نمایش عروسکی
کمينه  
 
 |  ورود شنبه 30 فروردين 1393
کمينه
Text/HTML
 

 

به بهانه چهاردهمین جشنواره نمایش عروسکی
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کشور – اصفهان شهریور 1390
 
نمایش در حوزه کودک و نوجوان، به علت وسعت دنیای تخیل کودکان و نوجوانان ، با شیوه های متنوعی اجرا شده و می شود، ولی متاسفانه در ایران به این عرصه به طور جدی و عمیق پرداخته نشده و در زمینه های نظری و عملی، محدوده ای کوچکی از تاتر کشور را در بر می گیرد. کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان توانسته است با ایجاد نگاهی نو و خلاق به این هنر یکی از مراکز مطرح و صاحب نظر در این حوزه باشد.
انیشتین، پدر علم ریاضی، می گوید: "تجربه علمی باید به موزات نیروی تخیل آدمی تکوین یابد. تخیل، سرچشمه تمام آفرینش های هنری و منشا تمامی اکتشافات علمی است .ژان پیاژه، نظریه پرداز ریاضی و روانشناسی کودک معتقد است به وسیله هنر می توان مفاهیم و آموزه های درسی را در ذهن و حافظه عمیق کودک رسوخ داد و ماندگار کرد.پس بهتر که آموزش را با هنر و تخیل در آمیزیم تا هم از خشکی مفاهیم و مباحث علمی بکاهیم و هم امکان زایندگی و پویایی این مضامین و مفاهیم را فراهم آوریم و در میان هنرها، تئاتر به دلیل زنده بودن و ارتباط رو در رو و مستقیمی که با مخاطب بر قرار می کند، تاثیر گذارتر از دیگر گونه های هنری ست.
کودک می تواند بین خوانده ها و آموزه ها و زندگی اجتماعی اش ارتباطی درست، منطقی و خلاق برقرار کند.پویا، کارساز و کارامد باشد؛ استعدادهای درونی اش را کشف کند و توانایی هایش را با روش هایی که متکی به ظرفیت های درونی اش است، پرورش دهد. شعر، داستان، تئاتر و هنرها، این توانایی را دارند که قابلیت ها و ظرفیت های درونی کودک را ، هم در عمق و هم در سطح ، اعتلا و گسترش دهند.
"نمایش امکان و وسیله ای موثر برای انسانی کردن محیط اجتماعی است وسیله ای است موثر و تجربه شده در انتقال مفاهیم درسی و آموزشی و ماندگاری آن در ذهن فرصت و موقعیتی است مناسب برای تقویت حس اعتماد به نفس کودک و نوجوان،وسیله ای موثر برای پرورش شخصیت اجتماعی ، پرورش حس زیبایی شناسی، پرورش قدرت بیان بدن و حافظه پرورش مهارت های شنیدن، دیدن، نقد و تحلیل مسایل ، وسیله ای موثر برای بیرون آوردن عضو منزوی و خجالتی از لاک انزوا و تنهایی .موثرترین وسیله برای تمرین گفت و گو ،  دروازه ای است برای ورود به جهان کتاب، اندیشه، موسیقی، شعر ، قصه و حرکات موزون وسیله ای موثر برای تمرین خلاقیت، بداهه و ساخت و پرداخت موقعیت، کودک و نوجوان را با قواعد بازی در صحنه زندگی آماده می کند.  وسیله ای است موثر برای ایجاد تعادل روانی در عضو ( پسیکودرام یا تئاتر درمانی ، اکنون به مثابه یکی از روش های رایج و موثر در درمان بیماری های روحی و روانی در مراکز درمانی، مورد استفاده قرار می گیرد). " (جهانگیریان)
نمایش می تواند همزمان ، دیدن و شنیدن را با سخن گفتن در می آمیزد، و صحنههایی از زندگی آدمی را بازسازی میکند که از جذابیت فوق العادهای برخوردار است . هدف تئاتر کودک و نوجوان در کانون ، تعلیم و تربیت است. کانون در این سالها شاهد تحولات مثبت در ارتقاء جایگاه تئاتربوده و نشانههای آن برگزاری جشنواره تئاتر کودک و نوجوان بصورت بین المللی و برگزاری جشنواره تئاتر کودک و نوجوان در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است.
یکی از دغدغه های مهم مسئولین کانون در چند سال گذشته پرهیز از جشنواره زدگی در جشنواره های کانون بوده است که دوسالانه کردن جشنواره ناتر عروسکی ، فراید محور و عضو محور شدن هنرهای نمایشی در مراکز کانون ، از مهمترین تصمیماتی بود که به نظر من بسیار بجا بوده است .
فعالیت های هنری و ادبی مربوط به کودک و نوجوان به نوعی با تاسیس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان پیوند خورده است.در آموزش و پرورش هم ، اگر فعالیت های تئاتری وجود داشته باشد، بیشتر حاصل حضور دانش آموزانی است که در مراکز کانون  تئاتر کار می کردند.
به نظر می رسد نکات زیر در چهاردهمین جشنواره نمایش عروسکی کانون قابل تامل هستند:
-         با نگاهی دوباره به نمایشهای مراکز کانون می توان فهمید که اولین ضعف و کاستی در اکثر نمایشها نمایشنامه نویسی است. اکثر نمایشها خود داستانی از کتابهای کانون بوده که مربی سعی کرده  همان را به صورت نمایشنامه در آورد. البته در این میان آثاری بدیع و جسورانه چون جرقه ای کوچک، درخششی کوتاه داشته اند که قابل تقدیر خواهند بود. نگاه دوباره کانون به نمایشنامه نویسی و کارگاههای نمایشنامه نویسی نوجوان در این سالها توانسته است جرقه خوبی برای تعالی و رشد این حوزه شود.
 
-        ساده ترین شکل ورود به دنیای تخیل کودک ، بهره گیری از کاراکترهای حیوانی و انتقال مفاهیمی چون زشتی، دروغ، نکوهش و تنبلی و… است.که در این مسیر، تعدادی حیوانات نمادهای همیشگی و از مفاهیم تکرار شونده اند مثلا تنبلی خرس، زیرکی خرگوش، وفاداری سگ و نظایر آنها، که خوشبختانه در جشنواره امسال خلاقیتهایی در آثار دیده می شد مثل شخصیت گرگ و اسب در نمایش "کی گفته توبه گرگه مرگه " . در شکل دیگر نمایش وسایل و اشیا جان می گیرند و کاراکترهای نمایش می شوند که در این جشنواره خیلی کم مورد استفاده قرار گرفته بود.
 
-         یکی از ارکان مهم در نمایش عروسکی ، عروسک گردانی است. که خوشبختانه در اکثر نمایشهای این جشنواره عروسک گردانی اعضا بسیار خوب بود مثل عروسک گردانان نمایش "میشه" از تهران  
 
 
-        طراحی صحنه در نمایشهای کودکان به جهت جذابتر نمودن نمایش برای مخاطبین از اولویتهای نمایش کودکان است که نمایش "جنگ سیب " از قزوین به خوبی خلاقیتهای اعضا و مربیان کانون را در این زمینه به نمایش گذاشت.
 
-         موسیقی در نمایش کودک مانند دیگر عوامل آن دارای ویژگی های خاص است. موسیقی باید دارای آهنگی متفاوت باشد، چرا که مخاطب کودک است. یکی از این ویژگی های مهم محدود بودن دامنه تمرکز در کودکان است. هیچ کودکی نمی تواند به طور طبیعی بر روی یک موضوع خاص بیشتر از چند دقیقه تمرکز کند. از هیچ کودکی نمی توان تقاضای دنبال کردن داستانی طولانی را داشت. قدرت تمرکز رفته رفته و با افزایش سن شکل می گیرد و با آن رابطه معکوس دارد.استفاده بجا و و مناسب از قطعات موسیقی در نمایش یکی از راههای ایجاد تمرکز است و به راحتی می تواند مخاطب بازیگوش نمایش را که در صندلی خود نا آرام تکان می خورد، دوباره به تماشای نمایش بکشاند و با نمایش همراه کند. موسیقی همراه با ریتم و حرکت آن قدر تأثیر گذار است که می تواند به راحتی جایگزین کلام نمایش شده و در انتقال معنا به مخاطب فعال گردد. وظیفه موسیقی انتقال فضا ، دادن علایم شناسایی متن (مثل صدای جیرجیرک برای اعلان شب یا افکت های زدن ضربه برای تشدید حرکت و صدای باران)و شناسایی شخصیت های نمایش (مثل استفاده از ملودی های محلی برای نشان دادن و پررنگ کردن یک شخصیت). در اغلب نمایش های این جشنواره امسال موسیقی به طور زنده و خلاقانه توسط خود اعضا ارائه می شد که این ویژگی بسیار مبارک ،نمایشهای کانون را از نمایشهای دیگر متفاوت می کند.
 
 
در پایان می توان گفت با وجود اینکه سطح هنری نمایشها در این جشنواره نسبت به نمایشهای جشنواره های سال قبل افت داشته است ولی در جشنواره امسال شاهد تحولات گسترده ای در نمایش های کتابخانه ها بودیم که مهمترین آن عضو محور بودن نمایشها بوده است ، که قطعاً ثمره عملی آن برای اعضاء کانون بسیار مفید خواهد بود.
 
همانطور که می دانیم نمایش عروسکی در مراکز آمیزه ای از چندین فعالیت هنری و فرهنگی موثر و با اهمیت است که با نگاه دوباره به فعالیتهای کانون در قالب کمیته ها ،می توان انتظار داشت در جشنواره های سالهای بعد رشد چشمگیری خواهیم داشت . همانطور که در این سالها کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوان توانسته است اعضا را به سمت نوشتن سوق دهد اجرای عروسک سازی و کارگردانی تاتر و ... با استفاده از فعالیتهای متنوع کانون افق جدیدی را روشن خواهد نمود.
به علت اینکه تئاتر کودک فعالیتی است که درآن کودک نقشی را بازی می کند و از طریق این بازی به رشد مهارتهای جسمی، فکری و مهارتی می رسد. بهترین حالت برای اجرای فعالیت نمایش برای کودکان و نوجوانان این است که یک مربی متخصص نمایش عروسکی که با روانشناسی کودک و نوجوان نیز آشناست کار را در مراکز به عهده بگیرد. اعضای مراکز  کانون سرمایه های کاری ما هستند که برنامه ریزی درست و اصولی به حفظ و نگهداری آنها خواهد انجامید.
 
در بیانیه هیأت داوران محترم جشنواره نیز مواردی برای ادامه و گسترش فعالیت نمایش عروسکی در کانون همچون برنامه‌ریزی نمایش عروسکی فرآیند محور با نگرش بر حصول نتیجه عینی و قابل ارایه و پی‌گیری، راهنمایی و ارزیابی کارشناسان در مراکز کانون، برگزاری دوره‌های آموزشی علمی، تکمیلی و عملی نمایش عروسکی جهت مربیان مستعد، علاقمند و خلاق و بازنگری و بررسی مجدد شیوه‌نامه‌ها بر اساس تجارب کسب شده و ارایه شیوه‌نامه‌ای شفاف، مستدل و کاربردی، توصیه کرده‌اند.
 
زهره معماری نسب
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
شهرستان فریمان
 شهریور 1390
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

 

اجرای نمایش عروسکی(عروسک گردان) همزمان با ایام مبعث پیامبر اکرم با حضور پرشور اعضا دخترمرکز کاشمر

به مناسبت مبعث پیامبر اکرم ،گروه نمایش عروسکی مرکز کاشمر به کارگردانی خانم خاموشی به اجرای نمایش جهت اعضا مرکز کاشمر و اعضا کلاس های تابستانی پرداختند. گفتنی است این نمایش برگزیده استان برای شرکت در جشنواره منطقه ای  منطقه 4 استانهای شمال شرق کشور در استان گلستان 28تا 31 تیر 90 است .