نمایش خلاق
کمينه  
 
 |  ورود شنبه 10 آبان 1393
کمينه
Text/HTML
 

افزودن محتوا

 
 
 
 
 
 
هوالخلاق
گزارش محتوایی و مصوبات:
"سومین جلسه کارگروه تخصصی نمایش خلاق" خراسان رضوی
در مرکز اموزش تهران
چهارشنبه    25/8/90
 
 
 
 
 
 
دبیر خانه کارگروه تخصصی نمایش خلاق
استان خراسان رضوی
 
 
 
 
 
 
 
هوالخلاق
گزارش محتوایی"سومین جلسه کارگروه تخصصی نمایش خلاق"خراسان رضوی
در مرکز اموزش تهران
تا ریخ جلسه : چهارشنبه    25/8/90 شروع جلسه :ساعت 00/9 صبح
حاضرین در جلسه:
ردیف
نام و نام خانوادگی
مسئولیت در کارگروه
1
 راضیه با با خانی
 ریاست کارگروهمدیر استان خراسان رضوی
2
علی اکبر حلیمی
دبیر کارگروه کارشناس ارشد هنرهای نمایشی استان
3
فهیمه سلجوقی
 کارشناس و دبیر جشنواره یک هفته با کانون خراسان رضوی
4
خانم شیخ سفلی
 کارشناس مسئول معاونت فرهنگی -ارزیاب کارگروههای تخصصی سراسر کشور
5
صدیقه حسن زاده
نماینده ستادکارشناس مسئول مدیریت تئاتر کانون
6
دکترید ا... آقا عباسی
عضو آکادمیک گروه از دانشگاه شهید باهنر کرمان
7
دکتر رحمت امینی
عضو اکادمیک گروه از دانشگاه هنر تهران
8
عذرا امامی
مربی استان تهران
9
سارا امیدوار
 مربی استان خراسان رضوی
10
زهره معماری نسب
 مربی استان خراسان رضویمنشی گروه
 
دستور جلسه :
  1. نقد و بررسی" پیش نویس کتاب کار نمایش خلاق" و ارائه پیشنهادات  اصلاحی و تکمیلی اعضا
  2. ارائه طرح شناسنامه سنجش و ارزیابی اثر گذاری کمی و کیفی نمایش خلاق بر متربیان و طرح پروپوزال نمایش خلاق توسط آقایان دکتر آقا عباسی و دکتر امینی
  3. پاسخگویی به پرسشنامه معاونت فرهنگی در خصوص گروههای مخاطبان سنی 4 تا 6 سال و 17 تا 20 ساله
  4. تبادل نظر و جمعبندی گروهی کار گروه مطابق برنامه پیوست
  5. بررسی مشکلات و پیشنهادات کارگروه
 
 
شرح جلسه:
تلاوت قرآن مجید
 واعلام برنامه توسط دبیر محترم کارگروه جناب آقای حلیمی
 
 
برنامه جلسه سوم " کارگروه تخصصی نمایش خلاق "
خراسان رضوی در تهران
مرکز آموزشها ی فرهنگی کانون 25/8/1390
16تا 30/17
30/15تا16
14تا30/15
12تا 14
ساعت9-12
تاریخ
*ارائه طرح اجمالی پورپوزال
برنامه دایمی نمایش خلاق در برنامه آموزشی کانون
توسط آقای دکتر رحمت امینی
 
 
*ارائه نظرات نماینده محترم ستادی سرکار خانم حسن زاده
و خانم شیخ سفلی
 
·         تبادل نظر و جمعبندی مصوبات جلسه
پذیرایی و استراحت
*ارائه طرح شناسنامه سنجش و ارزیابی اثر گذاری کمی و کیفی نمایش خلاق بر متربیان
توسط آقای دکتر آقا عباسی
 
*تبادل نظر و تصویب شناسنامه
 
*ارائه پرسش نامه معاونت محترم فرهنگی در خصوص گروههای سنی
نماز
نهار
 و
استراحت
تلاوت کلام ا...
 
*صحبت ریاست کارگروه سرکار خانم با بابا خانی
 
*گزارش دبیر کار گروه
آقای علی اکبر حلیمی
 
*گزارش اجمالی اعضای کارگروه از کار خود
 
*ارائه پیشنویس اولیه کتاب کار توسط خانم ها امیدوار و معمار نسب
 
*تبادل نظر گروهی و تصویب اصلاحات کتاب کار
25/8/90
 
صحبت های مدیریت محترم کانون استان خراسان رضوی- ریاست  کارگروه نمایش خلاق خانم با با خانی:
ضمن عرض سلام و احترام و خیر مقدم و تبریک عید قدیر خم و گرامیداشت ایام ذی الحجه18.
 ذی الحجه نقطه اوج نبوت و امامت است . در نگاه عرف و نبوت را بالاتر از امامت می دانند اما قرآن مجید ابراهیم نبی را پس از مراحل مختلف و آزمونهای گوناگون به امامت نصب می کند . چه بسا پیامبرانی داریم که به امامت نرسیدند اما از این رو پیامبر اسلام را که اشرف مخلوقات عالم می دانیم، هم به مقام نبوت و هم امامت رسیدند .
هم شیعه ، هم سنی بر موضوع غدیر اتفاق نظر دارند که پیامبر دست امام علی (ع) را بالا بردند واو را به عنوان جانشین و امام بعد از خود معرفی نمودند. ...
انا مدینه العلم و علی بابها گویای همین نکته است . ...
 
 
اما بعد ضمن تشکر از حضور شما ، باید خدمتتان عرض کنم که کارگروه نمایش خلاق می تواند با طراحی و برنامه ریزی تمهیدات لازم برای فرهنگ سازی را فراهم نماید. متناسب با جامعه مخاطب باید سازو کار مناسب برای نشان دادن هنجارهای اجتماعی را رقم زد.
از جمله اسباب موفقیت درکارگروه انجام وظیفه ،علاقه ، پشتکار ، نظم و انظباط و اعتقاد به مبانی و ارزشهای فرهنگ جامعه است و در این بین اولویت بندی هنجارهای فرهنگی از اهمیت خاصی برخوردار است . این روزها می تواند به عنوان مناسبتهای موثرتری در تعیین موضوعهای نمایش خلاق قرار گیرد.
در ادامه مدیریت محترم استان و ریاست کار گروه از حضور و تلاشهای اعضای محترم کارگروه تشکر و قدردانی نمودند .
 
جناب آقای حلیمی دبیر کار گروه نمایش خلاق :
گزارش کارکارگروه طی 8 ماهه گذشته:
-        تشکیل جلسه 1و 2 کارگروه در 7 و 8 اردی بهشت 1390 در مشهد طی سه جلسه 4 ساعته( طرح مسئایل اصلی چیستی ؟ چرایی و چگونگی نمایش خلاق ؟ و...)
-        ارائه مطالب علمی و گزارش کار گروه در سایت( بیش از 100 صفحه  مطلب علمی تهیه شده توسط اعضا  محترم کارگروه در چند بخش گزارشات ، مقالات، نظرات  و ... )
-         معرفی وارائه منابع نمایش خلاق و منابع پایه و خریداری کتابهای جدید مرتبط با نمایش خلاق جهت استفاده در کارگروه
-        پیگیری معرفی عناوین پایان نامه ها ی مختلف از نمایش خلاق ، مقالات و پژوهشها و معرفی مراکز، سایتها و مدرسین و مربیان این رشته  که توسط سرکار خانم امامی عضو محترم کارگروه در دست اقدام است .
-        تهیه پروپوزال( طرح دائمی آموزشی) نمایش خلاق در کانون توسط آقایان دکتر آقا عباسی ودکتر امینی
-         ارائه طرح شناسنامه سنجش و ارزیابی تاثیر کمی و کیفی نمایش خلاق بر متربیان توسط دکتر آقا عباسی
-         تهیه و تدوین پیش نویس کتاب کار توسط اعضای کارگروه بر اساس سرفصلهای پیشنهادی کتاب کار معاونت محترم فرهنگی
-        جمع آوری و تحلیل  تجربیات همکاران از سراسر کشور و طبقه بندی و تدوین بیش از 150 تجربه در چهارچوب برنامه های یک هفته با کانون و بهره وری از تجربیات موفق و مدون قبلی معاونت محترم فرهنگی " مجموعه توشه "
-        برگزاری کارگاه نمایش خلاق درجشنواره یک هفته با کانون استان و تدوین 32 تجربه حضوری اجرای برنامه
-         برگزاری نشست تخصصی نمایش خلاق با حضور اساتید دانشگاه ، تربیت معلم مشهد و دانشجویان و مربیان کانون
-        در جشنواره یک هفته با کانون خراسان رضوی در سال 90
-        برنامه ریزی برای جلسه سوم کارگروه نمایش خلاق ( ارائه پیش نویس کتاب کار در این جلسه ) تبادل نظر وپیگیری انجام وظایف تعیین شده اعضا ء کار گروه و تبادل نظر گروهی و ... ) پیشنویس کتاب کار پیوست گزارش است.
-        و...
 
گزارش اجمالی سایر اعضاء کارگروه از کار خود :
 
سرکار خانم سلجوقی کارشناس و دبیر کارگروه نمایش خلاق جشنواره یک هفته با کانون:
-        ارسال فرم جمع آوری تجارب به استانها و جمع آوری تجارب توسط کارگروه و تهیه نمودار آماری تجارب  رسیده
-        برگزاری کارگاه نمایش خلاق در جشنواره یک هفته با کانون استان در راستای اجرای فعالیتها بر اساس تجارب  رسیده همکاران ( تجربیات بازسازی شده توسط مربیان استان )
-        تهیه فرم گزارش و ثبت تجارب همکاران در جشنواره یک هفته با کانون بر اساس مخاطب و گروه سنی . هدف اجرای برنامه و روش اجرا
-        تهیه و نصب بنرهایی با عنواین معرفی نمایش خلاق به مخاطبان  و رسم نمودار میزان همکاری استانها در ارسال تجارب نمایش خلاق در جشنواره یک هفته با کانون استان
-         همکاری دربرگزاری نشست تخصصی نمایش خلاق با حضور اساتید محترم دانشگاه و تربیت معلم در مشهد
-        همکاری با کارشناس محترم استان خانم ایلچی در برگزاری نمایشگاه یک هفته با کانون استان . گزارش عملکرد کارگروه در ارتباط با برنامه محوری نمایش خلاق در جشنواره یک هفته با کانون پیوست است
-         و...
 
سرکار خانم امیدوار مربی کارگروه :
-        تهیه پیش نویس کتاب کار با توجه به مطالب ارسالی اعضا و استفاده از منابع و مقالات و با توجه به سرفصلهای ارائه شده از تهران با همکاری و زیر نظر دبیر محترم کارگروه آقای حلیمی
-        برگزاری جلسات برنامه ریزی فعالیتهای اجرایی و کارگاه نمایش خلاق در جشنواره یک هفته با کانون
-        ارائه گزارش جشنواره نمایش خلاق برای همکاران و ارسال به کارشناس هنرهای نمایشی
-        و...
 
سرکار خانم معماری نسب مربی کار گروه :
-        مطالعه تجربیات ارسالی همکاران در سراسر کشور و دسته بندی تجربیات با توجه به مراحل نمایش خلاق
-        انتخاب برخی از تجربیات برای اجرا در کارگاه نمایش خلاق جشنواره یک هفته با کانون
-        انتخاب برخی از تجربیات برای اضافه شدن به پیش نویس کتاب کار
-        همکاری در برنامه های جشنواره یک هفته با کانون استان با محور نمایش خلاق
-         و....
 
سرکار خانم امامی مربی کارگروه :
-        همکاری در طرح پژوهشی آموزش و پرورش با عنوان تاثیر نمایش خلاق بر همدلی ، کار گروهی ، اعتماد به نفس و جرات ورزی دانش آموزان در حوزه معاونت محترم فرهنگی و استان تهران
-        تهیه و ارسال عناوین منابع نمایش خلاق با توجه به محدود بودن این موضوع در دانشگاهها ( بیان عدم همکاری مراکز آموزشی به علت نداشتن معرفی نامه و...
(  با توجه به درخواست اخیر نامبرده معرفی نامه های رسمی ریاست محترم کارگروه به ایشان در جلسه تحویل شد )
سر کار خانم حسن زاده نماینده ستادی :
---------------00000000000000
 بنا به اظهار خانم شیخ سفلی قبلا گزارش مختصری از جلسه اول و دوم را شفاها به خانم شیخ سفلی ارائه کرده اند و  برای جلسه  گزارش یا مطلب خاصی نداشتند .( متعاقبا در مباحث شرکت و اظهار نظر فرمودند )
 
سرکار خانم شیخ سفلی کارشناس محترم معاونت فرهنگی و ارزیاب کارگروهها( میهمان جلسه)
( با توجه به حضور ایشان در جلسه پس از شنیدن گزارش اجمالی مجدد کار کارگروه و برنامه های انجامشدهتوسط دبیر محترم کارگروه مطالب زیر را اجمالا بیان فرمودند :
      با توجه به اینکه در کانون تعدد و تنوع در چگونگی اجرای فعالیتها وجود دارد و مربیان کانون تجارب متفاوتی از هر فعالیت دارند و وجود خلاء مبانی نظری در فعالیتها و عدم وجود یک شاخص جهت سنجیدن عملکرد توسط خود مربیان، کارگروهها در سراسر کشور با حضور افراد آکادمیک و همکاران با تجربه در اجرای فعالیت ها تشکیل شد . هدف اصلی این کارگروه پرداختن به فعالیت نمایش خلاق از صفر تا صد و تدوین یک کتاب کار است و اینکه تاثیر نمایش خلاق بر مخاطبین چگونه است؟
 
      ابتدا چیستی فعالیت ؟ تاثیرات آن در انسانها؟ چه اهداف تربیتی در کانون دارد ؟ درکودک و نوجوان با توجه به مراحل رشد متفاوت چه اهدافی دارد؟
برای دستیابی به این اهداف چه روشهایی برای اجرا وجود دارد؟ شاخصهای کمی و کیفی چه خواهد بود؟ یک الگوی کار برای همکاران در ضمن ارائه شاخصهایی جهت ارزیابی و سنجش فعالیت توسط همکاران مراکز کانون. 
تجربیات و شیوه های اجرای فعالیتها باید بر اساس شاخصها باشد البته بعد از اینکه اهداف مشخص گردید.
اهداف در شیوه نامه اعلام شده که این اهداف یک تمرکز اجرایی در سراسر کشور به وجود می آورد....
و...
 در ادامه جناب آقای دکتر آقا عباسی عضو آکادمیک گروه L وارد بحث کارشناسی با خانم شیخ سفلی شدند )
در جلسه گذشته قرار شد تا اول به یک طرح( پروپوزال دائمی اموزش نمایش خلاق) بپردازیم وسپس با توجه به آن به یک کتاب کار برسیم که این طرح به تهران( مدیر عامل محترم کانون ) ارسال شده است.( طرح پیشنهادی اساتید از طریق مدیر عامل محترم به معاونت محترم فرهنگی ارجاع شده بود و معاونت هم به کارشناس محترم خانم شیخ سفلی جهت بررسی و اظهار نظر ارجاع فرمودند که متاسفانه نظرات کارشناسی ایشان شفاها در جلسه سوم 25/8/90 حضورا ارائه گردید و پاسخ و بررسی مکتوب رسمی قبلی داده نشده بود ؟)
 
سرکار خانم شیخ سفلی : ( در پاسخ به نظر جناب اقای دکتر اقا عباسی )
بر اساس نامه ارسالی به استانها ابتدا در مورد تک تک فاکتورهای اعلام شده در کارگروهها باید بحث شود و از همه اعضای کارگروه بر اساس مباحث اعلام شده بهره گیری شود. ( طرح ارائه شده با برنامه موظف کارگروهها مطابقت نداشت )
آموزش مربیان بعد از نوشتن کتاب کارانجام شود نه اینکه قبل از نوشتن کتاب کار ، به نظر می رسد هدایت کار در کارگروه دچار مشکل بوده و کار گروه نتوانسته است طی مراحل و برنامه های خود پیش برود. طرح شما بسیار وقت گیر است اهداف تربیتی هنوز تدوین نشده و هنوز در مورد شکل کار صحبت می شود . طرح پرو پزال بر اساس چارچوب اعلام شده نبوده و پذیرفته نشده است. هدف تربیتی نمایش خلاق چیست ؟
 
دکتر آقا عباسی :
هدف تربیتی نمایش خلاق خلاقیت است ...
 
سرکار خانم حسن زاده نماینده ستاد  : (در دفاع از طرح ارائه شده )
طرح پروپزال ارائه شده توسط اساتید هیئت علمی با پیشنهاد اینجانب( نماینده ستادی ) در راستای رسیدن به کتاب کار وتوسط اساتید محترم هیئت علمی کارگروه تدوین شده است. این طرح کمک می کند تا ما علمی تر و متمرکز تر به کتاب کار برسیم.  ارائه این طرح در جلسه اول جزو مصوبات کارگروه بود و طی دوروز و سه جلسه فشرده خیلی خوب و دقیق  اعضای شرکت کننده پاسخ همه سئوالات چیستی و چرایی و چگونگی نمایش خلاق را داده بودند . نوار ضبط شده آن موجود است ... خوب است مطالب آن جلسات پیاده شود ....
سر کار خانم شیخ سفلی :
اما بر اساس گزارش اجمالی قبلی شفاهی خانم حسن زاده گفتند که در جلسه اول کارگروه کار زیادی انجام نشده است ؟! ( در حالیکه در این جلسه اظهار میدارند پاسخ همه چون و چراها در جلسه اول داده شده بود واین پور پوزال نوعی فوق برنامه تکمیلی برای کارگروه و کتاب کار است و.... )
دبیر کارگروه اقای حلیمی :
 پیشنهاد میکنم مطابق برنامه جلسه»:
" با توجه به زمان باقی مانده جلسه صبح ، پیشنویس کتاب کار ارائه و بررسی گروهی شود "
( مقرر شد بخشهایی از طرح اقای دکتر عباسی که با سرفصلهای کتاب کار همخوانی داشت ، مورد بهره وری قرار گیرد )
 
بررسی پیش نویس کتاب کار :
 
سرکار خانم با با خانی :
در پیش گفتار کتاب کار پیشنهاد میکنم با توجه به رویکرد کانون به تعلیم و تربیت اسلامی کودکان و ونوجوانان که در اساسنامه نیز امده است ، ارائه یک آیه، حدیث یا روایت مرتبط در مورد اهمیت بازی و نمایش کودکان ازدیدگاه تعلیم و تربیت اسلامی گنجانده شود .....
 
آقای دکتر آقا عباسی :
در بخش تعاریف آوردن تعاریف گوناگون و تنوع باعث سر در گمی مخاطب می شود بهتر است فقط یک تعریف ارائه دهیم . بهتر است از آوردن نظریات مختلف پرهیز شود و بیشتر به روشها و فنون نمایش خلاق بپردازیم.
طرح پروپوزال من اینگونه بود که در دو کتاب که یکی کتاب نظری نمایش خلاق باشد و دیگری کتاب روشها ی عملی نمایش خلاق که توسط مربیان اجرا شود روشهایی که با توجه اهداف تربیتی ، رفتاری و شاخصهای اندازه گیری ما مشخص می شوند.
 
خانم شیخ سفلی :
نمایش خلاق برای چه گروه سنی ؟ سطح بندی فعالیتها و اینکه هر فهالیت برای چه گروه سنی خاصی قابل اجرا خواهد بود.
و...
در ادامه فصول اول و دوم کتاب کار( چیستی ، چرایی و چگونگی نمایش خلاق؟ توسط خانم امیدوار و آقای حلیمی و فصل سوم و چهارم ( روشها و شیوه ای اجرایی ئو تجربیات ) توسط خانمها معمار نسب و سلجوقی قرائت و به کار گروه ارائه گردید.
تبادل نظر و گفتگو در باره کتاب کار صورت پذیرفت و مقرر شد حداکثر تا 5/9/90 کلیه اعضای محترم نظرات و پیشنهادات مکتوب خود را در باره کتاب کار به دبیر خانه کارگروه ارسال و ایمیل کنند تا مجموعه نظرات در اختیار حناب اقای اقا عباسی جهت ارائه رهنمود علمی اصلاح و تکمیل نهایی کتاب کار قرار داده شود .
 
نوبت بعد از ظهر:
 جناب آقای آقا عباسی :
 ارائه طرح شناسنامه سنجش و ارزیابی اثر گذاری کمی و کیفی نمایش خلاق بر متربیان
 در نمایش خلاق ما دو کارکرد داریم : کارکرد اجتماعی و فردی که ما در این پژوهش به کارکرد فردی پرداختیم.
مهارتهای فردی مثل : صدا . دیدن . شنیدن . اعتماد به نفس . حل مساله و ....
مهارتهای اجتماعی : هراسهای جمعی و ...
( نمونه شناسنامه ارزیابی کارکردهای فردی طراحی و اجرا شده برای گروه مخاطب 95 نفره دانش آموزان طی یک سال جاری تحصیلی اجرای نمایش خلاق در مدارس کرمان عرضه و نتایج حاصله ارائه و تحلیل شد )
در بحث کارکردهای اجتماعی مطابق اهداف تعریف شده مقرر شد شناسنامه طراحی و تدوین شود .
در ادامه بحث شناسنامه سنجش و ارزیابی ....
خانم شیخ سفلی : تفاوت بین تاتر خلاق و نمایش خلاق در تعریف و کارکردها چیست  ؟
دکتر امینی : ( در جلسه بعد از ظهر با توجه به مشغله های اجرایی فراوان و با پیگیری خانم حسن زاده حضور داشتند)
مشکل اصلی ما در تاتر و نمایش خلاق این است که نظریات و تئوریها بهتر درک می شوند ولی در حوزه کاربردی کار سخت تر می شود و مربی باید درباره تک تک آیتمهای عنوان شده توجیه شود مثلا در مورد بیان به چه چیزهایی باید توجه کند و برای دست یافتن به آن چه روشهایی را باید به کار برد؟
مثلا یک فرد مضطرب لکنت زبان می گیرد باید معیار خاص جهت سنجیدن آن مشخص شود و....
 
دکتر آقا عباسی :
یک بخش از توانمندیها مربوط به خود فرد می شود و بعضی از توانمندیها به تاتر مربوط می شود. هدف اصلی در نمایش خلاق واقف کردن افراد به خود و توانمندیهایشان است. هدف ما تربیت بازیگر تاتر نیست بلکه هدف بازیگر بالقوه تربیت کردن است.
 95 دانش آموز توسط دو مربی در کارگروه نمایش خلاق شرکت کردند در دو نوبت فرم ارزیابی پر شد در جلسات ابتدایی و انتهای کارگاه . در کرمان ...
پس از ارزیابی اغلب آیتمها و اهداف مورد انتظار افزایش و تحقق پیدا کرده بودند. بیشترین افزایش مربوط به اعتماد به نفس و کار گروهی بود و کمترین افزایش مربوط به آیتم صدا( تقویت بیان ) بود که آن هم به علت محدودیتهای مکان کارگاه( کلاسهای درس مدرسه و لزوم رعایت سکوت در محیط اموزشی ) بوده است.
خانم حسن زاده : نمایش خلاق ما را کمک می کند تا بتوانیم واکنش مناسب و درست در موقعیتهای مختلف داشته باشیم.
ما باید بک تعریف از مخاطب ، تاتر خلاق ، نمایش خلاق ، مربی و ... داشته باشیم و برای هر کارکرد و هدف 15 روش داشته باشیم که قابلیت اجرایی داشته باشد. مکان استاندارد ؟ تعداد نفرات ؟ زمان و...
خانم بابا خانی :
استانداردها و کمبودها نباید کتاب کار را تحت شعاع قراردهد
دکتر امینی : کتاب کار باید با تدبیر کارگروه نوشته شود، استانداردهای ما این است ولی باید به شرایط محدود کانون هم پرداخت.
دکتر آقا عباسی :
نگاه ما به مشکلات و محدودیتها کمک می کند تا نگاه دقیقتر به آن داشته باشیم و روشهای کاربردی تر را ارائه دهیم.
دکتر امینی : بهتر است برای دستیابی به اهداف ، کتاب کار با توجه به بازخوردها دوباره بررسی شود و اصلاحات و تغییراتی داده شود.
خانم حسن زاده :
به نظر من کتاب کار  دچار مشکلاتی است . عدم هماهنگی دارد ما در جلسه پیشین تعاریف را بیرون آوردیم در مورد چیستی و چرایی و مخاطب به توافق رسیدیم ...
دبیر کارگروه : ( آقای حلیمی )
 با توجه به ضرورت مطالعه دقیق پیش نویس کتاب کار که همکاران طی دوروز گذشته ( تعطیلی عید غدیر و..) از طریق ایمیل ارسالی موفق به مطالعه نشدند ، حداکثر ظرف 10 روز اینده ( تا 5/9/90) اظهار نظر مکتوب و دقیق اصلاحی و تکمیلی فرمایند . نظرات کلی و فی البداهه مغایر با روش کار علمی است ...
در ادامه :
پاسخ به نامه معاونت محترم فرهنگی در مورد سنین 4 تا 6 ساله و 17 تا20 ساله و ضرورت اجرا،چیستی و چرایی و تاثیر این فعالیت برای این گروههای سنی  مورد بحث و بررسی قرار گرفت و با توجه به تناسب فعالیت نمایش خلاق برای سنین 4تا 6 ساله ( منهای محدودیتهای مکانی ، امکانات و مربی در مراکز ) مورد تایید پاسخگویی قرار گرفت و در خصوص مخاطبان 17 سال به بالا با توجه به نیاز مخاطبان به فعالیت سازمان یافته تئاتر خلاق ( تئاتر نوجوانان )مقرر شد خانم شیخ سفلی پیگیر تشکیل کارگروهی برای تئاتر نوجوانان و از جمله بحث " کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان " در کانون باشند .  
( در کتاب کار تفصیلا به بررسی و پاسخ آن پرداخته میشود .
 
خانم شیخ سفلی :
فعالیتهای کانون به همان شیوه های سالهای قبل اجرا می شود و ناخود آگاه اعضای نوجوان خود را از دست دادیم . ما می خواهیم به این نکته برسیم که آیا این فعالیت برای نوجوان جذابیت داردیا نه ؟
دکتر آقا عباسی :
مظلومترین گروه سنی نوجوانان هستند . بهتر است تاتر خلاق برای نوجوانان در کانون پایه ریزی شود.
خانم حسن زاده :
چرا باید تاتر برای نوجوان انجام شود ؟
آقای آقا عباسی :
نوجوان نیاز به دیده شدن دارد و دوست دارد در یک رشته به تخصص برسد . او می تواند به سمت نگارش خلاق برود. جامعه ما مکانی برای نوجوانان ندارد تا دوباره به کودکی برسند و کانون باید این ففضا را برای نوجوانان مهیا کند.
 خانم امیدوار :
در کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان ،اعضایی که قبلا نمایش خلاق کار کرده بودند در نوشتن نمایشنامه موفقتر بودند.
 
خانم حسن زاده : برای گروه سنی 4 تا 6 ساله ؟
خانم باباخانی :
عضویت کودکان 4 تا 6 ساله در کانون با توجه به محدودیتهای مکانی و مربیان کانون در حال حاضر امکان پذیر نیست . ( نیاز به برنامه ، تجهیزات و فضا سازی استاندار ویژه این گرو سنی دارد ....)
خانم حسن زاده : این گروه سنی فقط برای کارگاه نمایش خلاق به کانون بیایند
 
دکتر آقا عباسی :
نمایش خلاق برای این گروه سنی قابل اجرا خواهد بود ولی با حضور مربی مهد کودک .و شرایط خاص خود
در ادامه به جمعبندی مباحث پرداخته شد و مصوبات قرائت گردید .
 
 
مصوبات جلسه :
1.        ارسال تقدیرنامه به استانهای فعال در ارسال تجربیات نمایش خلاق به کارگروه نمایش خلاق خراسان رضوی
2.       ارسال نامه به معاونت فرهنگی مبنی بر دسترسی و بهره وری کارگروه از نتایج طرح پژوهشی نمایش خلاق در آموزش و پرورش ( کارگاه اجرا شده در استان تهران )
3.       تعیین 10 یا 5 استان معین برای تست تجربیات و روشهای اجرایی نمایش خلاق و ارائه نتایج در کتاب کار
4.      اضافه نمودن اراک و بوشهر جهت جمع آوری منابع و پایان نامه های نمایش خلاق از مراکز دانشگاهی تئاتر از طریق کارشناسان محترم هنری کانون
5.      در صورت تامین بودجه برای ترجمه و ارائه پایان نامه ها و مقالات غیر فارسی با موضوع نمایش خلاق ( خانم حسن زاده از طریق اسیتج پیگیری کنند  )
6.       معرفی سایتهای خارجی ودر اختیار قرار دادن 8 عنوان کتاب مربوط به نمایش خلاق به کار گروه ( خانم حسن زاده )
7.     ارسال اصلاحیه و نظرات  تکمیلی اعضا در مورد پیش نویس کتاب کار تا 10 روز دیگر(5/9/90) ارائه به دبیر خانه کارگروه و ارسال و تحویل آنها به آقای دکتر آقاعباسی جهت ارائه رهنمود اصلاحیه نهایی
8.       ارسال فیلم جلسات 1 و 2 کارگروه نمایش خلاق به ستاد و در صورت امکان پیاده کردن مباحث طرح شده جهت استفاده در کتاب کار نمایش خلاق
9.       تدوین و ارسال یک فرم جدید بر اساس اهداف رفتاری و کارکرد مهارتهای اجتماعی بعد از تصویب بخش نظری کتاب کار توسط اقای آقا عباسی با همکاری اعضای کارگروه
10.      پیشنهاد ئتاتر خلاق برای نوجوانان 17 تا 20 ساله در کانون و نگارش نمایشنامه توسط نوجوانان( احیاء کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان در کانون که قبلا کتاب کار آن توسط اقای حلیمی و به سفارش معاونت محترم فرهنگی تهیه شده است )
11.      نمایش خلاق برای گروه سنی 4 تا 6 سال قابل اجرا خواهد بود ولی در ساختار کانونی قابل اجرا نخواهد بود.
12.     تعیین 5 استان معین که کارشناس نمایشی دارند.( کرمان خراسان رضوی تهران اراک بوشهر ) برای همکاری عملیاتی و اجرایی کارگاهی تجربیات و روش کار نمایش خلاق
13.   تقدیر نامه برای اساتید کار گروه با توجه به تلاشهای انجامشده
14.   جلسه بعدی ارائه پیش نویس نهایی کتاب کار در صورت امکان نیمه دوم آذر ماه 1390 در تهران
15.    حمایت از پایان نامه هایی با موضوع نمایش خلاق یا مرتبط با آن در صورت امکان
16.    و....  
در پایان جلسه گروهی با ذکر صلوات به پایان رسید و پس از آن جلسه ویژه همکاران خراسان رضوی و مدیریت محترم سرکار خانم با با خانی با بررسی موضوعات و مسائل اجرایی کار گروه تشکیل شد .
 
 تنظیم صورتجلسه و مصوبات :
                              زهره معماری نسب                                                                   علی اکبر حلیمی
مربی کارگروه و منشی                                                           دبیر کارگروه نمایش خلاق
تایید صورت جلسه و مصبات :
راضیه با با خانی
 مدیر استان خراسان رضوی
 ریاست کار گروه نمایش خلاق
 
رونوشت :
 
1-     کلیه اعضای محترم کارگروه جهت استحضار و انجام اقدامات لازم
2-    مدیریت محترم آفرینشهای هنری و تئاتر جهت استحضار
 
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 
افزودن محتوا
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

 

هوالخلاق
سومین جلسه " کارگروه تخصصی نمایش خلاق" خراسان رضوی
در تهران برگزار شد
سومین جلسه " کارگروه تخصصی نمایش خلاق" خراسان رضوی
 با حضور کلیه اعضاء کارگروه ، اساتید محترم هیئت علمی ، کارشناس مسئول محترم معاونت محترم فرهنگی و نماینده مدیریت محترم تئار کانون در مرکز اموزش تهران با برگزار شد .
این جلسه صبح و عصر چهارشنبه 25/8/90با مشارکت فعال همه اعضاء و کارشناسان ستادی پس از ارائه رهنمودهای فرهنگی ، دینی و تربیتی ریاست محترم کارگروه سرکار خانم با با خانی و ارائه گزارش کارهای انجامشده تا کنون توسط دبیر محترم کارگروه جناب اقای حلیمی به بررسی و نقد پیشنویس " کتاب کار نمایش خلاق " تدوین شده اولیه توسط کارگروه پرداخت .
علاوه بر پیشنویس کتاب کار ،" شناسنامه سنجش علمی ارزشیابی اثر گذاری کمی و کیفی نمایش خلاق بر مخاطبان" و طرح" پورپوزال دائمی برنامه اموزشی نمایش خلاق در کانون" توسط اساتید محترم دانشگاه و عضو هیئت علمی کارگروه آقایان دکتر ید ا... آقا عباسی و دکتر رحمت امینی مطرح و مورد تجزیه و تحلیل گروهی قرار گرفت .
در ادامه کارشناس مسئول محترم حوزه معاونت فرهنگی سرکار خانم شیخ سفلی با بیان دیدگاهها و اهداف معاونت محترم فرهنگی در خصوص بازنگری به فعالیتها ی فرهنگی ، هنری کانون ، سر فصل های مورد انتظار شیوه نامه بازنگری به فعالیتها و تدوین کتاب کار نمونه را مورد تاکید قرار دادند .
در ادامه خانم حسن زاده کارشناس مسئول محترم مدیریت تئاتر کانون نیز ضمن بیان دیدگاههای خود به جمعبندی نتایج کار کارگروه و تلاشهای انجامشده تا کنون پرداخته و انتظارات ستادی از کارگروههای تخصصی مطرح نمودند .
در نهایت با جمعبندی مباحث و مصوبات جلسه مقرر شد حد اکثر تا پایان آذر ماه 1390 با همکاری و نظارت اساتید محترم عضو هیئت علمی کارگروه پیشنویس کتاب کار نمایش خلاق اصلاح و تکمیل و 10 کارگاه معین در استانها برای تست و تمرین برنامه های کاربردی نمایش خلاق تعیین و نمونه تجربیات موفق مشخص شود .
بنا به جدول زمانبندی تعیین شده کارگروههای تخصصی کانون در استانها ، حداکثر تا پایان سال جاری موظف به تدوین و ارائه کتاب کار تخصصی 31 فعالیت فرهنگی هنری تعریف شده در مراکز فرهنگی هنری هستند .
 لازم به گفتن است که خراسان رضوی در سال 1390 علیرغم اجرای فوق برنامه های مهم ملی ، و بین المللی نظیر نخستین جشنواره نمایشنامه خوانی رضوی ، اردوهای فرهنگی تربیتی نوجوانان لبنانی ، دوره های آموزشی برای مربیان و کارشناسان لبنانی و میزبانی گردهمایی های سراسری معاونتها و مدیران استانها و ... کانون برنامه های جاری خود نظیر مسابقات و جشنواره های استانی ، و... از جمله کارگروه تخصصی نمایش خلاق را نیز پی گرفته و به انجام رسانده است .
ومن ا...التوفیق
دبیر خانه کارگروه تخصصی نمایش خلاق
استان خراسان رضوی
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

افزودن محتوا

 

اسامی همکاران استانها و ارسال طرح تجربه های خلاق در فعالیت نمایش خلاق
ردیف
نام و نام خانوادگی
سمت
استان
شهر
تعداد اثر
1
زهرا مهدی پور
مربی مسئول
مازندران
آمل
3
2
غلام رضا خلیلی
مربی مسئول
مازندران
کیاکلا
1
3
بیتا مرغوب
مربی مسئول
مازندران
 
1
4
سمانه قوامیان
مربی مسئول
مازندران
 
3
5
نسرین نوری
مربی مسئول
مازندران
پل سفید
1
6
ام لیلا رضایی
مربی فرهنگی
مازندران
 
6
7
نرگس سیدی
مربی فرهنگی
مازندران
 
2
8
مریم یدالله پور
مربی فرهنگی
مازندران
چالوس
1
9
سارا نوشیر
مربی فرهنگی
مازندران
چالوس
1
10
تابان فرزانه پور
مربی فرهنگی
مازندران
 
2
11
رقیه رضایی کند سری
مربی فرهنگی
مازندران
 
1
12
رقیه رحمانپور
مربی فرهنگی
مازندران
آمل
2
13
مژگان احمدی کرد آسیایی
مربی ادبی
مازندران
پل سفید
1
14
فرزانه بدریور
مربی مسئول
آذربایجان شرقی
 
1
15
لیلا قطبی
مربی مسئول
آذربایجان شرقی
 
1
16
لیلا شعبانی
مربی مسئول
آذربایجان شرقی
 
1
17
لیلا علیپور کهلان
مربی فرهنگی
آذربایجان شرقی
 
1
18
هما تقوایی
مربی مسئول
خراسان رضوی
سبزوار
2
19
ترشیزی
مربی مسئول
خراسان رضوی
سرخس
1
20
اعظم خزایی
مربی مسئول
خراسان رضوی
مرکز2 گناباد
1
21
میترا شجاعی مقدم
مربی مسئول
خراسان رضوی
قوچان
1
22
پروین قهرمانی نژاد
مربی فرهنگی
خراسان رضوی
قوچان
1
23
هادی افتخاری
مربی هنری
خراسان رضوی
قوچان
1
24
قربان جعفری
مربی فرهنگی
خراسان رضوی
قوچان
1
25
سمیرا اجتهادی
مربی هنری
خراسان رضوی
قوچان
1
26
مژگان سمیمی
مربی هنری
خراسان رضوی
قوچان
1
27
لیلا قوامی
مربی فرهنگی
خراسان رضوی
جیم آباد
1
28
زهره معماری نسب
مربی مسئول
خراسان رضوی
فریمان
20
29
مرضیه غزالی
مربی مسئول
خراسان جنوبی
فردوس
1
30
رسمیه چکاوک
مربی مسئول
ایلام
ایلام
1
 
31
مریم صرفی
مربی مسئول
سمنان
 
1
32
فاطمه رضایی
مربی مسئول
سمنان
 
1
33
فاطمه امیر فخریان
مربی مسئول
سمنان
 
1
34
فریده محمدی
مربی مسئول
سمنان
 
1
35
فاطمه ربانی
مربی فرهنگی
سمنان
 
1
36
فاطمه جالی باشی
مربی فرهنگی
سمنان
 
1
37
محبوبه صرفی
مربی فرهنگی
سمنان
دامغان 1
6
38
محبوبه حیدریان
مربی فرهنگی
سمنان
مهدیشهر
3
39
سلمانی-جعفرزاده
مربی فرهنگی
سمنان
 
1
40
محسن نظارت
مربی فرهنگی سیار
سمنان
 
1
41
سمیه حیدریان
مربی هنری
سمنان
 
1
42
قمر غلامیان
مربی فرهنگی
بوشهر
 
1
43
حمیده ناجی
مربی هنری
بوشهر
 
2
44
مهرنگار عبداللهی دادکانی
مربی مسئول
سیستان و بلوچستان
ایرانشهر
1
45
فاطمه موسوی ثابت
مربی فرهنگی
سیستان و بلوچستان
 
1
 
 
ردیف
نام استان
تعدادارسال اثر
 
 
 
 
 
 
1
ایلام
1
2
سمنان
18
3
مازندران
25  
4
سیستان و بلوچستان
2
5
خراسان رضوی
31
6
خراسان جنوبی
1
7
بوشهر
3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
     
  
کمينه
Text/HTML
 
هوالخلاق
گزارش برگزاری نخستین نشست تخصصی نمایش خلاق
همزمان با جشنواره یک هفته با کانون
مهرماه 1390- مشهد
نخستین نشست تخصصی نمایش خلاق در چهارچوب برنامه های جشنواره یک هفته با کانون خراسان رضوی پس از فراخوان عمومی، و دعوت از اساتید ، دانشجویان ، مربیان و والدین روز سه شنبه 19/7/90 با حضور اساتید ، مربیان ،دانشجویان و مراجعین آزاد در محل سالن آمفی تاتر فرهنگسرای کودک و آینده واقع در بوستان کودک کوهسنگی تشکیل شد.
در این نشست ،ابتدا علی اکبر حلیمی کارشناس هنر های نمایشی کانون استان، دبیر کارگروه تخصصی نمایش خلاق کشوری و مدرس دانشگاه به تعریف این فعالیت و جایگاه آن در آموزش های رسمی (آموزش و پرورش) و مراکز آموزش وپرورش غیر رسمی پرداخت و با طرح چکیده ای از مقاله " نمایش خلاق در کانون – مدرسه "   مقایسه تطبیقی این فعالیت در "مراکز فرهنگی هنری کانون "و" کلاس درس" را به انجام رسانید.
 سپس جناب اقای دکتر اصغری نکاح  عضو محترم هیات علمی دانشکده علوم تربیتی  و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با  طرح مباحثی همچون : آسیب شناسی وضعیت اموزش و پرورش رسمی در ایران و ضرورت توجه و پرداختن به فعالیتهای تخصصی و آموزشی غیر رسمی مراکزی همچون کانون که از اهمیت ویژه برخوردار است ،پرداختند . ایشان خاطر نشان شدند که کانون علیرغم اهمیت و سابقه و تجربیات درخشانی که دارد متاسفانه غریب وا قع شده و آموزش و پرورش ما در مسیر تحول و توسعه میبایست از این تجربیات بیشتر استفاده کند . در ادامه نیز ضمن تحلیل فعالیتها و دغدغه های آموزش و پرورش جدید به کاربردهای اموزشی ، پرورشی و درمانی نمایش خلاق پرداختند .
در ادامه نشست کار عملی توسط دو گروه از حضار و مربیان با انجام کار کارگاهی با استفاده از داستانهای کتب درسی مقاطع ابتدایی و منابع ادبیات کودکان صورت پذیرفت و دو نمایش خلاق را به اجرا گذاشته شد. این فعالیت کارگاهی با مشارکت ناظرین و راهنمایی اساتید مورد ارزشیابی و تحلیل قرار گرفت .
در بخش بعدی  نشست با حضور جناب استاد حاجیان  مدیر گروه محترم علوم تربیتی مراکز تربیت معلم مشهد ادامه یافت ، ایشان ضمن تاکید بر اهمیت آموزش های غیر رسمی ، به نقد وضعیت موجود سیستم آموزشی در آموزش و پرورش پرداخته و اظهار نمودند که در حال حاضر سیستم آموزشی ما گنجایش اجرای فعالیتهای غیر رسمی را به طور خاص ندارد. ازسوی دیگر با عنایت به قابلیتهای متدهای جدیدآموزشی نظیر نمایش خلاق که به عنوان روش پیشرفته و قابل دسترس در کانون کار میشود ، خواستار تعامل بیشتر بین کانون و مدارس شدند تا از این طریق معلمان و دست اندر کاران اموزش و پرورش هر چه بیشتر با روشهای خلاقه هنری و ادبی آشنا شده و در برنامه ریزیهای آموزشی از ان بهره وری کنند . سپس مدعوین با طرح سوال به تعامل نشستند و اساتید حاضر در جلسه به تناسب تخصص و تجربیات خود پاسخگو ی سئوالات مدعووین بودند .
در پایان جمعبندی اجمالی از مطالب طرح شده در نشست توسط علی اکبر حلیمی دبیر کارگروه تخصصی نمایش خلاق صورت پذیرفت و مقرر شد با همکاری اساتید محترم دانشگاه و تربیت معلم تعاملات بیشتر و هم اندیشی های تخصصی در خصوص راههای توسعه فعالیتهای پیشرفته اموزشی و پرورشی نظیر نمایش خلاق صورت پذیرد .
این نشست که از ساعت 15 آغاز شده بود ساعت 30/17 با پذیرایی پایان یافت.
لازم بذکر است جشنواره" یک هفته با کانون " با هدف شناساندن کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و فعالیت های تاثیر گذار آن به مسئولین،اساتید، اولیاء تربیتی، معلمان و مربیان و دانشجویان و... ،به عنوان پایگاه تعلیم و تربیت غیر رسمی کشور برای قشر 6 تا 16 سال همه ساله از 16 تا 22 مهر ماه در سراسر کشور برگزار می گردد.
کارشناسی هنرهای نمایشی خراسان رضوی
دبیر خانه کارگروه تخصصی نمایش خلاق
مهرماه 1390
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

 

اصول بنیادین نمایش خلاق            

نوشته پاملاریچ
ترجمه يدالله آقا عباسي
نمایش خلاق شیوه ای برای آموزش و یادگیری بر مبنای گرایش جهانی به بازی نمایشی است که در همه انسان ها یافت می شود. بازی نمایشی یا نمادین معمولاً از سنین هیجده ماهگی و دو سالگی آغاز و تا پنج، شش سالگی طول می کشد. در این دوره کودک وانمود می کند که کس یا چیزی است که نیست. کودک برای بازی نمایشی باید به تصویری که از چیزی یا کسی در ذهن دارد و در عین حال به تصویری که از خودش دارد چنگ بیندازد. شکل گیری و دستکاری این تصویرها، یا نمادها، از مردم و اشیاء پیش شرط لازم بازی نمایشی است.
نمایش خلاق نمایشی غیر رسمی است. به سود دست اندرکاران کار می شود و ربطی به اجرا برای تماشاگران ندارد. دست اندرکاران در این نوع نمایش مشارکت دارند، اما برای تماشاگر اجرا نمی شود. نمایش خلاق برخلاف بازی نمادین یا نمایشی با تحریک مربی به راه می افتد و مربی، خواه نقش بازی کند یا خیر، به عنوان راهنما عمل می کند. در این نوع نمایش مربی اندیشه ای (ایده ای) را و نیز بعضی از فنون حل مساله را پیشنهاد می کند، اما راه حل درست را اعلام نمی کند. گاهی نیز خود دانش آموزان موضوع یا مساله مورد علاقه ي خود را پیشنهاد می کند؛ گرچه در همه موارد کار حاصله متعلق به خود آن هاست.
نمایش خلاق فرآیند مداومی است که براساس مجموعه ای از مفاهیم و مهارت های به هم پیوسته و رو به تکامل که از بداهه سازی، آیین، تعلیم و تربیت، روانشناسی و هنرها فراهم آمده شکل می گیرد. وسایل ارتباط جمعی، روزنامه ها، داستان های تخیلی، هنرهای تجسمی، موسیقی، رقص و هر منبع مورد علاقه ي گروه که ظرفیت غنی بالقوه ای برای بازی کشمکش ها، شخصیت پردازی، استفاده از زبان گفتاری، حرکت، درگیری حسی و تخیلی، گسترش تمرکز، عاطفه، درک، تربیت بدن و تقویت هویت داشته باشد، به کار گرفته می شود. در صورت لزوم مربی می تواند به گروه در پیدا کردن عملی که قابل بازی کردن باشد از منبعی کمک کند، اما این کار به این معنا نیست که نشست های نمایش خلاق را باید فقط صرف حل کردن کشمکش ها با درگیری مستقیم طرف های متقابل کرد. در واقع اگر بچه ها به صورت ناظر بر کار طرف های ذیربط و یا به قول «هیت کوت» کارشناس عمل کنند راه حل های با معناتری پیدا می شود.
فنون نمایشی خلاق نیز مثل فرآیندی غیررسمی که بر تحلیل های هنری بازی نمایشی طبیعی کودک مبتنی است، و نیز مثل دست اندرکارانش متنوع است.
جان شارپام استاد سابق دانشگاه ایلینوی سه دسته فعالیت را پیشنهاد کرده که نظامی کامل، استوار، قابل اطمینان و مرتب در طبقه بندی فعالیت های نمایش خلاق فراهم می آورند. مقوله ي اول پیش نمایش است که شامل دست گرمی های بازی گونه است، فعالیت هایی که احساس را برمی انگیزد، بدن را گرم می کنند و زمینه ي رهایی عضلات، تمرکز، بیان و تسهیل اندیشه را از نوشته ها (داستان ها، اشعار، روزنامه ها و غیره) به کار می گیرد و اغلب خیال برانگیز است. شیوه ي سنتی به نمایش درآوردن داستان در  مقوله ي دوم می گنجد. به نمایش درآوردن سنتی داستان شامل دست گرمی، داستان گویی (نه داستان خوانی)، برنامه ریزی برای بازی کردن داستان، بحث در مورد بازی کردن داستان (هم در طول کار و هم در پایان) ، در صورت امکان بازی مجدد داستان پس از بحث درباره ي آن، برنامه ریزی مجدد و بازی و بحث چندباره است تا جایی که در حوصله و زمان می گنجد. نمایش احساسی درک عمیق تری از استفاده از نوشته ها، جستجوی مفاهیم کلی در داستان ها و ربط دادن این مفاهیم جهانی به تجربه بی واسطه دست اندرکاران از طریق پانتومیم، گفتار، حرکت و بداهه سازی فراهم می کند.
مقوله ي سوم نمایش اجتماعی یا انسانی است که حول محور انسان شکل می گیرد، با مسایل انسانی سروکار دارد، و به عنوان ابزار اصلی از بازی نقش استفاده می کند. در این جا هم مثل نمایش احساسی می شود از نوشته ها استفاده کرد، تفاوت کار در شیوۀ برخورد با اندیشه (ایده) هاست. نمایش اجتماعی با ارزش ها، اخلاقیات و تمرین مهارت های زندگی سروکار دارد. این نوع نمایش همچنین می تواند پایه ای برای نمایش مضمونی یا آموزش پروژه محور در همۀ رشته ها باشد. نمایش اجتماعی قصد درمانی بودن ندارد اما به بچه ها امکان می دهد که موقعیت ها و تنگناهای زندگی را بیازمایند، مهارت های حل مساله و گفتار را تقویت کنند و در همان حال همه ي جوانب مورد مفروضی را بررسی نمایند.
این سه مقوله ي سلسله مراتبی هستند و هر درس مفید نمایش خلاق، به شرط کافی بودن وقت، از مقوله دست گرمی به نمایش احساسی و از طریق آن به کار کردن با سطح بالاتری از ارزش های اندیشه برانگیز در نمایش اجتماعی می رسد. فنون پیش نمایش اغلب در بازیگری های نمایش احساسی یا اجتماعی گنجانده می شود. این کار البته در صورتی است که در باور کردن شرایط تخیلی، شخصیت ها یا تکامل سن نمایشی به وجود آن ها نیاز باشد. یک جلسه ي مفید نمایش خلاق معمولاً با مساله ای در حوزه ي نمایش اجتماعی آغاز می شود، بعد به پیش نمایش و نمایش احساسی برمی گردد و دوباره در حالی بچه ها به سطح نوینی از شناخت رسیده اند و به عنوان «کارشناس» ظاهر می شوند به نمایش اجتماعی برمی گردد و به این ترتیب سرشت چرخه ای یادگیری تقویت می شود.
به گفته وارد وجه امتیاز نمایش خلاق در فی البداهه بودن آن است، در هر سه مقوله ای که گفتیم فعالیت ها به طور فی البداهه صورت می گیرد.
بسیاری از دست اندرکاران حرفه ای نمایش خلاق سه رویکرد اصلی به نمایش خلاق را در نظر دارند و روش خود را طوری تنظیم می کنند که با یک یا چند تا از این رویکردها مناسب باشد. رویکرد اول استفاده از نمایش خلاق برای آموزش مهارت های اساسی تئاتر (بخصوص بازیگری) است. در این جا بچه ها بر تخیل، رشد شخصیت، تکمیل مهارت های فی البداهه ای مثل گوش دادن و واکنش به سایر بازیگران، بازی گروهی و نحوه گفتار مناسب و دقیق تاکید می کنند. این رویکرد همچنین مستلزم آن است که بچه ها پس از دوره نمایش خلاق را برای تقویت مفهوم خویشتن دست اندرکاران به کار می برد و بر روی راه حل های مسایل فردی و گروهی، پذیرش تفاوت های فردی افراد گوناگون، همدلی، اعتماد و امثال آن با استفاده از همذات پنداری با شخصیت ها در داستان هایی که به دقت انتخاب شده اند، و مسایل یا مضامین اجتماعی کار می کند. رویکرد سوم نمایش خلاق را برای اعمال و ترکیب اطلاعات آموزشی سایر رشته ها، نظیر مهارت های زبانی و علوم اجتماعی به کار می گیرد. همچنین مي توان نمایش خلاق را برای تقویت یا ورود به مفاهیم زیباشناختی سایر رشته های هنری مثل فضا، وزن (ریتم) نیرو، جهت، روشنایی، تاریکی، صدا، سکوت و امثال آن به کار گرفت.
نمایش خلاق مربوط به تئاتر است، اما به عنوان فرایندی جدا از آن حوزه ي خاص خود، ادبیات، فنون، پژوهش، سازمان های حرفه ای و مربیانی دارد که گاهی در کار تئاتر نیز هستند، اما اغلب از آن جدا هستند. براین اساس نمایش خلاق فرایند منحصر به کار برای کودکان نیست بلکه فرایندی جستجویی آموزشی/هنری است که برای بزرگسالان، شهروندان عادی، افراد دو زبانه و بخصوص افرادی که دچار چالش هستند و زندانیان مفید است.
بسیاری از دست اندرکاران برای درک رابطه بین نمایش خلاق و تئاتر مرسوم طیفی را توصیف کرده اند که یک سر آن بازی نمایشی و سر دیگر آن تئاتر رسمی (و از جمله تئاتر کودکان) است. به این ترتیب بازی نمادین یا نمایشی و تئاتر رسمی به هم ربط دارند، طوری که تئاتر ریشه در بازی نمادین دارد، اما شکل والایش یافته و حساب شده ي آن است که در آن تنها به روی افراد برگزیده ای که آموزش خاصی دیده اند باز است (در حالی همه بازی های نمایشی را انجام می دهند). در وسط این طیف در نقطه ای نزدیک به بازی نمادین نمایش خلاقه قرار دارد (نمایشی که فرد بزرگسالی هدایت آن را بر عهده دارد). همچنان که در این طیف به طرف تئاتر رسمی حرکت می کنیم به نقطه ای برمی خوریم که نمایش فی البداهه است (که بی قید و بند از نوشته ای شکل گرفته و با هدایت فرد بزرگسالی برای دوستان اجرا می شود)، و سرانجام به تئاتر رسمی می رسیم. کسانی هم ممکن است نمایش خلاق و تئاتر را به دو طیف جداگانه نسبت دهند: یکی طیف تئاتر که با بازی نمایشی آغاز می شود و با آموزش و تمرین به تئاتر رسمی ختم می شود و دیگری طیف نمایش خلاق که آن هم با بازی نمایشی آغاز می شود، اما از پیش نمایش، نمایش احساسی و نمایش اجتماعی می گذرد و سرانجام به دشوارترین نمایش ها با مضمون های کلی می رسد که مربی نیز در آن ها بازی می کند. از نظر این الگوی دوم نمایش خلاق فقط در بازی نمایشی/ نمادین با تئاتر رسمی سهیم است، در حالی که الگوی نخست آن ها را در ارتباط نزدیک تری با هم می بیند.
تئاتر کودکان برعکس نمایش خلاق نمایشنامه ها را به طور رسمی خواه با بازیگران کودک یا بزرگسال برای تماشاگران جوان اجرا می کند. نام های دیگر این گونه تئاتر عبارتند از تئاتر برای نوجوانان یا تئاتر برای تماشاگران نوجوان. بسیاری از کارشناسان توصیه می کنند که بچه ها بدون آموزش دقیق روی صحنه جلوی تماشاگر ظاهر نشوند و به طور معمول زیر دوازده سال نباشند. تک و توک بچه ها می توانند در نقش بچه ها و در نمایش های بزرگسالان بازی کنند، اما در این صورت هم بهتر است رهنمودهایی بگیرند که براساس آن ها به نحوی راستین در نمایش شرکت داشته باشند. القای عادت های بد و مفاهیم نادرست درباره بازیگری به کودکان کار دشواری نیست، چیزی که به جای رسیدن و بازتاباندن معقول به خودنمایی و اعتماد به نفس افراطی، کج و کوله کردن خطوط صورت و اداهای ناشیانه (که تشویق تماشاگران هم به آن دامن می زند) و امثال آن می انجامد. این ویژگی ها، یعنی نشانه های بازی بد در بزرگسالان، احتمالاً در دوره دبیرستان پیدا شده اند و اگر دانش آموزی جداً علاقمند به بازیگری در تئاتر حرفه ای است باید سال ها (پیش مربیانی در سطح دانشگاه) کار کند تا سندروم «بازی کودکی» را بی اثر سازد.
ذیلاً بعضی از نکات مشخص نمایش خلاق ذکر می گردد:
1ـ نمایش خلاق حوزه ي مشخصی از دانش و آموزش است؛ موجود دو رگه ای از تئاتر و تعلیم و تربیت است.
2ـ نمایش خلاق شکلی از هنر برای کودکان و بزرگسالان است، ابزاری برای آموزش و فرایندی تربیتی برای آموزش و یادگیری است.
3ـ سه رویکرد نمایش خلاق عبارتند از: استفاده از نمایش خلاق به عنوان هنری که خود به خود دربارۀ خود آموزش می دهد، استفاده از نمایش خلاق برای آموزش سایر موضوع ها، و استفاده از آن برای آموزش تئاتر.
4ـ پایه ای برای سایر هنرها نیز هست که بازی نمایشی یعنی چیزی که در توانایی همۀ مردم هست و به صورت «اگر این طور بود چه طور می شد؟» تجلی می کند، بر پایه آن شکل می گیرد.
5ـ بر این فرضیه شکل گرفته که همه مردم می توانند بازی کنند، که همه می توانند از پس آن برآیند و این که همه مردم خلاقیت دارند.
6ـ نمایش خلاق همۀ علاقه ها را در بر می گیرد.
7ـ برخلاف سایر موضوعات درسی که دانش آموزان را امتحان و رتبه بندی می کند، هنرها به همه جایی را می دهند تا بدون مهارت در مجموعه پیچیده ای از نمادها بتوانند ابراز وجود کنند.
8ـ در نمایش خلاق غلط و درستی وجود ندارد، بلکه ممکن است چیزی نامناسب باشد یا رفتاری غیر منضبط از بچه ها سر بزند. پاسخ ها را بپذیرید ولی رفتار کهنه ای را که بچه ها به نام خلاقیت عرضه می کنند قبول نکنید. یادشان بدهید که بین رفتارهای منفی، مخرب یا رفع تکلیف در نقش یک شخصیت و یا خارج از آن فرق بگذارند. به عنوان معلم به رفتار یک کودک در نقش و خارج آن واکنش های متفاوتی نشان بدهید.
9ـ هنرها حساسیت و حس زیباشناختی را آموزش می دهند. آن ها تنها موضوع هایی هستند که این کار را می کنند. سایر چیزها شاید به کودکان بیاموزند که انتخاب زیبا داشته باشند، اما زیبایی قلمرو هنرهاست.
10ـ هنرها باید مفرح باشند، نه رقابتی، فرد در حال تفریح می تواند یاد بگیرد.
11ـ دانش آموزان در هنرها، متفکر، کنندۀ کار و خطرپذیرند. آن ها معنایی از ماجرا و تجربه را در خود تقویت می کنند.
12ـ نمایش فعالیتی جاری و نمادین است. رفتاری برانگیزاننده و جستجوگر است که در زمان حال روی می دهد.
13ـ هنرها مهارت هایی برای بقا هستند چون به انسان می آموزند در تحولی خودش را تبدیل به دیگری بکند و نیز خودش را با محیطی متفاوت تطبیق دهد. تنها آن ها که خود را سازگار می کنند می مانند.
14ـ نمایش خلاق عناصر مشترک زیادی با بازی نمایشی دارد، اما برخلاف آن هنری است که مربی الهام بخش آن است. بازی نمایشی و نمایش خلاق هر دو از طریق روح بخشیدن آگاهانه به شخصیت آن را می پردازند و می خواهند داستانی را بگویند یا نشان دهند یا مشکلی را برطرف کنند.
15ـ نمایش مهارت های مهار نفس را تقویت می کند. به بچه ها کمک می کند که رفتارهای گفتاری و غیرگفتاری خود را منعکس کنند و آن ها را به اختیار بگیرند. هنرمندان و ورزشکاران توانایی های خوبی برای کنترل خود دارند که در نتیجه آن خود منضبط اند.
16ـ مغز هر چیزی را که در ذهن تصور شود نمی تواند از تجربه ي واقعی جدا کند.
17ـ نمایش قدرت تغییر دارد و فرد در آن می تواند هویت، محل و غیره را تغییر دهد، جهانی نو بیافریند. در آن گام بگذارد، بخشی از آن باشد و در پایان آن را خراب کند. این دگرگونی بسیار نیرومند است و در بازی ژرف می تواند حتی خطرناک باشد.
18ـ نمایش قدرت استعاره را به کار می گیرد که از این دگرگونی ها حاصل می شود. استعاره جایگزینی معادل چیزی به جای چیزی است و چیزی نو می آفریند. جوامع براساس استعاره های مشترک بنا می شوند. جوامعی که استعاره مشترک نداشته باشند سرانجام از هم می پاشند.
19ـ نمایش خلاق از بداهه سازی استفاده می کند و با این کار عناصر شخصیت، پیرنگ و کشمکش را درگیر کار می کند. نمایش خلاق درصدد ارتباط با تماشاگر نیست، بلکه به قصد رشد و پرورش دست اندرکاران کار می شود. تئاتر هنری است که در آن بازیگران داستانی را به تماشاگر انتقال می دهند.
20ـ در نمایش خلاق فرآیند کار نتیجه و محصول کار است. هیچ محصولی وجود ندارد. طبق قرارداد در این نوع نمایش هیچ شخص بازی، تمرین برای اجرا، متن، حفظ کردن نقش، وسایل صحنه، لباس صحنه آرایی، و گریمی وجود ندارد. تنها بعضی از عناصر تئاتر به کار گرفته می شود که باور مختصر یا شخصیت پردازی و امثال آن را امکان پذیر سازد.
21ـ بچه ها کم کم و در سن یازده دوازده سالگی شروع به تقویت همدلی (و نشان دادن علاقه به نمایش) می کنند. قبل از این سن نباید گذاشت که بچه ها برای تماشاگران عام (غریبه ها) بازی کنند، حتی در این سن هم مربیان باید کشمکش شدید بین تمایل بچه ها برای اجرا و ترس آن ها از آن را تشخیص دهند. بچه های زیر یازده سال را باید راهنمایی کرد که کارهای فی البداهه خود را به خانواده و دوستانشان در محیطی غیررسمی نشان دهند.
این مطلب از این منبع انتخاب و ترجمه شده است:

 

نمايش تعاملي : تئاتري ساختار شكن
نوشته دكتر برايان ديويد فيليپس
     ترجمه يدالله آقا عباسي
رويكردي بر آغاز
نمايش تعاملي شكل نويني از تئاتر است كه شكل هاي سنتي را مي گيرد و آن ها را به ريشه و درون برمي گرداند. اين تئاتر با تئاتر محيطي ، هايپردراما و نمايش درماني شباهت هايي دارد اما زيرمجموعه هيچ يك از آن ها نيست. جديدتر از آن هاست. در اين مقاله بعضي از چيزهايي را كه اين نوع تئاتر را به شكل هاي ديگر ربط مي دهند، بررسي مي كنيم و آنگاه به كشف ويژگي هايي كه آن را از ديگران جدا مي كند، مي پردازيم. همچنين به بحث در شيوه هايي مي پردازيم كه تئاتر تعاملي به وسيله آن ها ساختار شكني مي كند و نشان مي دهيم كه اين شيوه ها بيشتر مفاهيم سنتي نمايش به شمار مي آيند.
نمايش تعاملي چيست؟
به اندازه گروه هايي كه نمايش تعاملي كار مي كنند، براي آن تعريف وجود دارد. نخست ببينيم كه نمايش تعاملي چه چيزي نيست:
* نمايش تعاملي تئاتر تعاملي نيست، اصطلاحي كه براي تئاتر مجازي به كار مي رود. تئاتري كه در آن بازيگران زنده در كنش واكنش با اشيا مجازي (پديدآمده توسط كامپيوتر) هستند.
* نمايش تعاملي آن اصطلاحي نيست كه براي برنامه هاي مجازي كامپيوتري به كار مي برند و در آن كاربر كامپيوتر بازيگري مجازي را كنترل مي كند كه با ديگر ساخته هاي كامپيوتري در تئاتري كاملاً مجازي بازي مي كند. اين شكل از نمايش تعاملي اساساً نوعي برنامة بازي كامپيوتري تربيتي است.
* نمايش تعاملي نمايشي جعبه اي نيست كه در آن تماشاگر به طور منفعل بنشيند و نمايشي را كه بازيگران بر روي صحنه مي دهند تماشا كند.
 نمايش تعاملي تئاتر اجرايي نيست كه بازيگران همان قطعه از روايت يا ديالوگي را كه تمرين شده ارائه مي دهند.
بنابراين اكنون كه دانستيم نمايش تعاملي چه چيزي نيست،‌ بايد دانسته باشيم كه اين نمايش چه چيزي هست.
نمايش تعاملي شكلي طرح مدار از تئاتر و شبيه بازي هاي نمايشي خانگي قرن چهاردهم است،‌گرچه ارتباط نزديك تري با بازي هاي مشابه اوايل دهه 1970 دارد. امروزه بيشتر نمايش هاي تعاملي از بازي هاي «بازي نقش به طور زنده» ، شكل آزاد «نقش گزاري ها» و نمايش هاي جنايي معماي قتل برگرفته شده اند.
به هرحال امروزه گروه هاي هر چه بيشتر پرفورمانس تئاتري اين شكل نمايشي را تجربه مي كنند كه در آن بازيگران نقش ها را تصوير مي كنند و تماشاگراني را وارد پيرنگ مي كنند ( اين شكل كار بيشتر در نمايش هاي معماي قتل سر ميز شام معمول است، اما ساير گروه هاي تجربي هم آن را كار مي كنند).
در نمايش تعاملي اساساً هر يك از شركت كنندگان هم بازيگر و هم تماشاگراست. به هر كسي نقشي داده مي شود (در بعضي از گروه ها شركت كنندگان شخصيت هاي خودشان را بازي مي كنند) شخصيتي كه مناسب پيرنگ نمايشنامه باشد.
آن گاه بازيگران سخنان و اعمال خود را في البداهه كار مي كنند تا به هدف هاي شخصيت خود دست يابند. تمامي حقيقت را فقط نمايش نويس يا كارگردان مي دانند، گرچه در نهايت گفتگوها و بداهه سازي هاي بازي نقش بازيگران است كه به طريقي كار را به سرانجام مي رساند. هر بار که طرحی کار می شود به نتیجة متفاوتی می انجامد گرچه هر گروهي فقط يك بار يك طرح را كار مي كند. طرح هاي نمايشي بسيار فشرده اند و متاسفانه خيلي هم زياد نيستند. بسياري از گروه ها خودشان طرحي مي نويسند. بعضي از گروه ها با استفاده از شخصيت هاي واحد طرح ها را به هم ربط مي دهند و آن ها را به شكل سريال يا نمايش هاي دنباله دار در مي آورند كه هر داستاني به داستان ديگري ختم مي شود. بعضي هم براي هر بازي داستان هاي كاملاً تازه اي مي آفرينند.
نمايش تعاملي و تئاتر محيطي
كساني كه نمايش تعاملي كار مي كنند معمولاً فكر نمي كنند كه دارند در شكلي از تئاتر كار مي كنند، در حالي كه اين دقيقاً همان كاري است كه آن ها مي كنند. نمايش تعاملي صورتي از نمايش ساختار شكنانه است كه الگوي تئاتر محيطي را در از بين بردم فاصله تماشاگر و بازيگر و حذف كامل تفاوت ميان آن ها برمي گيرد.
در نمايش تعاملي بازيگر تماشاگر است.
نمايش هاي تعاملي به شيوة سنتي براي تماشاگر خاص اجرا نمي شوند. بلكه، هر يك از بازيگران يكي از تماشاگران و برعكس به شمار مي آيد. معمولاً تماشاگري كه با فاصله نظاره گر باشد و در بازي شركت نكند نداريم، هر يك از تماشاگران در بازي نقش دارد.
چون تماشاگران بازيگر هم هستند، نيازي نيست كه فضا را به صحنه يا محل برگزاري نمايش محدود كنيم. نمايش هاي تعاملي در جاهاي مختلفي مثل غذاخوري ها، تالارهاي سخنراني، سرسراهاي هتل ها و خانه هاي شخصی آفريده / اجرا / بازي مي شوند. در اين جا هم مثل تئاتر محيطي فضا اهميت چنداني ندارد. دست اندركاران نمايش تعاملي معمولاً مي كوشند تا فضاهاي معمولي را تبديل به فضاهاي ديگري كنند يا به زمان هاي ديگري ببرند. (فضاهاي تخيلي يا داستان هاي علمي تخيلي از معمول ترين انواع نمايش تعاملي هستند).
در نمايش هاي تعاملي تماشاگران و بازيگران نه از حيث فضا و نه از جهت عملكرد جدا نيستند. بازيگر تماشاگر بازي خود و نمايش ديگران است. گرچه هنوز «نمايش» و «تنش» وجود دارند، به طوري كه طرح نمايش همچنان در پرده راز است.
نمايش تعاملي و هايپردراما
هايپردراما از اين نظر خيلي شبيه نمايش تعاملي است كه در آن پايان اجرا ثابت نيست. تماشاگر پيگیري شخصيت هاي مختلف و پيرنگ هاي گوناگوني را برمي گزيند. براساس تصور تماشاگران داستان اجرا به اجرا فرق مي كند.
هايپردراما با هزارتوبازي ها و كتاب هاي «ماجراي خودت را پيدا كن» وجوه مشترك زيادي دارد. اصطلاح هایپردراما (فوق نمايش) از اصطلاح هايپرتكست (فوق متن) گرفته شده است كه شكل ساختاري متن شبكه گسترده جهاني (WWW) است با رابط هاي متن به متن و امكانات به ظاهر بي پايان اجرا. گرچه خود اين مطلب نوعي توهّم است. امكانات اجرا تا جايي كه متن راه مي دهد، در واقع محدود است. بازيگران در هر حال «گفته هاي» خودشان را اجرا مي كنند و تماشاگران عليرغم كنترل بر عناصر «هايپر» نمايش همچنان به بازيگر نقش ناظر منفعل تنزل پيدا مي كنند. فيلم هاي تعاملي موجود بر روي ديسك هاي فشرده نمونه هاي خوبي از اين نوع كالاها هستند. اين بازي ها نه هميشه بلكه در مواردي استثنايي همان ويژگي هاي هايپردراما را دارند كه خيلي شبيه ويژگي هاي جالب نمايش تعاملي هستند. پايان باز و پيرنگ هاي چندگانه هم از ديگر وجوه مشترك اين دوست. اما نمايش تعاملي با نداشتن متن مشخص و استفاده از شيوه هاي في البداهه براي خلق امكانات چندگانة پيشبرد بيرنگ ـ كه اكنون واقعاً نامحدودند ـ از هايپردراما فراتر مي رود.
نمايش تعاملي و پسیكودرام
پسيكودرام را جي ال مورنو به صورت درمان آغاز كرد. كار او با استفاده از نمايش همراه با روان درماني سرمشقي با ميراثي غني به وجود آورد كه هنوز از آن پيروي مي كنند. مورنو همچنين بسيار علاقمند به تئاتر في البداهه بود. تئاتر خودانگيختة او هنوز هم ارزش مطالعه توسط پژوهشگران جدي اين حوزه را دارد.
نمايش تعاملي با پسيكودرام وجوه مشترك زيادي دارد: محل بستة برگزاري نمايش فقط براي بازيگران طرح هاي كوتاه نمايشي، اجراي في البداهة آزاد و امثال آن. بعضي از نمايش هاي تعاملي ـ مثل شكل هاي آزاد هولوكاست سنتي استراليايي ـ در واقع كمي بيش از پسیکودرام هاي آسيب هاي عاطفي سخت هستند كه به لباس بازي درآمده باشند.
تفاوت اساسي پسیکودرام و نمايش تعاملي در كاتارسيس و كاربرد آن است. در پسیکودرام طرحي نمايشي با كاربردهاي درماني مي آفرينند تا به شركت كنندگان در دستيابي به درماني خاص كمك كند. اولويت هنرمند در نمايش تعاملي تفريح و بازي و سرگرمي است. اين گفته به اين معنا نيست كه نمايشگر تعاملي كاتارسيس و رهايي را در نمايشش نمي گنجاند. همة ما مطلب ارسطو را در اين باب خوانده ايم، اما اين هدف اصلي نمايش نيست.
نمايش تعاملي، نمايش ساختار شكن
اغلب صورت هاي نمايش تجربي كه از آن ها صحبت كرديم به طريقي مي كوشند تا پيش فرض هاي ما را در مورد تئاتر به چالش بگيرند. نمايش تعاملي هرگز قصد اين كار را ندارد،‌ اما امكان اين را دارد كه در خلق نوعي تئاتر ساختار شكن از بقيه موفق تر باشد. مي دانيم كه ساختار شكني جنبشي در نقد و فلسفه است كه با نوشته هاي ژاك دريدا مطرح شد و بنيان هاي بيان انديشه و ادبيات را از طريق زيرسوال بردن فرضيه هاي اصولي آن ها مورد پرسش قرار دارد.
اين انديشه ها به سرعت در ميان محققان درگرفت و همچون آتشي گسترش يافت و تقريباً همه رشته هاي علوم انساني و هنر را فرا گرفت. تاكنون با نقد ساختار شكن، معماري و نقاشي ساختار شكن، ادبيات داستاني و غير داستاني ساختارشكن و حتي سينماي ساختارشكن آشنا شده ايم. همچنين در تئاتر ساختار شكن هم تجربه هايي صورت گرفته است.
بسياري از اين تجربه ها موفقيتي نداشته اند. خيلي ها از سر فضل فروشي يا هنرنمايي سعي كرده اند نيرويي را به هدر بدهند يا نانی به نرخ روز بخورند يا حتي شارلاتان هاي كم استعدادي نوميدانه سعي كرده اند با ارائة كاري نو و تكان دهنده به طريقي ثابت كنند كه آن قدرها هم بي استعداد نيستند، گرچه به خوبي مي دانند كه هستند.
حقيقت هر چه باشد، بد نيست كه ساختارشكن ها نمايش تعاملي را به دقت موردنظر قراربدهند، چون اين نوع نمايش از نظر كار ناخودآگاه به خوبي از عهدة كاري كه آن ها نتوانستند با ترفند انجام دهند، برآمده است با در نظر گرفتن ضرورت زير سؤال بردن يا متحول كردن اساس نمايش و در عين حال حفظ آن، نمايش تعاملي به چند شيوه عمل مي كند كه خيلي شبيه صورتي از نمايش ساختار شكن مي شود:
در صورت هاي سنتي نمايش، تماشاگران و بازيگران از نظر فضا و كاركرد از هم جدا هستند. در نمايش تعاملي آن ها يگانه و يكسان اند. تماشاگر بازيگر مي شود و برعكس.
به طور سنتي بازيگران نتيجة پيرنگ نمايشنامه را مي دانند و تماشاگران بي صبرانه تماشا مي كنند و منتظرند تا منفعلانه كشف كنند كه در پايان كار نظر خاصي ندارند. همه چيز في البداهه و از پيش تعيين نشده است. هر بازيگري مي كوشد كه با كشف كردن، كمك كردن يا به تاخير انداختن نقش ديگران به هدف هاي شخص بازي خود دست يابد.
در نمايشنامه هاي معمولي گفتار و دستور صحنه ها نوشته شده و داستان شخصيت و سرنوشت او را نشان مي دهد. در حالي كه در نمايش تعاملي ممكن است شرح مفصلي از شخصيت،‌تمايلات،‌هدف ها، و تجربه ها براي شركت كننده گفته شود،‌ اما به او نمي گويند كه چگونه خودش را با شخصيت هاي ديگر وفق دهد يا چه بگويد.
نمايشنامه سنتي معمولاً به طريق خطي نوشته مي شود، حتي اگر پيرنگ خيلي پيچيده و حوادث فرعي و ضمني فراواني داشته باشد. يعني داستان به طور منطقي و منظم از نقطة الف به نقطة ب مي رود و تماشاگر در پايان اجرا صاحب همة اطلاعاتي است كه نويسنده قصد انتقال آن ها را داشته و پايان نمايش هم باز نيست. همه چيز به نتيجه مي رسد. اما در نمايش تعاملي ممكن است نتيجة واحدي در كار نباشد. بخشي از شواهد ممكن است توسط يكي از دست اندركاران پوشيده بماند يا از دست برود.
نمايشنامه خطي نوشته نمي شود،‌ اما همچون مجموعة شاخصي است كه در آن شخصيت ها با هم ارتباط دارند، و براساس نحوة شكل گيري نمايشنامه و ترتيب كارها بعضي فعال و بعضي منفعل هستند. اين نحوة ساختار داستان خيلي هيجان انگيز است و البته براي نوشتن و اجرا بسيار سخت است.
با بررسي اين عوامل اكنون به روشني مي توان ديد كه نمايش تعاملي به لحاظ سرشتي كه دارد با اصول نمايش سنتي در تعارض است، اما مي كوشد كه بسياري از ويژگي هاي نمايش را حفظ كند.

نمايش تعاملي به مثابه بازي
حقيقت اين است كه هيجان انگيزترين وجه نمايش تعاملي اجرا نيست، بلكه بازي نمايشي است. بسياري از كساني كه در نمايش تعاملي شركت مي كنند به اين دليل است كه آن را نوعي بازي اجتماعي مي بينند، نه به اين دليل كه شكل هيجان آوري از تئاتر است (كه بحث در مورد آن بر عهده نظريه پردازان و متخصصان است).
در حال حاضر حتي براي آن ها كه دست اندركار تئاتر جدي هستند،‌عناصر بازي نمايش تعاملي مي تواند مفيد باشد. تئاترها به نحو روز افزوني به عنوان تكنيك هاي تمرين از نمايش تعاملي استفاده مي كنند، بخصوص از آن بخش هايي كه مي توان آن ها را به شيوه هاي في البداهه تربيت بازيگر به كار گرفت. گروه هايي هم در بعضي از غذاخوري ها بعضي از قواعد نمايش تعاملي را به كار گرفته اند يا بازيگران واقعي را در ميان مشتري ها مي نشانند تا اجراي نمايش هاي تعاملي پر رمز و راز را هر چه واقعي تر و حرفه اي تر نشان دهند. بعضي از تئاترهاي معماي قتل هم مثل «معماهاي قتل آخر هفته» كار كيت اولري و مارگوموریسون به نحو موفقيت آميزي از اين فرمول استفاده كرده اند.
 

 

 
 
 

 

 
 
 
 

 

آموزش نوین و نمایش خلاق
نظام اجتماعی متشکل از خرده ساختارهای گوناگون است که در یک کلیت هماهنگ و هدفمند بصورت پیاپی و مستمر فعالیت می کند. گاهی اوقات این خرده ساختارها بواسطه بعضی از مسائل دچار بحران و انحراف عملکردی می شوند که خود معلول شرایط و بسترهای گوناگونی است. برای اینکه بتوان از انحراف یا ناتوانی کارکردها جلوگیری کرد، باید کوچک ترین واحد ساختار اجتماعی یعنی فرد را در مرکز توجه قرار داد، عملکرد هر شخص به تنهایی می تواند در جهات گوناگون تاثیرات گسترده داشته باشد. بنابراین تقویت و گسترش فکری-رفتاری فرد در هر اجتماع دارای اهمیت فوق العاده ای می باشد. گرچه راههای گوناگون جهت رسیدن به چنین توانمند سازی موجود می باشد، اما موثرترین روش جهت ارتقاء فردی که در سطح کلان، نقش محوری در توسعه پایدار بر عهده دارد عرصه آموزش است.
 
آموزش مستمر و مداوم افراد در تمامی بسترهای فکری و رفتاری که به واسطه آن بتوانند سطوح حضور اجتماعی خود را در وضعیت مطلوب قرار دهند لازم است. اما خود آموزش هم با تمام اهدافی که می تواند داشته باشد با توجه به گذشت زمان، مشروعیت آموزشی را دچار بحرانمی نماید
 
 الف- اولین مقوله ای که کمتر به آن اهیمت داده می شود آموزش پایه است(آموزش پایه در اینجا منظور، مقاطع دبستان و پیش دبستانی می باشد) و همین مسئله باعث بروز مشکلاتی در سطوح میانی و عالی آموزش شده است.
 
بطور کل در ایران بواسطه نگرشهای فرهنگی ، آموزش پایه زیاد جدی گرفته نمی شود و صرفاً یک مرحله گذرا و مقطعی قلمداد می شود. البته در این مقال قصد نقد عملکرد فضای آموزشی ایران را ندارم، اما آنچه که بایستی بر آن تاکید گردد، ارائه راهکارهایی برای تغییر نگرشهای فرهنگی جامعه در مقوله آموزش است و نقش آموزش پایه هم تراز و چه بسا ارجح تر از سایر سطوح در نظر گرفته شود. قصد دارم به یک گزینه آموزشی که در سطح پایه می توان از آن استفاده کرد و به نوبه خود روشی بی بدیل و مطلوب است اشاره کنم، نمایش خلاق! این روش بعلت وجود ساختارهای کوچک و متنوعی که درون خود دارد عملاً چند گانه و چند وجهی عمل می کند . مهمترین ویژگی نمایش خلاق که آن را از سایر روشهای دیگر آموزشی متمایز و برجسته می کند. شکل نمایشی و اجرایی آن است .
 
بسیاری از موسسات آموزشی در این چند ساله تلاش کرده اند تا بتوانند روشهای آموزشی خود را تغییر دهند، لیکن ضرورت بهینه سازی آموزشی به صورت امری فراگیر و جامع در نیامده است گر چه در کشورهای پیشرفته تقریباً روشهای آموزشی گذشته کاملاً منسوخ و این ممالک رویکردی متهورانه به این حوزه داشته اند . به طور اخص از استبداد تک روشی فاصله گرفته اند و به سمت گزینه های متکثر و متفاوت آموزشی گرایش پیدا نموده اند. اما در ایران مشکلات گوناگونی وجود دارد که بخشی از آن به نقطه دیده های فرهنگی مربوط می شود که در این ارتباط می توان به دو مقوله اشاره کرد:
ب- دولت و مردم بیشتر تمرکز فکری و ذهنی خود را بر روی آموزش عالی متمرکز می کنند . یک ذهنیت نتیجه گرا حاکم است که از این رهگذر فرآیند آموزشی چندان نقش مهمی ندارد و در مراکز آموزش عالی(همچون دانشگاهها و...) چنان تحول بارز و تاثیر گذاری در روشهای آموزشی قابل مشاهده نمی باشد و در مراتب بالای آموزشی که تمرکز ذهنی جامعه بر روی آن است ، کاربران بوسیله بازیهای نمایشی چند هدف را تامین میکنند 1- فعالیت فکری و رفتاری به صورت همزمان که ماهیت و شکلی خلاقانه به خود می گیرد 2- انتقا ل و درک مفاهیم بنیادین اجتماعی3- مشارکت جمعی ( به خصوص در جامعه ایرانی که رفتارهای جمعی ضعیف است) آنچه در نمایش خلاق اهمیت دارد حوزه استقلال فرد است و شخص در این روش آموزشی می آموزد که بین تمایلات فردی و منافع جمعی می توان توازن برقرار کند و در مقابل جمع هم آموزش می بیند که چگونه به منافع فردی اهمیت دهد و همین ویژگیها باعث می شود که ساختارهای پایه ای شکل گیرد که در گذر زمان افراد به صورت حرفه ای وارد اجتماع می شوند تا نقش کنترلی و مسئولانه خود را ایفا نمایند به همین مناسبت کتابی ارزشمند توسط استاد محترم جناب آقای یدالله آقا عباسی به صورت ترجمه و تالیف مدتی است که روانه بازار شده است که به معرفی نمایش خلاق، روشها و مسائل کاربردی آن می پردازد، این کتاب که از بخشهای مختلفی تشکیل شده است همراه با نوشتاری ساده و روان قابل استفاده برای تمامی اقشار جامعه می باشد. امید است کتاب نمایش خلاق بتواند روشی جدید و بدیع را در مسائل آموزشی پوشش دهد و مطمئناً در سطح آموزش پایه نقش منحصر به فردی خواهد داشت.

بابک دقیقی
 

 

 
 
 

 

 
الگویی برای کار حرفه‌ای فارغ‌التحصیلان نمایش
نوشته يدالله آقاعباسي

     مقاله در دومين سمينار تئاتر دانشگاهي با موضوع کارآفرینی
دومين سمينار تئاتر دانشگاهي روز گذشته با ارائه مقاله‌اي از يدالله آقاعباسي با موضوع کارآفريني فارغ‌التحصیلان نمایش در تالار مولوي پايان يافت.
آنچه مي‌خوانيد حاصل تجربه عملي اين پژوهشگر و نويسننده در تئاتر شهرستان است.

چکیده:
به نظر می‌رسد که نه تنها دانشجویان تئاتر بلکه خانواده‌های دانش‌آموزان علاقمند به نمایش و داوطلبان ورود به رشته‌های نمایش با دغدغة آیندة شغلی دست به گریبان هستند. همه ساله تعداد اندکی از فارغ‌التحصیلان نمایش جذب سینما، تلویزیون و تئاتر حرفه‌ای می‌شوند و بقیه ناچار باید به حرفه‌های نامرتبط با رشتة تحصیلی خود رو بیاورند و این البته حکایت حال بسیاری از فارغ‌التحصیلان سایر رشته‌های تحصیلی نیز هست. اما به تصور نگارنده می‌توان با تغییر بعضی از نگرش‌ها به حوزة کار فارغ‌التحصیلان رشتة نمایش به معنای واقعی برای این فارغ‌التحصیلان کارآفرینی کرد. در این مقاله با توجه به نتایج عملی یک تجربة نوپا در استان کرمان و به امید فراگیر شده این تجربه در سطح کشور، الگویی از تئاتر حرفه‌ای و نمایش خلاق برای کار عملی نمایش پیشنهاد شده است.

واژگان کلیدی: کارآفرینی برای فارغ‌التحصیلان نمایش، نمایش خلاق

مقدمه:
اشتغال با امر امید به آینده ارتباط نزدیکی دارد. بسیاری از دانشجویان و هنرجویان رشته‌های نمایش و اولیاء آن‌ها نگرانی از آیندة شغلی خود و فرزندانشان را پنهان نمی‌‌کنند. ای بسا علاقمندانی که از سر مصلحت به رشتة مورد علاقة خود که در آن حتی تجربه و توانایی دارند، رو نمی‌آورند و دغدغة همة آن‌ها آیندة شغلی است. از طرفی همه ساله تعداد فارغ‌التحصیلان رشتة نمایش در دانشگاه‌های مختلف دولتی و غیردولتی کشور افزایش می‌یابد. به دلیل محدود بودن امکان کار در این حوزه، بسیاری از این فارغ‌التحصیلان جذب مشاغل دیگر می‌شوند و یا در حالت بیکاری پنهان و آشکار به سر می‌برند. البته این وضعیت صرفاً خاص رشته‌های نمایش نیست، اما در نمایش به دلیل محدودیت در بازار کار نمود بیشتری دارد. آیندة هنر نمایش در گرو پویابی، تلاش و امیدواری نسلی است که با هزار امید و کوشش بسیار به طور اصولی به فراگیری و تجهیز خویشتن به دانش روز اشتغال دارد.
تلویزیون، سینما، مراکز آموزشی و تئاتر حرفه‌ای از معدود مراکزی هستند که فارغ‌التحصیلان نمایش در رده‌‌ها و رشته‌های مختلف می‌توانند و امیدوار هستند برای کار به آن‌‌ها راه پیدا کنند. طبعاً این مراکز بسیار محدودند. ورود به آن‌ها بسیار دشوار است. ماندن و رقابت در آن‌ها بسیار پیچیده و نامطمئن است. در بسیاری این مراکز فارغ‌التحصیلان نمایش ناچار به رقابت با نیروهای موجود و هنرمندان تجربی هستند. گسترش این مراکز بسیار کند است. برنامه‌های تلویزیونی سقف مشخصی دارند. سینما بسیار بی‌رحم است و ورود به آن، آن قدر دشوار است که می‌توان گفت تقریباً غیرممکن است. خود این صنعت نیز سال‌هاست که با رکود و نابسامانی دست و پنجه نرم می‌کند.
اما وضعیت تئاتر حرفه‌ای از این‌ها نیز بدتر است. تمام فعالیت این تئاتر منحصر به شهر تهران است. در تهران نیز فعالیت‌های پراکنده چنان کم است که می‌توان آن‌ها را نادیده گرفت و فقط متوجه تئاتر شهر تهران و تالارهای مربوط به مرکز هنرهای نمایشی بود. این امر در حالی است که سال‌ها کسی به گسترش جدی فضاهای خاص تئاتر نیندیشیده است. درست است که در بسیاری از شهرهای کشور تالارهای چندمنظوره ساخته‌اند، اما بسیاری از این تالارها محل برگزاری مراسم، سخنرانی، و گاهی اجرای موسیقی و تئاتر هستند و برنامه‌ریزی حرفه‌ای برای استفادة از آن‌ها تقریباً غیرممکن است. پس چاره چیست؟
نخستین چاره‌ای که معمولاً به نظر می‌رسد، امیدواری برای گسترش این فضاها و امکانات است. چیزی که بر زبان وزیر ارشاد در مراسم اختتامیه تئاتر فجر در بهمن 86 نیز جاری شد. البته این آرزوی همة علاقمندان به هنر نمایش در سرتاسر کشور نیز هست. باید امیدوار بود که با شناخت هنر نمایش و کاربردهای آن امکان کار جدی نمایش در سرتاسر کشور ایجاد شود. طبعاً این کار در کنار همة نیکویی‌هایی که خواهد داشت، بازار بزرگی برای اشتغال نیز ایجاد می‌کند. اما به نظر می‌رسد که این آرزو به این زودی‌ها و سادگی‌ها جامة عمل به خود بپوشد. در این مسیر موانع بسیار جدی و دامنة غفلت بسیار گسترده است. همه ساله امکانات فراوانی از مؤسسات صرف امور فرهنگی ورزشی می‌شود، اما سهم فرهنگ از این همه تقریباً صفر است. مبالغ حیرت‌آوری همه ساله به صورت دستمزدهای کلان و بریز و بپاش‌های بسیار خرج ورزش قهرمانی می‌کنند که ابداً دستاورد فرهنگی ندارند، اگر نخواهیم بگوئیم که عملاً در بسیاری از موارد بر غلظت بی‌فرهنگی نیز می‌افزایند. روابطی که گاه به صورت آشکار در این بده و بستان‌ها وجود دارد، الگوهای نامناسبی که ساخته می‌شود، رقابت‌های اغلب ناسالمی که همه به نوعی به آن‌ها معترضند، محیط ناسالمی که ایجاد می‌شود و هر سال چند مورد تبعات آن را به صورت تعصب‌های شدید، دعواهای بی‌مورد، نقض عضوها، خرابی دارایی‌های عمومی و این اواخر شعارهاي نژادپرستانه شاهدیم، حاصل تفکری است که نمونة مجسم تهاجم فرهنگی به همان معنایی است که گاه از آن یاد می‌شود. همة این حرف‌ها هرگز به معنای مخالفت با ورزش نیست. به این نکته باز هم برمی‌گردیم.
گسترش فضاهای آموزشی نیز دشواری‌های خاص خود را دارد. وقتی فضا برای کار مستمر و حرفه‌ای مهیا نیست، نیاز به آموزش کمتر احساس می‌شود. بسیاری چون شنیده‌اند که برای بازیگری در سینما باید آموزش ببینند، به این کار رو می‌‌آورند که معلوم است نیازی واقعی نیست و بیشتر تفننی و لوکس است. آموزش‌های دانشگاهی هم خالی از دشواری نیستند. اغلب این آموزش‌‌ها در مرکز متمرکزند و گسترش آن‌ها در شهرستان‌ها هم در میان تصمیم‌گیران و دست‌اندرکاران تهران‌نشین و هم در بین مسئولان دانشگاه‌‌ها و دانشکده‌های هنری در شهرستان‌ها، مخالفانی جدی دارد.
تهران‌نشین‌‌ها شهرستانی‌ها را قبول ندارند و گمان می‌کنند که خود آن‌ها باید این کار را بکنند و خود آن‌ها هم هرگز فرصت ندارند. مسئولان شهرستانی دانشکده‌‌های هنری نیز در بسیاری از موارد نمی‌خواهند سری را که درد نمی‌‌کند، دستمال ببندند. آن‌ها گاهی پنهان نمی‌کنند که تئاتر هنووز زود است! این هراس موهوم از هنر نمایش حقیقتاً تأسف‌بار و دردناک است.
اما پاره‌ای از مخالفان گسترش این رشته‌های دانشگاهی نیز منطق درستی دارند و از سر دلسوزی می‌گویند وقتی امکانات محدود و نزدیک به صفر است، چرا باید هر سال عده‌ای را سرگردان کرد؟ و بر تعداد این فارغ‌‌‌التحصیلان افزود؟
مایلم در این‌‌جا بحث را با استفاده از مقایسة نمایش و ورزش به تجربه‌ای بکشانم که مدت چند سال است ذهنم را به خود مشغول کرده است.
ورزش و نمایش در کشور ما مشترکات زیادی دارند. می‌دانیم که ورزش برای سلامت جسم و روح ضروری است. اما منحصر کردن ورزش به نوع قهرمانی آن و گرفتن کاپ و مدال در واقع محدود کردن آن و محروم کردن جامعه از امکانی بزرگ است. اصل مطلب همگانی کردن ورزش و تربیت مربیانی است که از سطوح پائین به کار کردن بچه‌‌‌ها و گسترش ورزش به قصد نهادینه کردن ورزش در زندگی افراد و در سطح جامعه بپردازند. البته کسانی هم برای رقابت تربیت می‌شوند، اما اصل تربیت بدنی همگانی است. برعکس کردن این قاعده و سرازیر کردن امکانات و پول به نفع افراد معدود و ستاره‌‌سازی تبعاتی دارد که قابل تأمل است.
هنر نمایش نیز دقیقاً همین وضعیت را دارد. تأثیر نمایش عمیق‌تر و شدیدتر است و با شناختی که از کاربردهای آن داریم، ضرورت بیشتری دارد. به نظر من همان‌طور که فارغ‌‌التحصیلان رشته‌های تربیت بدنی در درجة اول باید برای کار در مدارس و با بچه‌ها تربیت شوند و اولویت آن‌ها ستاره‌‌شدن و به اصطلاح قهرمان شدن نباشد، فارغ‌التحصیلان رشته‌‌های نمایش نیز باید برای کار در مهدکودک‌ها، دبستان‌ها، دبیرستان‌ها و امثال آن آماده شوند. آن‌ها باید در درجة اول مربي نمایش باشند و البته از میان آن‌ها کسانی هم به کار حرفه‌ای فیلم و تئاتر خواهند پرداخت. با این حساب فارغ‌التحصیلان نمایش هرگز بیکار نخواهند ماند و ما به ده‌ها برابر تعداد کنونی نیاز خواهیم داشت.
بر اساس چنین تفکری بود که من به نمایش خلاق رو آوردم و اصل مطلب من بیان این تجربه و گزارش فعالیتی است که در چند سال اخیر در استان کرمان آغاز شده است. امیدوارم این تجربه بتواند روسپید از آب درآید و در سطح کشور تعمیم یابد. آرمان من همگانی کردن هنر نمایش و وارد کردن آن به زندگی همة مردم است. تنها در این صورت است که می‌توان از شعار تئاتر برای همه سخن گفت.
نمایش خلاق نمایشی پرورشی است. به قصد تواناسازی و اشاعة توانایی‌های بازیگری صورت می‌گیرد. فرایند محور است، نه محصول محور. با نمایش خلاق که مجموعه‌ای از تمرین‌های بازیگری به صورت بازی است و در سطوح مختلف طراحی شده ما بازیگر بالقوه، تماشاگر بالقوه و منتقد بالقوه تربیت می‌کنیم. حرف من این است که توانایی‌های بازیگری حق همه است و انحصار آن نزد تعدادی بازیگر در حقیقت محروم کردن جامعه از این حق است. قاعده بر این است که بازیگران از توانایی‌های فردی و اجتماعی برخوردار باشند. این توانایی‌ها همان فواید تئاتر هستند که به صورت فردی در توانایی‌های ارتباط، مشارکت و... بیان می‌شوند. به این ترتیب و براساس این طرح ما به همگانی کردن این توانایی از طریق زنگ نمایش در همة مدرسه‌ها نیاز داریم.ساعتی که بچه‌ها زیرنظر مربی توانایی‌های بازیگری را تمرین کنند و این کار البته هیچ ربطی هم به اجرای تئاتر ندارد. بر این اساس نمایش خلّاق امکانی پرورشی است که نیازمند مربیانی با توانایی‌‌های نمایش و علوم تربیتی است که به بچه‌ها و نمایش علاقه داشته باشند.
بر اساس چنین اندیشه بود که پس از زلزلة بم تعدادی از هنرمندان تئاتر کرمان چنین فعالیتی را آغاز کردند. نخست من با تجربیاتی که از کار با بچه‌ها و تدریس درس نمایش خلاق در دانشگاه و کار عملی تئاتر داشتم، در دوره‌ای چندماهه با بچه‌های بم و داوطلبان مربیگری نمایش خلاق در این شهر کار کردم و سپس تجربة خود را با دوستانم در میان گذاشتم و داوطلبان را برای دورة دیگری در تابستان سال بعد آماده کردم که به برگزاری کلاس‌های نمایش خلاق در سه سطح دبستان، راهنمایی و دبیرستان و جمعاً 27 کلاس 10 هفته‌ای در بم اقدام کردند.
همزمان با این کار با برگزاری کارگاه‌هایی در سطح شهر کرمان، مربیان و مسئولان مهدکودک‌ها با نمایش خلاق آشنا شدند.
در سال 1385 سه تن از همکاران جوان من در مرکز رشد فن‌آوری وابسته به وزارت علوم و با همکاری مسئولان آن مرکز هسته‌ای به نام «نمایشگران خلاق» ایجاد کردند. ما ضمن اعزام مربی به بعضی از مهدکودک‌ها و شبه خانواده‌ها و مدارس استثنایی از هر فرصتی برای شناساندن نمایش خلاق استفاده کردیم. چاپ کتاب نمایش خلاق از این نظر کمک بزرگی به ما بود که با همکاری نشر قطره و دانشگاه شهید باهنر انجام شد. بر این اساس توانستیم با همکاری دانشگاه، یونیسف و انجمن نمایش اجرای دو طرح برگزاری دوره‌های نمایش خلاق را بر عهده بگیریم.
طرح اول بخشی از پروژه‌ای بود که با همکاری یونیسف و دانشگاه شهید باهنر در بم اجرا می‌شد. در مرحلة اول گروه ما در شهرستان بم کارگاهی دو هفته‌ای برگزار کرد و طی آن حدود 70 نفر از مربیان مهدکودک‌ها و داوطلبان تئاتری با نمایش خلاق آشنا شدند. مربیان مهدکودک‌ها در مهدکودک‌های خود نمایش خلاق را به کار گرفتند و از بین همة شرکت‌کنندگان 26 نفر برای برگزاری 13 کلاس ده جلسه‌ای در مدارس بم انتخاب شدند. این مربیان با کمک مسئولان مدارس توانستند این دوره‌ها را به طور کامل برگزار کنند. این فعالیت در بم توسط مربیان بومی همچنان ادامه دارد.
طرح دوم با همکاری دانشگاه شهید باهنر کرمان و انجمن نمایش برای تکرار تجربة بم در 16 شهر استان طراحی شد. در مرحلة اول 8 شهر برگزیده شده تعدادی از مربیان آن‌ها به کرمان دعوت شده در کارگاهی شرکت کردند. سپس گروه‌ها در قالب 8 تیم در 8 شهر یاد شده به مدت دو هفته داوطلبان بومی شهرها را با نمایش خلاق آشنا کردند. در مرحلة سوم قرار بود که مربیان دوره دیدة بومی در شهرهای خود برای بچه‌‌ها کلاس برگزار کنند که طرف قرارداد از اجرای تعهد خود و پرداخت هزینة برگزاری کلاس‌ها سرباز زد و طرح در همان مرحلة متوقف شد.
تجربة اجرای این بخش از طرح‌ها به ما آموخت که نباید از کسانی که منابع عمومی را در اختیار دارند، انتظاری داشته باشیم. مجموع پولی که ما از سال 84 تا شهریور سال 86 هزینه کردیم مبلغ 000/800/62 ریال بود. از این مبلغ 000/000/20 ریال آن کمک مردمی بود، 000/000/30 ریال آن را با واسطة دانشگاه از یونیسف گرفتیم و تنها 000/800/12 ریال کمک دولتی بود که پس از چرخیدن در ادارة ارشاد و کانون هنر و انجمن نمایش باز هم از طریق دانشگاه در اختیار ما قرار گرفت. بیش از نیمی از این شش میلیون تومان هزینة دستمزد مربیان بومی شد. خرید کتاب، ایجاد سایت، هزینة نگهداری هستة نمایش خلاق در مرکز رشد و هزینة برگزاری کارگاه‌ها از همین محل تأمین شد. در نهایت ما فقط توانستیم هزینه کرایه رفت و برگشت مربیان خودمان را تأمین کنیم و البته کلاس‌های پراکنده در مهرسراها را هم برگزار می‌کردیم.
طعنة قضیه در آن جاست که این مبلغ را با مبالغ میلیاردی که شرکت‌های دولتی خرج نگهداری فقط یک تیم فوتبال می‌کنند، مقایسه کنیم. تقلید کورکورانه از فرهنگ غرب- علیرغم شعارهای رایج- باعث صرف بی‌رویه و نابخردانة منابع و ثروت‌های ملی و انحطاط فرهنگی است. باشگاه‌های بزرگ دنیا را اقتصاد می‌چرخاند. آن‌ها راه‌های بی‌شماری برای کسب درآمد دارند و اصولاً بسیاری از آن‌ها وابسته و در اختیار بخش‌ها و شرکت‌های خصوصی هستند و یک کارکرد عمدة آن‌ها تبلیغات شرکت‌ها برای فروش محصولات صنعتی است. یک شرکت دولتی چه نیازی به تبلیغات دارد که این همه خرج بی‌‌رویه می‌کند.
علیرغم همة مشکلات ما مصمّم به ادامة کار بودیم. حاصل کار را به عینه می‌دیدیم، نیاز را احساس می‌کردیم. از گوشه و کنار کشور با ما تماس می‌گرفتند و خواستار تجربه‌های ما بودند. کم‌کم سازمان‌های دیگری هم به نمایش خلاق رو می‌آوردند. آموزش و پرورش کرمان برای کلاس‌های ضمن خدمت مربیان پیش‌دبستانی خود دست همکاری به سوی ما دراز کرد. بهزیستی برای آشنا کردن مربیان مهدکودک‌های تحت پوشش خود مربی می‌خواست و بعضی از مدارس غیرانتفاعی برای تمام سال مربی نمایش خلاق می‌خواستند که با برنامه‌ریزی هستة نمایش خلاق این برنامة طولانی با 30 کلاس از مهرماه سال 86 آغاز شد. بچه‌ها اسم این ساعت را زنگ خلاقیت گذاشتند و به مربی‌های ما آقا یا خانم خلاقیت می‌گفتند. رویهمرفته ما در سال 86 نزدیک به 3000 نفر را در دوره‌های نمایش خلاق شرکت دادیم.
نیازی که کم‌کم ایجاد می‌شد و زمینة مساعدی که شکل می‌گرفت ما را بر آن داشت که به فکر تبدیل هستة نمایش خلاق به شرکت تعاونی هنر و نمایشگران خلاق بیفتیم. این بار هم مرکز رشد انگیزة این کار را برای ما فراهم آورد. ما برای ماندن باید طرح تجاری می‌نوشتیم و پیش‌بینی سه ساله می‌کردیم و ضمن این که شرکت را تشکیل داده و آن را به ثبت می‌رساندیم.
این کار چند حسن داشت. اول آن که به کار نظم بهتری می‌داد. دوم این که کم‌کم روی پای خود می‌ایستادیم. سومین حسن شرکت کارآفرینی بود. تأکید من بخصوص بر کسانی بود که ناچار زندگی خود را وقف این کار کرده بودند. شرکت تعاونی ما با سرمایه‌گذاری حدود سی عضو فعال در مرکز استان تشکیل شد و به ثبت رسید. از این سی عضو شرکت چهار نفر در رشته‌های جامعه‌شناسی، ادبیات و پزشکی مدرک دکترا دارند، سه نفر فوق لیسانس ادبیات نمایشی و کارگردانی و بازیگری هستند، تعدادی لیسانسیة تئاتر و سایر رشته‌ها، تعدادی فوق دیپلم نمایش و تعدادی دانشجو نیز عضو شرکت هستند. تقریباً همة آن‌ها از فعالان هنر نمایش در کرمان و مربی نمایش خلاق هستند. به این ترتیب اکثر فارغ‌التحصیلان نمایش در شهر کرمان به عضویت در این شرکت درآمده‌اند.
در مرحلة بعد فعالان سایر شهرهای استان نیز به این شرکت خواهند پیوست. سیرجان اولین شهری است که اعلام آمادگی کرد. به همین منظور در بهمن 86 کارگاه دو روزه‌ای در این شهر برگزار شد که تعدادی از مربیان پیش‌دبستانی، مهدکودک و داوطلبان نمایش در آن شرکت کردند. آن‌ها برای جلسات منظم برنامه‌ریزی کرده‌‌اند و دوره‌های آموزشی را از تابستان آغاز می‌کنند.
شرکت تعاونی هنر و نمایشگران خلاق با انتخاب هیأت مدیره و مدیر عامل و تشکیل کمیته‌های آموزشی، پژوهش، تولید و انتشارات، روابط عمومی و بازاریابی و اداری و مالی کار خود را آغاز کرده است. ما برای سال تحصیلی 88-87 در سرتاسر استان پیش‌بینی برگزاری سیصد کلاس سالانة نمایش خلاق کرده‌ایم. برنامه‌ای برای ایجاد مؤسسه و آموزشگاه تدارک دیده‌ایم که در کمیتة مربوطه در حال بررسی است. سایتی با آدرس creative-drama.com داریم که در یک سال گذشته کمک بزرگی به ما کرد. قرار است کمیتة مربوطه برای ارتقاء و نگهداری بهتر آن برنامه‌ریزی کند. تربیت مربیان در سراسر استان از تابستان 87 دوباره آغاز خواهد شد. گروه تولید برنامه‌ای برای تولید ماسک و عروسک‌های نمایشی و گسترش نمایش‌های عروسکی تهیه کرده است. در ضمن همة این کارها از تولید نمایش‌های زنده و عروسکی نیز غفلت نخواهیم کرد. در سال 86 گروه هنر و نمایشگران خلاق تئاتر «رو در روی آفتاب» را در کرمان بر روی صحنه برد. همة هزینه‌های کار را خود گروه پرداخته بود.
امیدواری ما و آرمان ما گسترش نمایش خلاق در سرتاسر کشور است و ما امیدواریم که حداکثر تا یک سال دیگر به کمک دوستانمان در سایر استان‌ها برویم و به آن‌ها در تشکیل چنین مراکزی کمک کنیم. دوستان ما از بعضی از استان‌ها نیز تاکنون اعلام آمادگی کرده‌اند.
تشکیل چنین مراکزی در درجة نخست به فارغ‌التحصیلان و دست‌اندرکاران هنر نمایش امکان می‌دهد که با اعتماد بنفس به کار مورد علاقة خود بپردازند. شرط کار این است که بتوانند اعتماد جامعه را جلب کنند و به درستی هنر نمایش و قدرت عظیم آن و ویژگی‌های درخشان آن را معرفی کنند و طبعاً خود الگویی از توانایی‌های آن باشند. هرکاری تا روی غلطک بیفتد و رونق بگیرد، طول می‌کشد و البته به تلاش، تحمل سختی، پیگیری و مداومت، نظم و امید و البته فداکاری، عشق، باور و پشتکار نیاز دارد. جامعة امروز ما جوان و نیازمند خلاقیت است و از هر نوع تحولی استقبال می‌کند. استقبال خانواده‌ها از برنامة نمایش خلاق بی‌نظیر است. دیده شده که این نمایش به خانه‌ها نیز کشیده شده و اولیاء و مسئولان مدارس و کانون‌ها و مراکز دیگر با هیجان و علاقه از آن سخن می‌گویند.
هدف دیگر این کار جز کارآفرینی و خلاقیت و گسترش توانایی‌های دانش‌آموزان و هنرجویان، همگانی کردن هنر ارزندة نمایش و رونق بخشیدن به آن و برملا کردن نیاز به آن است. فکر کنید که اگر این برنامه بتواند مطابق پیش‌بینی صورت بگیرد و هر سال بر دامنة فعالیت خود بیفزاید و افراد بیشتری را تحت پوشش قرار دهد، ده سال بعد وضعیت به چه صورتی خواهد بود؟ طبعاً بسیاری از این بچه‌ها- جوانان آن روز- با شناختی که از هنر نمایش پیدا می‌کنند، می‌توانند آگاهانه به دنبال هنر مورد علاقة خود بروند و تقریباً همة کسانی که از این نظر پرورش یافته‌اند، می‌توانند از توانایی‌های خود در سایر حوزه‌ها استفاده کنند و جامعة بهتری داشته باشند. این عدة بی‌شمار مخاطب بالقوة هنر نمایش هستند، حتی اگر خود عملاً به این هنر رونیاورند، تماشاگران فهیم تئاتر آینده خواهند بود. آن‌ها به موقع بازیگری، تماشاگری، نقد و حوزه‌های دیگر نمایش را تجربه کرده‌اند. از روبرو شدن با مسأله و شرکت در موقعیت نمی‌هراسند. تعریف مسأله و تلاش برای حل آن را تمرین کرده‌اند. توجه، تمرکز، تخیل، دیدن و شنیدن را بارها تجربه کرده‌اند. ناتوان از برقراری ارتباط و ابراز واکنش فی‌البداهه نیستند. وجود چنین هنرمندان بالقوه یا بالفعلی قدرت تئاتر آینده است و ما به تئاتر به عنوان جایی برای تمرین زندگی نیاز داریم.
هدف دیگر این کار اتکاء به نیروها و منابع مردم است. مردمی که با رغبت هزینه‌های آموزش را می‌پردازند. آن‌ها و هنرمندان در دادوستدی سالم و بی‌دغدغه شرکت می‌کنند. همه به روشنی می‌دانند که چه می‌کنند و حاصل کار خود را می‌بینند و این چراغی است که مدام می‌سوزد.
با گسترش دوره‌های نمایش خلاق برای فارغ‌التحصیلان کار شرافتمندانه و برای نسل آیندة این سرزمین شناخت، خلاقیت، توانایی و دانش به ارمغان بیاوریم.

بهمن 1386
کرمان، دانشگاه شهید باهنر
یدالله آقاعباسی

 
 
 
 
 
 
نمایش خلاق
 

     هرچند خلاقیت جزء جدا نشدنی هر هنری واز جمله هنر نمایش است ،با این حال به نوعی از نمایش فرایند محور که به سود دست اندر کاران کار میشود وربطی به اجرا برای تماشا گران ندارد،اصطلاحا نمایش خلاق می گویند.این نمایش شیوه ای برای " آموزش ویادگیری بر مبنای گرایش جهانی به بازی نمایشی است که در هر انسانی یافت می شود "(ریچ،1384،29)در این نمایش خود راه هدف است .به عبارت دیگر تاکید بر فرایند تمرین است پرورش تواناییهای دست اندر کاران اهمیت دارد ومحصول نهایی یا نیست ،یا در اولویت نیست .

از آنجا که همه انسانها گرایش به بازی نمایشی دارند،این نمایش نظر به پرورش تواناییهای همه مردم دارد،بازیگر خاصی را تربیت نمی کند بلکه همگانی است.همه را به توانایی های بازیگری خود آگاه می کند.فرایندی از شدن است.فرایندی برای خلاقیت وتوانایی حل مساله است،که همه به آن نیاز دارند از کودکان در کودکستانها تا دانش آموزان ،شهروندان عادی،افراد دو زبانه،کسانی که دچار چالشهای درونی هستند،بیماران روانی و نیز زندانیان و در یک کلام همه مردم از فرایند جستجوی آموزشی / هنری نمایش خلاق سود میبرند.

هر چندکه معمولا این نوع نمایش را با بچه هایی که در سنین رشد هستند،کار می کنند.یعنی روند اجرا مطابق با مرحله ای از رشد کودک است.جانین مایر بوسگان سن کودکان را بین چهار تا نه سال ذکر کرده (بوسگان ،1999)و نوشته که نمایش خلاق می تواند بازی نمایشی ،اجرای قصه،سفرهای تخیلی،بازیهای تیاتری ،موسیقی و رقص باشد.بوسگان هنجار کلاس نمایش خلاق را "بیایید وانمود کنیم"می داند و این البته استفاده از همان "اگر" سحرآمیزاستانیسلاوسکی است.همان قراردادی است که بر زبان هم نیاید،بسته ایم.

نمایش خلاق ترکیبی از تیاتر و تعلیم و تربیت است. توانایی های با لقوه انسان را به فعل در می آورد و تفکر در آن هم شهودی وهم منطقی است.در آزمایشگاه نمایش خلاق آدمها بحران ها را می آزمایند،نگرشها و توانایی های خود را محک می زنند،زندگی را در محیطی امن تمرین می کنند وبه طور فی البداهه به آن عکس العمل نشان می دهند.از آنجا که در این نوع نمایش فشار اجرا در کار نیست ،بچه ها در مراحل رشد از آن تجربه می آموزند و بزرگسالان برای مشکلات خود راه حل پیدا می کنند.

برخلاف سایر درسها،درس نمایش خلاق امتحان ورتبه بندی ندارد.به همه فرصت ابراز وجود می دهد.درست وغلط درآن مطرح نیست .فعالیتی جاری،نمادین و برانگیزاننده است که در زمان حال روی می دهد وبداهه سازی در این نوع نمایش اهمیت خاصی دارد.(ریچ،1384،30)



با نمایش خلاق آدمها رفتارهای خود رابه اختیار میگیرند
و مهارت های مهار نفس را تقویت می کنند . نمایش قدرت تغییر دارد و فرد در آن می تواند هویت ، محل وغیره را تغییر دهد. جهانی نو بیافریند، در آن گام بگذارد ، بخشی از آن باشد و در پایان آن را خراب کند .

در نمایش خلاق فرایند کار نتیجه و محصول کار است . در واقع محصولی وجود ندارد . طبق قرارداد در این نمایش هیچ شخص بازی ، تمرین برای اجرا ، متن ، حفظ کردن نقش ، وسیله صحنه ، لباس ، صحنه آرایی و گریمی وجود ندارد . هر چند از بعضی از این عناصر هم می توان استفاده کرد ، اما چنا ن که پیداست عمده نیستند .

با ید توجه داشت که فرایند نمایش خلاق مداوم است . مفاهیم و فنون آن به هم پیوسته اند . در بسیاری از موارد، آفرینش گروهی هم صورت می گیرد که البته تحت نظر مربی است .
 
 ( کتاب نمايش خلاق ص.27  )
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
هدف نمایش خلاق
 

     هدف نمایش خلاق تعلیم و تربیت همراه با سر گرمی و مشارکت است . این بهترین نوع تعلیم و تربیت است که همراه است با تجربه و خلاقیت که هدفهای دیگر نمایش خلاق هستند .خود تجربه فرایندی جهت دار است که مرحله به مرحله صورت می گیرد و قدم به قدم متکامل می شود .
قصد نمایش خلاق تربیت بازیگر برای تیاترهای حرفه ای نیست، بلکه می خواهد توانایی های بازیگری افراد را به خود آنها نشان دهد ، این توانایی ها را تقویت کند تا آنها بتوانند روی پای خودشان بایستند و مسایل مربوط به خودشان را نخست درک وسپس در حل آنها مشارکت کنند. درک مسایل یعنی دیدن و شنیدن آنها . خود دیدن و شنیدن مهارت هایی هستند که نیاز به آموختن وپرورش دارند.
خلاقیت توانایی حل مساله است . هدف نمایش خلاق تربیت آدمهایی است که توانایی حل مساله دارند ، منتها در نمایش خلاق حل مساله مشارکتی است . مشارکت اولا از عهده کسانی بر می آید که مهارت های ارتباطی با زبانی کارا داشته باشند . ثانیا آگاهی اجتماعی داشته باشند ،آگاهی اجتماعی جستجو در چگونگی وچرایی فرهنگ هاست .شناخت زمینه تفاوت ها و جستجو در زمینه های متفاوت برای رو به رو شدن با این تفاوت هاست . در نمایش خلاق آدمها در آن واحد در دو دنیا زندگی می کنند ، بدون اینکه آنها را به هم بیامیزند . این نمایش داستان و خیال را به کار می گیرد ، اما بچه ها را وا می دارد که از واقعیت آگاه باشند .
باز کسانی می توانند آگاهی اجتماعی داشته باشند که به مفهوم مثبتی از خود برسند . رسیدن به مفهوم خویشتن مثبت هم نیاز به تمرین وموقعیت مناسب دارد .انسان به طور معمول نمی تواند خودرا درموقعیتی که هست ببیند.نمایش به طورکلی منظررا تغییروآدم را به خوداو نشان می دهد.انسان تماشاگرخود می شود.باهیچ ابزاردیگری نمی توان این کار را انجام داد.چشم انداز که تغییر کرد ،زاویه دید عوض می شود .حالا آدم می تواند ببیند که کجا ایستاده وچگونه میتواند زندگی خودرا تغییر دهد.این تنها جایی است که در آن شکست با سر خوردگی همراه نیست.معلوم است که همه اینها زنجیره ای به هم پیوسته اند.تنها آدمها یی می توانند مشارکت کنند که همدلی در آنها تقویت شده باشد و همه این چیزها در عمل به دست می آید.تقویت همدلی در کسانی صورت می گیرد که بتوانند خود را جای دیگری بگذارند.تنها در این صورت است که انسان دیگری را درک می کند و با او همدل می شود.مشارکت از جامعه نا همدلان بر نمی آید.تنها جایی که می توان در آن خود را به جای دیگری گذاشت و این کار را تمرین و این توانایی راتقویت کرد،موقعیت نمایش است و از میان انواع نمایش ،نمایش خلاق این کار را بی واسطه تر انجام می دهد .
اگر در تیاتر تماشاگر از طریق همذات پنداری و در پر فورمانس با شرکت از جایگاه تماشاگردر بازی حضور دارد،در نمایش خلاق واسطه ای وجود ندارد و همه راسا مشارکت دارند.بر این اساس همدلی فرصتی برای درک احساسات دیگران و تجربه عواطف و موقعیت های مشابه است.در نمایش خلاق مهم نیست که آدمها چه قدر جدا می اندیشند،این نوع نمایش آنها را وا می دارد که با درک مشترکی از آنچه که می سازند،توافق داشته باشند.در این نمایش آدمها اندیشه ،احساس و اعمالشان رابرای یکدیگر اظهار می کنند.معمولا در جامعه افراد-حتی دوستانی که برای هم درد دل می کنند -حرف یکدیگر را به تمامی نمی شنوند .هر کس منتظر است حرف دیگری تمام شود تا حرف خودش را بزند.در تمام مدتی که دیگری حرف می زند ،او به جای گوش دادن حرف خودش را آماده می کند.بخشی از مشکلات جامعه ناشی از همین نشنیدن هاست.اما در نمایش خلاق فرد باید بشنود و گرنه نمی داند چه اتفاقی می افتد و سر رشته را از دست می دهد.این امر دقت در ارتباط را تقویت می کند و ارتباط منجر به همدلی می گردد.
 
 ( کتاب نمايش خلاق ص.34  )
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  نمایش خلاق، شکلی از وانمود بازی بوده و فعالیت نمایشی سازمان‌یافته‌ای است که بیشترین تاکید آن بر مراحل انجام دادن کار است تا بر حاصل کار. نمایش خلاق، یکی از روش‌هایی است که در تدریس به‌کار برده می‌شود به این صورت که معلم، داستان یا قطعه شعری را برای گروهی از کودکان می‌خواند. سپس معلم و شاگردان به تجزیه و تحلیل آن پرداخته و خودشان امکانات سناریو، صحنه و شخصیت‌ها و گفتگوها را خلق و به اجرای آن می‌پردازند.[1]
  آموزگاری که از نیاز کودکان به بازی آگاه است و نمایش خلاق را انتخاب می‌کند، یکی از انعطاف‌پذیرترین و خلاق‌ترین ابزارهای موجود در حرفه آموزگاری را باخود به کلاس می‌برد.[2]
 
ارزش و اهمیت نمایش خلاق
  کودکان در حین انجام نقش‌هایی که ایفا می‌کنند، فرصت مناسبی به دست می‌آورند تا احساسات خود را به‌طور مستقیم بیان کنند. بنابراین مهمترین ارزش نمایش خلاق این است که فرصت خوبی برای رشد و تکامل بیان و عواطف فراهم می‌کند.
  کودکان به وسیله نمایش خلاق، صحنه، رویداد، مشکل یا واقعه برخاسته از ادبیات کودکان را با هدایت معلم خلق یا بازآفرینی می‌کنند. این فعالیت نمایشی به وسیله کودکان مورد بحث قرار می‌گیرد و همچنین به وسیله آنها طراحی و ارزشیابی می‌شود.
  در اجرای نمایش خلاق، سناریو هرگز مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، بیشتر اوقات لباس ضرورتی ندارد و لوازم و دکور کوچکترین نقشی ندارند. در اجرای نمایش خلاق، نظر تماشاچی احتمالی در نظر گرفته نمی‌شود بلکه تنها، نظر اجراکنندگان نمایش مورد توجه است. مهمترین نکته در نمایش خلاق مراحل انجام دادن کار است.
 
ارتباط نمایش خلاق با قصه
  هسته اصلی موفقیت‌آمیزترین تجربه‌های عملی نمایش خلاق، از میان کتاب‌های مربوط به ادبیات کودکان به دست می‌آید. قصه‌های قومی، حوادث یک داستان بلند یا کوتاه کودکان و ... فرصت‌هایی را برای تمرین این فعالیت خلاق فراهم می‌کند. اگر کودکان از طریق نمایش خلاق با شخصیت‌های کتاب و داستان آشنا شوند، حوادث و قهرمانان داستان به نظرشان واقعی‌تر جلوه خواهد کرد.
 
وسایل مورد نیاز
  امکانات مورد نیاز برای نمایش خلاق اندک است و تنها به گروهی کودک، یک سرپرست واجد شرایط و فضایی که بتوان در آن اجرا کرد، نیاز دارد.
 
روش کار با نمایش خلاق
  معلم پیش از ورود به مرحله اجرای نمایش خلاق باید برای کودکان فضای مناسبی به وجود آورد و به آنها احساس امنیت ببخشد. البته در صورتی که اولین تجربه اجرای نمایش خلاق برای کودکان است، برنامه آماده‌سازی در  موفقیت آنها نقش اساسی دارد. هرگاه فضای کلاس فضایی آشنا با ادبیات کودکان، امن، راحت و با هدف باشد، شرایط بیان خلاق را فراهم می‌کند.
  نخستین نمایش خلاق باید کوتاه، دور از پیچیدگی و تنها شامل چند شخصیت و تعداد محدودی حادثه باشد. در انتخاب بازیگران برای نخستین صحنه، آموزگار باید کودکانی را که به موفقیت آنها در بازی اطمینان دارد، برگزیند تا کودکان یکی از هیجان‌انگیزترین و خلاق‌ترین راه برای یادگیری واقعی را تجربه کنند.
 
مراحل کار
·       انتخاب داستان مناسب برای اجرای نمایش و بازگو کردن آن در کلاس.
·        طرح اصلی داستان با کمک کودکان به صحنه‌های قابل اجرا تقسیم می‌شود و توسط معلم روی تخته نوشته می‌شود.
·        یک یا چند صحنه برای اجرا انتخاب می‌شود.
·        کودکان، صحنه‌های انتخاب شده را به حوادث کوچکتر تقسیم می‌کنند.
·        در مورد صحنه یا صحنه‌ها، وضع ظاهری صحنه، انگیزه‌ها، شخصیت‌پردازی، زمان و ... در کلاس بحث می‌شود و معلم به کودکان کمک می‌کند که تصویر ذهنی بسازند.
·        معلم بازیگران را انتخاب می‌کند و آنها را برای بحث و برنامه‌ریزی در مورد جزییات اجرای کار و زمان بازی آزاد می‌گذارد.
·        معلم از کودکان می‌خواهد که به ایفای نقش دوستانشان توجه کنند چرا که ممکن است تکرار بخشی از وانمود بازی به عهده آنها باشد.
·        از کودکان خواسته می‌شود از میان بازی دوستانشان 5 نکته مورد علاقه و 5 نکته‌ای که باید اصلاح شود را پیدا کنند.
·        معلم از کودکان می‌خواهد که نمایش را آغاز کنند و تا پایان ادامه دهند.
·        پس از پایان نمایش و پیوستن بازیگران به جمع، کودکان به ارزیابی می‌پردازند.
·        پس از گزینش بازیگران جدید و راهنمایی دانش‌آموزان براساس ارزیابی صورت گرفته، صحنه تکرار می‌شود.[3]
 
اهداف نمایش خلاق
الف. رشد توانمندی‌های هنر نمایشی، شناخت و درک زیبایی‌شناختی:
·        افزایش قدرت بیان
·        کسب مهارت‌های گوش کردن و تقویت آن
·        رشد قدرت تخیل و تخیل خلاقانه
·        توانایی بداهه‌گویی
·        توانایی درک موضوع مورد نظر
·        توانایی اندیشیدن خلاق(تنوع در اندیشه).
 
ب. اهداف تربیتی، آموزشی و اجتماعی:
·        شرکت در فعالیت‌های گروهی
·        شناخت هنر نمایش به‌طور عام
·        رقابت سالم در فعالیت‌های جمعی
·        مهارت ارزیابی موثر
·        درک بهتر پیام‌های یک داستان یا واقعه تاریخی
      ·        مسئولیت‌پذیری در جهت برنامه‌ریزی و اجرا.[4]

 

[1] . حجازی، بنفشه؛ ادبیات کودکان و نوجوانان، تهران، روشنگران و مطالعات زنان، 1384، چاپ هشتم، ص 176 و 177.
[2] . پشت‌دار، علی‌محمد؛ قصه‌گویی و نمایش خلاق، تهران، دانشگاه پیام نور، 1378، چاپ اول، ص 20.
[3] . چمبرز، دیویی؛ قصه‌گویی و نمایش خلاق، ترجمه ثریا قزل‌ایاغ، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1385، چاپ هشتم، صص 98 72.
[4] . ناظمی، یحیی؛ ادبیات کودکان، تهران، چاپار، 1385، چاپ اول، صص 62 61.

 


 
2.4/5 - (5)
 
 
 
 

 

 
1390/01/11
 
 
 
 

 

 
سازمان آ.پ شهرستان های استان تهران
تعريف اصطلاحات مهم  نمايش كودك و بحث دربارۀ آنها
 
نوشته: مت بوكانن   (Matt Buchanan)
ترجمه: داود زينلو
 
 
در اینجا تعريف اساسی بعضی اصطلاحات مهم نمایش با كودكان و برای كودكان آمده و دربارۀ آنها بحث شده است. این فهرست به ‌هیچ ‌وجه کامل و جامع نیست. (ضمناً ذکر این نکته ضروری است: اگرچه من این اصطلاحات را همان‌گونه به‌کار برده‌ام که در رشتۀ علمی تئاتر كودكان پذیرفته شده است‌، در عمل، هم متخصصين تئاتر و هم متخصصین آموزش،  اصطلاحات بسیار گوناگونی را به شیوه‌های مختلفی به‌کار می‌برند.)
بیشتر اطلاعاتی که در پی می‌آید، از مقاله‌ای به‌نام اصطلاح‌شناسی نمایش/ تئاتر با كودكان و برای كودكان: تعریف دوباره نوشتۀ جد اچ. دیویس و تام بم )Jed  H. Davis - Tom  Behm) است که در نقد تئاتر کودکان، شمارۀ 27 شمارۀ 1(1978) به چاپ رسيده است. این مقاله در کتاب تئاتر، كودكان ونوجوانان، نوشتۀ جد اچ. دیویس و مری جِین اِوانز (Mary Jane  Evans) مجدداً چاپ شده است.[شرکت انتشاراتی آنکوراژ (Anchorage)، چاپ مجدد 1987.]
به‌گفتۀ متوليان انجمن تئاتر كودكان آمريكا می‌توان کل فعالیت نمايشی را به ‌صورت پیوستاري در نظر گرفت که نمایش طبيعی  Drama in its Natural state)نوعی بازي نمايشی که تمام كودكان و البته همۀ انسانها به آن مشغولند)، در یک سر آن و تئاتررسمی در سر دیگر آن قرار دارد. درميان اين دو حد، نمایش‌خلّاق و تئاتر مشارکت pation Theatre)(particiوجود دارد. این دو شكل تئاتری‌، نه دو رشتۀ مجزاي دانشگاهی، بلکه نقاطی متحرك روي پيوستارند. (به‌عبارت دیگر،چه بسا فعاليتی خاص، داراي ویژگیهای تئاتر مشارکت ونمایش خلّاق باشد اما دو بیننده آن فعالیت را در دو مکان اندك متفاوتی پیوستار قرار دهند.) تفاوت بین نقاط مختلفِ پیوستار تا حدی از تعريف سنتی نمایش (آنچه انجام می‌‌شود [كنش]) و تئاتر (تماشا كردن) ناشی می‌شود. اصولاً هرچه تأكيد بر فرايند اجراي اثر بيشتر باشد، به نمايش خلّاق نزديكتر می‌شويم و هر چه به محصول - يعنی كار اجراشده و تأثير آن بر مخاطب - اهميت داده شود به تئاتر رسمی نزديكتر شده‌ايم. من به ‌هيچ ‌وجه با بچه‌های مهد کودک، به شيوۀ تئاتر رسمی کار نمی‌کنم، بلكه کاملاً بر فرایند کار تمرکز می‌کنم و با بالا رفتن سن دانش‌آموزان، هرچه بیشتر با آنها کار نمايشی می‌كنم. (به‌هرحال من به ‌هيچ ‌وجه كار مبتنی بر فرایند را كنار نمی‌‌گذارم. نمایش خلّاق برای هر سنی مفید است.)در این موضوع من با دیويس و بم همعقیده‌ام که در تعریفشان از تئاتر با كودكان ونوجوانان می‌گویند: «ترجیحاً بازیگران نباید زير ده سال باشند و كارگردان آموزشهاي لازم را به آنان داده است تا بتوانند به وظيفۀ اصلی خود، يعنی اجراي طبيعی و جذاب نمايش براي مخاطب، عمل كنند.»
 
پیوستار
 
نمايش‌ طبيعی...............نمایش خلّاق ................... تئاتر مشارکت .................. تئاتر
 
در اینجا چند تعریف اصلی با توضيحاتشان ذكر می‌‌شود که باز هم در آنها بیشتر از مقالۀ دیویس و بم کمک گرفته شده ‌است:
 
نمایش خلاق (Creative Drama)
«شكلی از نمایش که مبتنی بر بداهه‌پردازي است، اجراي عمومی نمی‌شود و تأكيد آن بر فرایند است و در آن سرپرست گروه شرکت‌کنندگان را هدایت می‌كند تا تخیل خود را به‌كار گيرند، نقش‌آفرينی كنند و بر تجربه‌های انسانی تأمل نمايند. » (دیویس و بم تأکیدها از من است.)
نمایش خلّاق اصولاً با تدریس مهارتهای تئاتر سروکار ندارد، اگر چه ممکن است این امر اتفاق بیفتد. هدف نمایش خلّاق استفاده از ميل طبیعی نمایشی برای تسهيل یادگیری در بسياري از رشته‌ها و شاخه‌هاست. كودك طبیعتاً دريافتهاي خود را بازي می‌كند. او نقشها را امتحان و سپس «وانمود بازي» می‌کند. این اولين روشی است که كودك به كمك آن از دنیای خود می‌آموزد. (به‌همین دلیل است که، گرچه هیچ فرد بالغی را نمی‌شناسم که از جاروبرقی كشيدن و چمن زدن خوشش بيايد، وقتی به فروشگاه اسباب بازی بروید ممكن است جاروبرقی اسباب‌بازي و ماشین چمن‌زنی بخرید. بچه‌ها نقش بزرگترها را امتحان می‌کنند.) نمایش خلّاق این نوع فعالیت را سازمان می‌دهد تا دانش‌آموزان بتوانند مسائل و موضوعات را از روي تجربه بشناسند. ارسطو می‌گوید: «به من بگو، فراموش خواهم کرد. به من نشان بده، به‌خاطر خواهم سپرد. مرا درگیر کن، خواهم فهمید.» [دربارۀ منبع اصلی اين كلام نظرات متفاوت و پراكنده‌اي وجود دارد، تا جايي كه برخی آن را به كنفسيوس و لائودزه و برخی به حكمای يونان منتسب می‌كنند. نويسنده در اين مقاله ارسطو  را گويندۀ  آن مي‌داند، اما خود در مقالۀ ديگرش (چرا بايد در مدارس نمايش تدريس شود؟) آن را ضرب‌المثلی چينی می‌خواند!]
نمايش خلاق موجب رشد شخصیت و پرورش عزت نفس است. به بچه‌ها کمک می‌‌کند تا کار گروهی را یاد بگیرند و خلّاقانه فکر کنند. اين شيوه عمدتاً از روشهاي مرسوم حل مشكل است. نمایش خلاق بیش از هر فعالیت مدرسه‌ای دیگری (نظیر کلاس زبان و ادبیات) مهارتهای زبانی و نحوۀ برقراری ارتباط را شكل می‌‌دهد. اين شيوه باعث می‌شود دانش‌آموزان خود را جای دیگران بگذارند تا بتوانند حس همدردي را درك نمايند. همچنین به‌طور قطع می‌توان از آن به ‌عنوان ابزار تدریس ديگر دروس استفاده کرد، به ‌شرط آنكه درسها به دقت طرح شده باشند. هر وقت بتوانم سعی می‌کنم با استفاده از نمایش خلاق در درسهای دیگر به دانش‌آموزان کمک کنم. نکتۀ جالب این است که چون هر كدام از درسهاي نمایش خلّاق لزوماً شامل محتوای یکی از دیگر دروس مدرسه می‌شود، معمولاً می‌توان درس نمایش خلّاق را حول یکی از موضوعات درسی غیرنمايشی طراحی كرد، بدون آنكه اصلاً محتوای نمايشی آن لطمه ببيند.
نمایش خلّاق را گاهی هنرهای نمایشی خلّاق (Creative Dramatics)یا بازي خلّاق (Creative Play)نیز می‌‌نامند.
 
تئاتر برای نوجوانان(Theatre for Yong Audiences: TYA)
«اجرای اثر تئاتری از پیش تعیین شده، به‌‌وسیلۀ بازیگران زنده، در حضور تماشاچيان نوجوان  ... .»(دیویس و بم.)
تئاتر برای نوجوانان، تئاتر رسمی است. مطلوب اين است كه هنرپيشگان، بازیگرانی ماهر باشند و نمایش را کارگردان و عوامل فنی مجرب و آموزش‌دیده نظارت ‌‌كنند. خط داستانی می‌تواند برگرفته از تاریخ، ادبیات کودکان، قصه‌های عامیانه و پریان یا موضوعات روزمرۀ زندگی باشد كه برای نوجوانان، اهميت دارد. وقتی اغلب مردم به تئاتر براي نوجوانان فکر می‌کنند، به یاد قصه‌های پریان می‌افتند که پرشاخ و برگ و داراي موسیقی شاد است. اگرچه در تئاتر این ویژگیها وجود دارد، تئاتر ويژۀ مخاطب نوجوان چه‌بسا ويژگيهايی بيش از اين داشته باشد. نمایشنامه ‌نویسان معاصر بيش از پيش آگاه شده‌اند که کودکان می‌توانند - و البته باید بتوانند - با انديشه‌هاي پیچیده و موضوعات جدی برخورد كنند. امروزه برای کودکان نمایشنامه‌هایی می‌‌نويسند که هم محتوا و هم جنبۀ نمايشی آنها مخاطبان نوجوان را درگير می‌‌كند. من سعی می‌کنم در کارهایم این‌گونه عمل کنم.
برای من مهمترین نکته این است که تئاتر برای نوجوانان باید دربارۀ كودكان باشد. کودکان در دنيايی زندگی می‌‌كنند كه هر روز بر دامنۀ مشكلاتش افزوده می‌‌شود، لذا طرح مسائل و نمونه‌هاي آنها ضروري است. من از کارتونهای قدیمی دیزنی لذت می‌برم اما واقعیت این است که بیشتر قصه‌های پریان نه دربارۀ کودکان، كه دربارۀ جوانان است. داستانهایی نظیر سیندرلا، زیبای خفته و راپونزل(Rapunzel)، علاوه‌ بر ترویج ارزشهای آشکار جنسی، دربارۀ اولين عشق است. کودکانی که هنوز به بلوغ نرسیده‌اند اين مسائل را می‌فهمند و به آن فکر می‌کنند آنها می‌دانند که از لحاظ عقلانی این عشق وجود دارد و می‌توانند بلافاصله آن را پیرنگ قصه بدانند اما به‌ معنی واقعی نمی‌توانند با آن همذات‌پنداري كنند. این موضوع از نگاه صرفاً شخصی هیچ ارزشی ندارد. من نمی‌‌دانم وقتی کشمکش اصلی داستان، چنين مسائلی است، کودکان به آن اندازه که من می‌خواهم درگیر داستان می‌شوند یا نه. (فکر می‌کنم به ‌همین دلیل است که در تمام فیلمهای کلاسیک دیزنی، شخصیتهای کمیک اضافه شده‌اند برای مثال موشها در سیندرلا كه داستان را از محور اصلی خود دور می‌کنند. درهرصورت، فرقی نمی‌کند؛ چون از ابتدا هیچ ‌کدام از آن فیلمها لزوماً برای تماشاگر کودک در نظر گرفته نشده بوده‌اند.) من از نمایشنامه‌های کودکان آنهایی را بیشتر می‌‌پسندم که قهرمان کودک دارد؛ اگرچه داستانهای مهمی هم وجود دارد که قهرمان ندارد. من داستانهایی را می‌‌پسندم که به معناي واقعی قهرمان فعال دارد. زیبای خفته هیچ کاری نمی‌کند تا گره‌گشایی داستان اتفاق بیفتد گره‌گشایی هم برای او اتفاق می‌افتد. قهرمان فعال باعث وقوع رخدادها می‌‌شود و مستقيماً درگير کشمکش داستان می‌‌گردد. این امر به مخاطبان کودک آموزش می‌دهد که چگونه [در زندگی] آزادي عمل داشته باشند. نمایشنامه‌های اوراند هریس (Aurand Harris)، که اکنون در تئاتر نوجوانان «کلاسیکهای جدید» به شمار می‌‌رود، تقریباً همگی قهرمان کودک فعال دارد. امروزه نمایشنامه‌نویسان مشهوري چون سوزان زدر (Suzan Zdere) و جيمز استیل (James Still)، به‌همراه بسیاری دیگر، نمایشنامه‌هایی با قهرمان کودک فعال می‌نویسند که موضوعات جدی موردتوجه کودکِ امروز را نشان می‌دهند. بسیاری از این نمایشنامه‌ها درست همانند نمایشنامه‌های سنتی پریان، لذتبخش و سرگرم‌کننده‌اند.
سخنی دربارۀ انتخاب نمایشنامه: اینکه در طول نمایش بچه‌ها هیجان‌زده و مشتاق در سالن نشسته‌اند لزوماً دلیل بر خوب بودن نمایش نیست. رفتن به تئاتر واقعی هیجان‌انگیز است. خروج از فضاي کلاس هیجان‌انگیز است. ما در قبال بچه‌ها مسئوليم که بهترین را برایشان انتخاب کنیم. می‌‌گويند لین رایت (Lin wright)، معلم نمونۀ نمایش، در مهمانی بازنشستگی خود (با صراحتی که ویژگی شخصیتی اوست) عنوان کرده بود: «اگر به کودکان چیزی جز مشتی اباطيل ارائه ندهید، آنها در نهایت عاشق همان اباطيل می‌شوند» برداشت شخصی من این است که در غیاب چیزهایی جدیتر و عمیقتر، بچه‌ها عاشق چیزهایی می‌شوند که آنها را سرگرم کند. (برای مثال نگاه کنید به محبوبیت وحشتناک بارنیBarney)) از شخصيتهاي كارتونی يكی از بدترین مجموعه‌هاي تلويزيونی [درآمريكا]). اغلب، موقع خروج از سالن تئاتر از زبان بزرگسالان می‌‌شنوم كه می‌‌گويند: «به‌نظرم خسته‌کننده بود اما مثل اینکه بچه‌ها خوششان آمد.» با يك حساب سرانگشتی، اگر به نظرتان برسد که نمایش خسته‌کننده و بی‌مزه بوده ‌است، واقعاً هم همان‌طور است. بچه‌ها لیاقت بهتر از اینها را دارند.
 
تئاتر کودکان (Childrens Theatre)
                      این اصطلاح اغلب به ‌عنوان مترادف اصطلاح كمتر شناخته ‌شده، اما دقیقتر تئاتر برای نوجوانان به ‌کار می‌رود. من آن را همان‌گونه به‌کار می‌برم. مشکل این است که اصطلاح تئاتر کودکان اغلب به ‌عنوان مترادف تئاتر با کودکان نیز به‌کار می‌رود (وقتی به مردم می‌گویم من نمایشنامۀ کودک می‌نویسم بسیاری از آنها تصور می‌کنند که تقلید‌های فکاهی کوچکی می‌نویسم كه بچه‌ها آن را اجرا کنند)؛ یا در واقع به معناي چيزي به ‌كار می‌‌رود که هم تئاتر و هم كودكان را شامل می‌‌شود. به‌هرحال این اصطلاح، لفظ آشناتری نسبت ‌به تئاتر برای نوجوانان است و دراین‌باره از من کاری ساخته نیست.
 
                        نمایشنامۀ کودکان (Children’s Play)
نمایشنامه‌ای است که به منظور اجرا براي كودكان می‌‌نويسند و معمولاً بازيگران ماهر آن را بازي می‌‌كنند. این اصطلاح نیز دچار همان مشکل اصطلاح تئاتر کودکان است، زیرا این اصطلاح نیز برای توصیف نمایشنامه‌هایی به ‌کار می‌رود كه كودكان اجرا می‌كنند؛ اما به‌هرحال من از آن استفاده می‌کنم چون نمی‌توان جایگزین مناسبی برایش پیدا کرد. «من براي بچه‌ها نمايش می‌نویسم» از «من نمایشنامۀ نوجوانان می‌نویسم» بسیار ساده‌تر است. بعلاوه هنوز اصطلاحی است که تقریباً در تمام بروشورهاي نمایش استفاده می‌‌كنند.
 
تئاتر مشارکت(Participation Theatre)  
این تئاتر نوع خاصی از تئاتر برای نوجوانان (و بزرگسالان) محسوب می‌‌شود. تئاتر مشاركت  «اجرای نمایشی‌ است که خاص این نوع تئاتر نوشته، یا اقتباس یا طراحی شده‌ است. خط داستانی مشخص دارد تا فرصتهای محدود و از پيش معينی براي شركت فعال بخشی یا همۀ تماشاگران در اختيارشان قرار دهد. این مشارکت ممکن است طیفی از واکنشهای سادۀ کلامی تا ايفاي نقشی فعال در سرانجام نمایش را دربرگيرد ... .» (دیویس و بم) معمولاً در این نوع تئاتر با خردسالان کار می‌كنند، اما بيش از پيش در تئاتر بزرگسالان (نظير راز ادوین درود Mystery of Edwin Drood، دیوانگی محضShear Madness ، عروسی تونی و تینا Tony and Tinas Wedding) دارد مرسوم می‌‌شود. بسیاری از نمایشنامه‌های کودکان (اکثراً آنهایی که بدند) از تماشاگر می‌خواهند که جلوه‌های صوتی ایجاد کنند، در خواندن آواز شرکت کنند و چیزهایی از این قبیل. تئاتر مشارکت به‌گونه‌ای ساخته می‌شود که در آن تماشاگر واقعاً تعیین كنندۀ سرانجام نمایشنامه است - مانند نمایشهايی كه در بالا ذكر شد و یا مستقیماً (با پذیرش نقش) در کنش نمایش شرکت می‌کند.
            من این را صادقانه بگویم: تئاتر مشارکت كودكان را نمی‌‌پسندم. فكر بسیار جالبی است و اگر درست انجام شود می‌تواند بسیار موثر باشد، اما مشکل این است که تقریباً هیچ‌وقت درست انجام نمی‌شود. معمولاً نمایشنامه‌نویسان و تهیه‌کنندگان تقلب می‌کنند تا نتیجه همان كه می‌‌خواهند بشود. مثال کلاسیک تئاتر مشارکت، صحنه‌ای در نمایشنامۀ پیتر پن(Peter Pen) است که در آن تینکربل [‍‍Tinkerbell، از شخصیتهای نمایشنامه که یک فرشته است] در حال مرگ است و پیتر اعلام می‌کند که اگر بچه‌ها خوب دست بزنند او شفا پيدا خواهد كرد. شخصی به‌نام کریستوفر دورانگ (Christopher Durang) با روانکاو خود دربارۀ ضربۀ عاطفی دوران کودکی‌اش سخن گفته است که بر اثر دیدن پیتر پن به‌وجود آمده بود. او تا می‌توانسته محکم دست زده بوده، اما هنرپیشۀ زنی که نقش پیتر را بازی می‌کرده اعلام  داشته‌ بوده که بچه‌ها آن‌طور كه بايد، دست نزده‌اند و تینکربل مرده است. البته می‌دانیم که در هیچ تئاتر واقعی‌اي هرگز چنين اتفاقی نمی‌افتد، اما نکته در همین جاست: اگر نتیجه از قبل تعیین شده باشد، تینکربل زنده خواهد ماند - فرقی نمی‌کند که چه کسی دست بزند؛ بنابراین کودکان واقعاً تاثیری در داستان ندارند و به جهاتی سر آنها کلاه رفته است. (باید ياد آوري كنم که من عاشق نمایشنامۀ پیتر پن هستم فقط درمورد آن صحنه مطمئن نیستم.) حتی وقتی که بازیگران واقعاً می‌خواهند به پیشنهادهای بچه‌ها عمل کنند اغلب فقط برای تعداد معدودي پیشنهاد آمادگی دارند. نظر من این است که اگر بازیگری بگوید: «بچه‌ها، الان باید چکار کنیم؟» باید آماده باشد تا به هر پیشنهادی عمل کند، اما معمولاً گروه تنها چند مورد پيشنهادي را تمرین می‌کند. (یکی از مربیان من یک ‌بار دربارۀ نمایشی که دیده بود داستانی را تعریف کرد که در آن از تماشاگران خواسته شده بود تا پیشنهادهای خود را عنوان کنند. پیشنهادهای خلّاقانۀ بسیاری مطرح شد، اما معلوم بود هیچ‌کدام، آنهایی نبود که گروه خود را برایش آماده کرده بود. بازیگران مؤدبانه هر پیشنهادی را تایید کرده، می‌گفتند ممکن است این پیشنهادها عملی نباشد. سرانجام یکی از بازیگران وانمود كرد پیشنهادی را که دنبالش می‌گشته شنیده است، «چی گفتی؟ گفتی که ما باید ...». چنين برخوردي با تماشاگر غلط و دور از انصاف است.) مهمترین نکته این است که بجز انواع بسیار سادۀ مشارکت - مثل در آوردن صداي باد پی‌‌ريزي تئاتر مشارکت درست، بسیار دشوار است. با اين حال اگر درست از آب درآيد فوق العاده خواهد بود.
 
تئاتر با كودكان و نوجوانان (Theatre by children And Youth)
این اصطلاح به هر نوع تئاتر رسمی اطلاق می‌‌شود که نوجوانان آن را اجرا كنند. اين اصطلاح بخصوص در مورد تئاتر برای نوجوانان، که توسط نوجوانان اجرا می‌شود نيز قابل اطلاق است (برخلاف نمایش موزیکال دبیرستانی که توسط نوجوانان اجرا می‌شود اما عمدتاً برای بزرگسالان (والدین‌ آنها) است). یکی از موفقترین کارهایی که می‌توان با بازیگران دبیرستانی انجام داد اجراي نمایش کودک برای بچه‌های کوچکتر جامعه است. کودکان تماشاگرانی فوق‌العاده و راغب هستند. به‌هرحال بسیار اهمیت دارد که حتماً بدانيم آیا بازیگران نوجوانمان آمادگی حرفه‌ای شدن را دارند یا نه - چون این را به تماشاگران خود مدیونيم. به‌طور معمول وقتی نمایش دبیرستانی را کارگردانی می‌کنم، اولين هدف من مهم نیست که به بچه‌ها چه می‌گویم این است که به بازیگران تجربۀ مثبت تئاتری بدهم؛ اما وقتی نمایش کودک را کارگردانی می‌کنم هدف دیگری نیز دارم که به همان اندازه اهمیت دارد: ارائۀ تجربۀ مثبت تئاتری به تماشاگران. بسیاری از مدارس (و یقیناً بسیاری از شرکتهای تئاتر حرفه‌ای) نمایش سالانۀ کودکان را نوعی زمينۀ آموزش براي بازیگرانی می‌‌دانند كه کاملاً برای بازی در تئاتر واقعی آماده نیستند. نمی‌توانم به شما بگویم که این موضوع چقدر مرا عصبانی می‌کند. حتماً با گروه تئاتر دبیرستانی خود نمایش کودک کار کنید اما با آن مثل مهمترين نمايش فصل، جدي برخورد كنيد.
            اگر تصمیم‌گیرنده خودم باشم، هرگز با بچه‌های کمتر از مقطع راهنمایی (چهارده سال) ، تئاتر با کودکان و نوجوانان کار نمی‌‌كنم. تئاتر رسمی، و تئاترهای مشابه، در اصل با محصول نمایشی (نتیجۀ کار) سر و کار دارند. تکرار و حفظ کردن طوطی‌وار، که برای اجرای نمایش خوب ضروری است، تجربۀ آموزشی ناکارآمدي برای بچه‌ها به همراه دارد و بی‌جهت برايشان تنش ایجاد می‌کند. این امر از اين جهت ناكارآمد است كه به‌محض درك تمام جملات و مكثها و تمرين و تكرار دوباره، ديگر نكته‌اي تازه براي آنها ندارد. همچنين  به ‌این دلیل تنش‌زا است که معمولاً باید تا زمان مشخص و از قبل ‌تعیین‌شده، عالی و بدون نقص شده باشد. نمایش خلّاقِ فرايندمحور مناسبتر است. همان‌طور که اشاره کردم من با تمام کلاسهای ابتدایی خود تا حدي تئاتر کار می‌کنم. شاید شما هم این کار را انجام دهید. این کار اجتناب‌ناپذیر است. نمایش کلاسی(Class Play) یکی از وظایفی است که از معلمین نمایش انتظار می‌رود. حتماً هم همین‌طور است، زیرا از آنجا که اکثر معلمها درک مبهمی از کار ما دارند (اگر اصلاً درکی داشته باشند)، نمایش کلاسی تنها فرصتی است که به كمك آن می‌توانیم اثبات کنیم که داريم كاري می‌‌كنيم. وقتی ضرورت انجام نمایش رسمی با کودکان کم‌سن برایم پیش بيايد، تا آنجا که بتوانم سعی می‌کنم به فرایند توجه داشته باشم. اگر شد کودکان را تشویق می‌کنم که نمایشنامه‌ها را خودشان بنویسند معمولاً از داستانهای موجود در برنامه‌های آموزشی و درسی خودشان و تا اندازه‌اي هم کارگردانی کنند. يعنی من وقت کمتری برای تمرین کردن صرف می‌کنم، که اين برای بچه‌ها خیلی خوب است اما برای کیفیت اجرا اساساً بد است؛ بنابراین مجبورم با دقت توازنی بین این دو نکته برقرار کنم که هم والدین از اجرا راضی باشند و هم به دانش‌آموزان كمكی کرده باشم. اگر می‌توانستم از زیر بار مسئولیت انجام این کار شانه خالی کنم بچه‌ها را تشویق می‌کردم تا به جای حفظ کردن جملات مشخص، در اجرای نمایش بداهه‌پردازی کنند؛ اما تا کنون که این امر محقق نشده است.
نكته‌ای دربارۀ کارگردانی: در بسیاری از مدارس، نمایش مدرسه‌ای را يكی از اعضاي هيئت علمی، بدون داشتن تحصيلات رسمی در اين‌ مورد، داوطلبانه کارگردانی می‌كند، که تنها صلاحیتش (اگر اصلاً صلاحیتی داشته باشد) این است که در دوران تحصيل در مدرسه «کار تئاتری» انجام داده است. این كار درستی نيست. همین افراد هيچ‌وقت خوابش را هم نمی‌‌بينند كه فقط به صرف اينكه زمانی در دبيرستان كلارينت می‌زده‌اند روزي داوطلبِ، مثلاً، رهبري اركستر شوند. کارگردانی تئاتر به همان ميزان نوعی مهارت تخصصی است، اما بنا به دلایلی، تقریباً هرکسی که در یک نمایش بازی کرده باشد تصور می‌کند که می‌داند چطور باید تئاتر کار کند. می‌دانم که بسیاری از مدارس بودجه‌ای برای استخدام معلم نمايش ندارند و من شور و شوق کسانی که برای خلق تجربۀ نمایش فوق‌برنامه برای دانش‌آموزان خود داوطلب می‌شوند تحسین می‌کنم. اما این شور و شوق ممكن است در جاي خود استفاده نشود. می‌خواهم نظر متعصبانه‌اي بدهم: در بسیاری (مطمئناً نه همۀ) موارد، اگر اصلاً نمایش مدرسه‌ای کار نشود بهتر از این است که بد کارگردانی شود. اگر قرار است نمایش مدرسه‌ای (یا هر نمایش دیگری) را کارگردانی کنید، حداقل یک کتاب راهنماي کارگردانی تهیه و آن را خوب مطالعه کنید. حتم دارم در همه جای دنیا، درصد قابل‌توجهی از بزرگسالانی که می‌گویند «از تئاتر متنفرند»، در کودکی تجربه‌های ناخوشایند تئاتری داشته‌اند. پیشنهاد می‌کنم مدیران در فکر استخدام کارگردان قراردادي برای نمایش باشند. این کار بسیار کم‌هزینه‌تر از استخدام معلم تمام‌وقت نمایش است، و اگر یک یا چند داوطلب علاقه‌مند از هیئت علمی مدرسه با او همکاری نزدیک داشته باشند ممکن است پس از يكیدو سال بتوانند خودشان کار را بر عهده بگیرند (قبل از اینکه برای تحصيل در مقطع فوق‌لیسانس به دانشگاه بروم و معلم تمام وقت بشوم خودم چند سال این کار را انجام دادم).
 
تئاتر در آموزش(Theatre In Education: TIE)
اصل اين نوع تئاتر بريتانيايی است و به‌تدريج از طریق کانادا وارد آمریکا شده است. تئاتر در آموزش ترکیبی از تئاتر و نمایش خلّاق است. این تئاتر معمولاً برنامه‌اي پیچیده به‌اين قرار است: اجراهای متعدد توسط بازیگرمعلمهای حرفه‌ای، کار روی نمايش خلّاق در کلاس، و ايجاد فرصت برقراری ارتباط بين تمام شركت‌كنندگان و بازیگران حرفه‌ای ایفاکنندۀ نقشها. معمولاً نتیجه‌ از پیش مشخص نیست. در تئاتر در آموزش که خوش ساخت باشد، بازیگر معلمها به هر کجا که دانش‌آموزان آنها را ببرند، می‌روند خود را به تعداد معینی الگو محدود نمی‌کنند. در يكي‌ از طرحهاي کلاسیک اين نوع تئاتر در بريتانيا، به دانش‌آموزان نقش مالکان و معدنچیانی داده شد که در دو طرف مشاجرۀ کاری قرار داشتند. طرفين دعوا واقعاً با یکدیگر مجادله می‌کردند. اگر معدنچیان تصمیم می‌گرفتند اعتصاب کنند، اعتصاب می‌کردند. اگر مالکان تصمیم می‌گرفتند پاي اعتصاب‌شکن‌ها را به ميان بكشند، شرکت به آنها اسکان می‌داد. تئاتر در آموزش خیلی پیچیده است اما اگر خوب انجام شود بسیار موثر خواهد بود. (اگر چه شرکتی که من در آن تئاتر اجرا می‌کنم و در باغ‌وحش فيلادلفيا قرار دارد تئاتر در آموزش را به‌گونه‌ای محدود كار می‌‌كند اما من واقعاً چیز زیادی از اين نوع تئاتر نمی‌دانم.)
 
 
منبع : www.childdrama.com
 
 
 

هدف «نمایش خلاق» این است كه انسانها بهتر زندگی كنند
نمایش خلاق ، تربیت ، سرگرمی

 

معمولاً وقتی در تلویزیون یا سینما یا تئاتر بازیگرانی را می بینیم كه نقش های مختلفی را بازی می كنند،حیرت می كنیم. گاهی آن ها را ستایش می كنیم، گاهی از این كه آن ها می توانند خوب حرف بزنند،خوب حركت كنند، خوب نقششان را بازی كنند، گریه كنند، بخندند، شگفت زده می شویم و دلمان می خواهد كه جای آنها باشیم.
بازیگران چه توانائیهایی دارند؟
توانائیهای بازیگران هم فردی و هم جمعی است. ابزار بازیگر، بدن اوست. او باید خوب ببیند، خوب بشنود، تنش و اضطراب نداشته باشد، خوب بتواند حرف بزند و به درستی منظور خود را بیان كند. بتواند به سرعت خودش را در موقعیت قرار داده و واكنش مناسب نشان دهد. بازیگر باید حافظه ای قوی، احساسی مناسب تخیل و تصوری غنی و توانا و بدن آماده داشته باشد. این توانائیها هم فردی است و هم جمعی و بازیگران با تمرین، پیگیری و زحمت آن ها را به دست می آورند. آنها ساعت ها در روز تمرین نفس، صدا و بیان می كنند تا بتوانند درست و مطمئن و جذاب صحبت كنند. تمرین تمركز می كنند كه حواسشان پرت نشود. نرمش های تئاتری می كنند كه بدنشان را بتوانند به هر شكلی دربیاورند و شلخته و وارفته نباشند. آن ها روزها، ماهها و سال ها تمرین می كنند كه بتوانند خودشان را جای هر كسی بگذارند هر حسی را بیافرینند. بازیگران برای فراگیری توانائیهای جمعی هم تلاش و تمرین می كنند. آن ها باید بتوانند خوب ارتباط برقرار كنند، رنج ها و شادی های دیگران را خیلی خوب احساس كنند.
همه این ها و بسیاری از توانایی های دیگر باعث می شود كه هنرمندان آدم های حساس و آگاهی باشند و تجربه ها را راحت به دیگران منتقل كنند. خودشناسی آنها به شناخت جامعه و خوبی ها و بدی های آن تبدیل می شود. آنها هر لحظه با مسأله ای روبرو هستند كه باید آن را حل كنند. هنرمندان واقعی در پیشگیری از بسیاری از بیماری ها و نابسامانیهای جامعه و درمان آنها نقش دارند و برای این كار زحمت كشیده اند و دوره دیده اند. اما آیا فقط بازیگران باید این توانایی ها را داشته باشند؟ آیا همه مردم حق ندارند كه بتوانند درست صحبت كنند؟ آیا خودشناسی، تمركز، تخیل، توانایی ارتباط، توانایی همدلی و ده ها توانایی دیگر حق دیگران نیست. البته همه قرار نیست هنرپیشه بشوند اما آیا معلم ریاضی نباید بتواند خوب صحبت كند؟ آیا كارمندی كه به راحتی خودش را به جای ارباب رجوع می گذارد، موفق تر است یا آن كه اصلاً حرف او را نمی فهمد و كار خودش را می كند؟ معلوم است كه اگر همه بتوانند بهتر ببینند، بهتر بشنوند، بهتر حرف بزنند و با خلاقیت و تمركز مسایل و مشكلات یكدیگر را حل كنند، جامعه بهتری را خواهیم داشت. هدف نمایش خلاق انتقال توانایی های بازیگری به همه مردم است.
نمایش خلاق چیست؟
«نمایش خلاق» ابزاری پرورشی است كه آدم ها را با توانایی های خودشان آشنا و این توانایی ها را تقویت می كند. همه بچه ها در مهدكودك ها، مدرسه ها، پرورشگاهها، كانون ها و هر جای دیگری حق دارند كه با استفاده از تمرین های «نمایش خلاق» یاد بگیرند كه بهتر ببینند، بهتر بشنوند، بهتر حرف بزنند، بهتر مفاهیم مورد نظر خود را بیان كنند. در موقعیت ها بهتر و آگاهانه تر تصمیم بگیرند. اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند. خودشان و توانایی های خودشان را باور كنند و جدی بگیرند. با تمرین در كارگاهها تجربه پیدا كنند. خودشان و دیگران را بهتر بشناسند و از این كه آدم های توانایی هستند شاد بشوند و لذت ببرند. یاد بگیرند كه روی پای خودشان بایستند و مسایل و مشكلات خودشان و دیگران را حل كنند. دنیا به آدم های خلاق و توانا نیاز دارد و مال آنهاست. «نمایش خلاق» می خواهد این توانایی ها را به بچه ها منتقل كند.
دنیا صحنه زندگی است
لازم نیست آدم حتماً روی صحنه برود یا توی فیلم بازی كند. همه جا صحنه بازی است و همه ما بازیگریم. كار «نمایش خلاق» این است كه به ما كمك می كند تا بهتر زندگی كنیم. مدیر، كارمند، معلم، مربی، كارگر، كشاورز و امثال آن نقش هایی است كه هر یك از ما در زندگی برعهده می گیریم. جامعه ای موفق و سعادتمند است كه هر كسی به درستی از عهده كار خود و نقش خود بربیاید.
بنابراین:
نمایش خلاق چندان ربطی به اجرا ندارد.
در نمایش خلاق همه بازیگر و همه تماشاگر هستند.
نمایش خلاق، آدم ها را به درك مشترك می رساند.
نمایش خلاق رقابتی نیست. همه در آن همكاری می كنند و ناظر و كارشناس كار یكدیگرند.
هدف نمایش خلاق، تربیت همراه با سرگرمی و مشاركت است.
تقویت زبان و ارتباط، مهارت های حل مسأله، اندیشه خلاق، مفهوم مثبتی از خویشتن، آگاهی اجتماعی، شناخت ارزش ها و نگرش ها نیز از جمله هدف های نمایش خلاق هستند.
یدا... آقا عباسی

 
+ 
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

 

مقالات ارسالی توسط خانم زهره معمار نسب
درام درماني و اجتماع
كندوكاوي در مشكلات تئاتردرماني
نويسنده: مريم اكبرلو

در فرايند درام درماني خصوصا ً هنگامي كه كار با گروه كودكان مطرح است، مربي و درمانگر نقش بسيار مهم و با اهميتي ايفا مي كنند. اين اهميت تا جايي است كه حتي مي تواند تاثير مستقيم روي نتيجه بازي درماني يا درمان از طريق نمايش خلاق داشته باشد. معمولاً در شروع كار تئاتردرماني، مشكلات بسياري در مواجهه با كودكان داراي ويژگيهاي خاص و مختلف به وجود مي آيد كه تنها درمانگر مي تواند آنها را كنترل و در جهت صحيح هدايت كند. در اينجا به برخي از رهنمودهايي كه مي تواند براي مربيان كارساز باشد، اشاره مي كنيم؛
    كم رويي و منزوي بودن از عمده ترين مشكلات كودكان در گروه است كه ممكن است ريشه در ضعف اعتماد به نفس يا تصور اجتماعي داشته باشد كه كودك از خود دارد. به هر جهت وظيفه مربي، يافتن علت و برطرف نمودن الگوهاي نادرست فكري كودك از طريق فعاليت خلاق و تشويق كودك به مشاركت و تعريف از كساني كه اين كار را مي كنند، است.
    هيچ گاه نمي توان و نبايد مشكلات شخصيتي كودكان را از طريق مطرح كردن آنها با كودك برطرف كرد. بايد تكنيك لازم را شناخت و علت مشكل را از طريق آن درك كرد. شايد علت كم رويي كودك، يك نقص جسماني يا ناتواني در بيان احساسات و استعدادهايش است. در صورت وجود مشكل اول يعني نقص فيزيكي، نه تنها نبايد او را از داشتن نقش در نمايش محروم كرد بلكه مي توان ايفاي نقشي را به او سپرد كه با نقص جسماني اش هماهنگ باشد و انجام آن از كسي كه آن نقص را ندارد، بر نمي آيد. در اين صورت كودك ويژگي اي كه تا به حال ضعف دانسته را در جهت ابراز احساسات و رشد خلاقيت و تخيل خود به كار مي گيرد. اگر كم رويي كودك ناشي از ضعف اعتماد به نفس اوست مربي نبايد در ابتدا او را با ترس و خجالت وادار به شركت در بازي و نمايش كند. همه فعاليت ها داوطلبانه است و نبايد چيزي به كودك تحميل شود. در اين صورت او به گروه و مربي خود اعتماد مي كند و كم كم با گذشت زمان از جدا ماندن گروه و تماشاي صرف، منصرف شده و به استعدادها و نيروهاي ادراك خود كه ممكن است در اثر تمسخر اطرافيان مثلاً خانواده هيچ گاه نتوانسته آنها را جدي بگيرد، ايمان آورده و احساس مفيد بودن در او تقويت مي شود.
    از ديگر مشكلات مربي، مواجه شدن با كودكان و نوجوانان خودخواه و رياست طلب است، كودكاني كه عادت به مركز توجه بودن و برنده بودن دارند و هميشه به پيروزي و رقابت مي انديشند. درمانگر يا مربي در ابتدا بايد به اين كودك بفهماند كه او تابع خواست گروه به عنوان يك كل است و تا زماني كه كودك ثابت كند كه ايفاي نقش را تنها به خاطر همكاري با ديگر اعضاي گروه و رسيدن به نتيجه مطلوب در اثر تعاون مي پذيرد، نبايد نقش مهمي را به عهده اش بگذارد. حس رقابت در چنين كودكاني مي بايد به حس مشاركت تبديل شود كه اين روند در كودكان و نوجواناني كه خودخواه و رياست طلب هستند و باختن در بازيها برايشان غير قابل تحمل است، با گذشت زمان بسيار اتفاق مي افتد.
    هنرها بايد مفرح باشند نه رقابتي. فرد در حال تفريح مي تواند ياد بگيرد و در حال تفريح اهميت بيشتري دارد.خودنمايي يكي از خصوصيات كودكان خودخواه و كودكان زورگوست. بيشتر دسته اول از نيروي ابتكار حقيقي و ذوق خاصي برخوردارند كه بايد شكل داده شده و سرمايه اي براي گروه گردد. دسته دوم اغلب باهوش نيستند.
    در عين حال هر دو دسته بايد بياموزند كه بخشي از اين الگو باشند. اگر خودنمايي با مسخرگي همراه بود و مانع از پيشرفت بازي شود، با بي اعتنايي به كودك بايد اين احساس را در وجودش زنده كرد كه رفتارش مطابق با الگوهاي اجتماعي نيست. گروه نيز او را رها خواهد كرد زيرا مانع لذت آنها از بازي و نمايش مي شود. تاثير اين كار بسيار بيشتر از هر گونه تنبيه بزرگسالان است.
    كودكان نسبت به گفتار موضع گيري دارند و شنيدن صحبتهاي طولاني كه در حوزه آموزش باشد از حوصله آنها خارج است. مربي و درمانگر مي بايست بيشتر به عمل و تمرينهايي تكيه كند كه گفتار كمتري دارند. مربي و درمانگر در هر لحظه بايد همه افراد را زير نظر داشته باشد و حتي الامكان از وقت كشي و يا زياد آوردن وقت جلوگيري كند تا مانع از دلزدگي و بي علاقه شدن بچه ها نسبت به بازي و نمايش شود. براي موفقيت در اين كار، آنان هميشه بايد بازي، تمرين و نمايشهاي بسيار در دست و آماده داشته باشند. براي آنكه درمانگر در فرايند درماني موفق باشد بايد از سه ويژگي كه لازمه شخصيت هر درمانگر است برخوردار باشد؛
    1- قابل اعتماد بودن: رابطه اي كه در حين بازي و نمايش ميان كودك نسبت به درمانگر به وجود مي آيد سبب اعتماد يا عدم اعتماد كودك نسبت به درمانگر مي شود. ضمن بازي مي توان از گفتارهاي كودك از به وجود اين حس اعتماد پي برد.
    2- پذيرا بودن: عبارت است از پذيرش اعمال، احساسات و ويژگيهاي شخصيتي و ادراكي كودك از سوي درمانگر، همان گونه كه از سوي كودك ابراز مي شود، درمانگر بايد رويه اي مثبت و توافقي داشته باشد و از هر گونه انتقاد، سرزنش، تحقير و تنبيه لفظي پرهيز كند. احترام گذاشتن طبق نظر كارل راجرز، عبارت است از توجه مثبت و بدون قيد و شرط نسبت به اشخاص.
    3- احترام به كودك: در بازيهاي نمايشي و درماني، كودك بايد احساس كند كه به عنوان فردي قابل احترام، افكارش مورد توجه درمانگري مهربان قرار گرفته است، درمانگري كه او را آن گونه كه هست و بدون قيد و شرط دوست دارد. به طور مثال در حين بازي به كودك بگويد: من تو را همين طور كه هستي دوست دارم. معلم درس نمايش آموزشي يا درمانگر بايد اين اصل را مورد توجه قرار دهد كه پيش از خشنود ساختن دانش آموزان و بر سر شوق آوردن آنها در آغاز با جديت به كلاس بياموزد كه پايه كلاس نمايش، تقويت روحيه تعاون و همكاري است، تا بي نظميهايي كه غالبا ً در درس نمايش رايج است اتفاق نيفتد. مربيان با دقتي كه روي اهداف درسهاي نمايش به عمل مي آورند مي بايست از بروز بي علاقگي، بي توجهي كودكان به ساير درسها، گريز كودك به دنيايي خيالي كه در آن هيچ توقعي نيست و همه چيز قابل قبول است، جلوگيري به عمل بياورند. زماني كه هدف هنرهاي نمايشي، تربيتي و آموزشي است مربي و درمانگر نبايد بر تواناييها و استعدادهاي فردي تاكيد كند تا موجب ايجاد اعتماد به نفس كاذب در كودكان شود.
    پس از بررسي تاثير هنر و به طور اخص، نمايش بر رشد، آموزش، پرورش و درمان كودكان و پرداختن به سه گونه مشتق شده نمايش براي تحقق اين منظور، به اين نتيجه خواهيم رسيد كه هنر نمايش بر آن است كه از طريق امكانات خود موجودي حساس، خلاق، شكيبا، توانا و باهوش پرورش دهد كه با درجه دقتي از افكار و احساس عميق خود قادر به ايجاد رابطه و انتقال فكر، بروز استعدادها، خود باوري و رشد تخيل و مهارتهاي خود شود. بعدها در دوره متوسطه مبحث «تئاتر» بايد نقش مهمي در نمايش آموزشي را عهده دار شود. با آموزش نقد و بررسي صحيح در پايان هر يك از جلسات كلاس نمايش مي توان بچه ها را به شنيدن نقد و صداقت در بررسي و انتقاد به معناي درست آن عادت داد. مي توان به آنها آموخت كه با استفاده از نظر و پيشنهادهاي ديگران و تشخيص سره از ناسره مي توان كار بهتري ارائه داد و در نهايت مي توان جهان بهتر و بسامانتري ساخت. جهاني كه در آن مانند دنياي بزرگسالان ريشه صميميت و سازندگي از بين نرفته باشد و همه در آن احساس تعاون و مشاركت مي كنند.همه كار را از خودشان و خودشان را جزئي از يك كل واحد و منسجم مي دانند و به حق ديگران احترام مي گذارند و آزادي يكديگر را رعايت مي كنند. جهاني كه در آن تلاش، استعداد، تجربه، عدالت و انصاف حرف اول را مي زند و نقشها بر اساس زور، نيرنگ و امثال آن تقسيم نمي شود.
 روزنامه رسالت، شماره 7083 به تاريخ 25/6/89، صفحه 18 (هنري)
 
نمايش و درمان ناهنجاريهاي اجتماعي
نقش بازي كردن از فرايندهاي اصلي كنش متقابل و ارتباط است
نويسنده: مريم اكبرلو


اگر كودكي به رفتارهاي ناشايست مي پردازد و با افراد، سازگاري ندارد، مي توان او را در شرايطي از بازي قرار داد كه فردي ديگر در مقابل او دقيقاً مقلد حركات فرد نا سازگار است. او در آينه رفتار خود را مي بيند و راحت تر مي تواند اشتباهات خود را درك كند. يكي از روشهاي بازي درماني، رها سازي در بازي است. اين شيوه براي كودكاني كه اضطراب، ترس، وحشتهاي شبانه، پرخاشگري، لكنت زبان و تيك (حركات غير ارادي اندامها) دارند، به كار مي رود. «ديويد لويي» معيار انتخاب كودكان جهت درمان از طريق رها سازي را اين طور بيان مي كند: «مشكل ارائه شده بايد تصويري از يك عارضه مشخص باشد كه يك حادثه معين آن را به صورت تجربه اي ترسناك در آورده باشد مانند جدايي والدين، ترك معلم خصوصي، تولد نوزاد جديد.» به اين موارد مي توان ورود به كلاس و مدرسه جديد و تولد نوزاد را هم اضافه كرد. مشكلات نبايد به مدت طولاني ادامه داشته باشد. كودكان ترجيحاً بايد ده ساله يا كوچكتر باشند. درمان يك كودك چهار ساله كه به خاطر مشكل ترس ارجاع داده شده است با درمان يك كودك پنج ساله كه با همان مشكل روبه روست كاملاً متفاوت است. در مورد كودكي كه پنج ساله مي باشد مي بايست مشكلات به صورت مشخص تري تشريح گردد، در حالي كه در مورد كودكان چهارده ساله مشكلات در رابطه با ساختار شخصيتي مطرح مي گردد. ترسهايي كه مدت زمان زيادي ادامه داشته باشند چه بسا بر روي كليه روابط اجتماعي كودك و يا بر چگونگي برخورد با مسائل مربوط به جنسيت و حتي شايد بر كاركردهاي عقلاني او اثرهاي خود را خواهد گذاشت. در موارد مذكور، درمان رها سازي مشخصاً روش نامناسبي مي باشد.
    نكته مهم اين است كه بدون توجه به سن كودك هنگام مراجعه و مشخصات مشكل ممكن است كودك از حادثه اي كه در گذشته رخ داده است رنج ببرد و نه از شرايط و وضعيت سختي كه در حال حاضر و در زمان درمان در آن به سر مي برد. به عنوان مثال درمان رها سازي نمي تواند در مورد كودكي كه از حمايت بيش از حد و يا طرد شدگي رنج مي برد، به كار برده شود. در اين قبيل موارد، موضوع اصلي و انحصاري، درمان مادر است نه كودك. تصور ما بر اين است هنگامي كه كودك تحت درمان رها سازي قرار مي گيرد روابط خانوادگي او عادي مي باشد و يا به عبارت روشنتر مشكل خاصي كه ارائه مي گردد ربطي به وضعيت خانوادگي در آن زمان ندارد.
    در اين شيوه بايد به نوعي از بازي پرداخته شود كه موجب تخليه هيجان بيمار شده و شرايط مطلوب را براي بيمار مجدداً ايجاد كند مانند يك شوك كه باعث رهايي او از مشكلي شود كه او را رنج مي دهد. در درمان تيكها بايد درمانگر، سر چشمه آنها را پيدا كند و متوجه شود كه چه عاملي باعث ايجاد تيك شده است و پس از آن در چند جلسه بازي، آن را در درمان كند. بدون در نظر گرفتن سرچشمه اين عادت، تلاش براي رها كردن كودك از تيك بيهوده است، روشي كه بسياري از والدين و مربيان براي ترك عادت در كودكان به كار مي برند مثل؛ زدن چسب روي ناخنها براي جلوگيري از جويدن، يا تذكرهاي مداوم زباني...
    بحث پيرامون بازي و بازي درماني بسيار مفصل و انواع روشهاي بازي درماني بسيار متنوع است كه فرصت پرداخت به آن در اين نوشتار كافي نيست و تنها به مهمترين ويژگي و جنبه هاي اين فرايند درماني اشاره شد. در ادامه به يكي ديگر از تكنيكهاي درماني توسط هنر نمايش مي پردازيم با عنوان نمايش خلاق.به نوعي از نمايش كه ربطي به اجرا براي تماشاگران ندارد و مبناي آن آموزش و يادگيري از طريق بازي يا نمايش است و تاثيرات آن متوجه دست اندركاران كار نمايش مي شود اصطلاحاً نمايش خلاق مي گويند. در اين نمايش تاكيد بر تمرين است و پرورش تواناييهاي گروه نمايش و رشد و مهارت آنان اهميت فراوان دارد و مانند نمايش «با مفهوم عام آن» محصول نهايي وجود ندارد يا اگر هست هدف و در اولويت نيست. اين نمايش همگاني است و به تربيت بازيگر خاص نمي پردازد بلكه همه را متوجه تواناييهاي بازيگري خود مي كند. فرايندي است براي رشد خلاقيت و توانايي حل مسئله كه همه افراد در تمام سنين به آن احتياج دارند، كودكان، دانش آموزان، كساني كه دچار مشكلات دروني هستند، زندانيان، شهروندان، بيماران رواني و... از اين فرايند آموزشي /هنري نمايش خلاق سود مي برند. هرچند كه معمولاً اين نمايش را با بچه هايي كه در سنين رشد هستند كار مي كنند يعني روند اجرا در تطابق با مرحله اي از رشد كودك است.
    نمايش خلاق تركيبي ار تئاتر و تعليم و تربيت است. آزمايشگاهي است براي محك زدن توانايي افراد كه آدمها در آن بحرانها را مي آزمايند و در واقع زندگي را در محيطي امن تمرين مي كنند و عكس العملهايي بداهه از خود نشان مي دهند.
    بچه ها با استفاده تمرين نمايش خلاق در مرحله رشد از آن تجربه مي آموزند. افزايش اعتماد به نفس و مهارتهاي مهار آن از نتايج اين فرايند مي باشد. افراد در اين نمايش رفتارهاي خود را به اختيار مي گيرند. نمايش خلاق همه كاركردهاي نمايش را دارد در حالي كه فارغ از بسياري از محدوديتهاي آن از جمله تنش اجرا مي باشد. اين نوع نمايش در پي تربيت كودكاني است كه از طريق مشاركت به حل مسئله بپردازند و براي ايجاد اين مشاركت مهارتهاي زباني و آگاهيهاي اجتماعي آنان را افزايش مي دهد. نمايش خلاق، كارگاهي است كه مي توان در آن بارها به تكرار آزمايش پرداخت. به طور كلي چهار دسته كاركرد براي نمايش خلاق مي توان برشمرد؛
    1- استفاده از نمايش خلاق به عنوان هنري كه خود انسان را به او مي شناساند. اين كاركرد مشترك نمايش خلاق و تئاتر است. در تئاتر، انسان با خودش روبه رو مي شود و با ضعفها، تواناييها، اضطرابها و مشكلات خود مواجه مي شود. به طور مثال نقش نمايش خلاق در پذيرش كودكان مطرود، اساسي است. با آموزش مهارتهاي نمايش خلاق مي توان به كودكان منزوي يا مطرود كمك كرد تا روابط اجتماعي بهتري با ديگران برقرار كنند. تبديل كودك مطرود با رفتار نامناسب، به كودك محبوب و برونگرا در آزمايشگاه نمايش خلاق امكان پذير است. چرا كه همدلي و نقش بازي كردن به اعتقاد بسياري از روانشناسان از فرايندهاي اصلي شناخت اجتماعي، كنش متقابل و ارتباط است.
    2- استفاده از نمايش خلاق براي آموزش مهارتهاي اساسي تئاتر بويژه بازيگري كه اين از امتيازهاي نمايش خلاق نسبت به تئاتر است. در كلاسهاي آموزش بازيگري يا حتي نمايشنامه نويسي از فنون نمايش خلاق استفاده مي كنند. بازيهايي براي صدا، حركت، حس، تخيل، تمركز، رشد شخصيت، تكميل مهارتهاي في البداهه، نحوه گفتار مناسب و امثال آن. در حقيقت با نمايش خلاق، تئاتر را آموزش مي دهند.
    3- استفاده از نمايش خلاق براي آموزش ساير رشته ها و موضوعهاي درسي. مربيان نمايش خلاق در مدرسه هاي ابتدايي و كودكستانها خيلي از مفاهيم و بسياري از موضوعهاي درسي را از طريق نمايش خلاق آموزش مي دهند. گاهي حتي آموزگاران نيز براي آموزش برخي از درسها از روش شيوه هاي نمايشي خلاق استفاده مي كنند. مثلاً استفاده از اين فنون در آموزش زبانهاي دوم بسيار رايج است.
    4- استفاده از فنون نمايش خلاق در پرفورمانس. هم در هنگامه هاي اجتماعي و هم در پرفورمانسهاي هنري از جنبه هاي پيش بيني نشده و حركت هاي في البداهه سود مي برند كه در حوزه نمايش خلاق جا دارند. نمايش با توجه به حس تخيل پسند كودك به ترسيم خط صحيح انديشه و خيال كمك مي كند، واقعيات را به آنها نشان مي دهد و از عادت به توهم، گمان و آرزوهاي نا محدود، بازشان مي دارد. مشكلات به علاوه زندگي كنوني و آينده را مطرح مي كند و ذهن كودك را براي يافتن راه حلهاي مناسب به كاوش وامي دارد تا آنها را از تصور جهاني يكسره هموار و مساعد و نيز يكسره غير قابل تحمل كه مخرب حس جستجوگري است دور سازد. نمايش زماني كه در اصطكاك با واقعيت قرار گيرد خواهد توانست ذهن ظريف كودك را با بهره گيري از عملكرد تخيل در مسير خلاقيت، تجريد و تطابق با عينيت و الگو سازي جهان اسطوره ها پيش ببرد.همچنين آمادگي آنها را براي مواجهه با فراز و نشيبها و جلوگيري از غوطه ور شدن در مرداب بي تحرك خيالات واهي بيشتر مي كند. در نمايش خلاق، فعل و انفعال شخصيت، تاثير مستقيمي بر حاصل نهايي كار دارد از آن جهت كه با تاثير يك ذهن بر ذهن ديگر و برانگيخته شدن يك نيروي تخيل ديگر عكس العملهاي متفاوتي به وجود آورده و مضمون و ديالوگ در نتيجه موضوعي روان و قابل تغيير شكل مي گيرد. تصور هر كودك از شخصيتي كه به تصوير مي كشد بر اساس ذهن و شخصيت خود او شكل مي گيرد. او درك و تصورش را بروز داده است و با عكس العمل خاصي روبه رو مي شود. نتيجه نهايي حاصل كار يك گروه يكپارچه خواهد بود.
    آخرين روش از روشهاي آموزش كه در اين نوشتار به آن پرداخته مي شود بديهه سازي است. بديهه سازي همان طور كه از نامش پيداست «توليد، آماده كردن يا انجام دادن به اقتضاي لحظه» معني مي دهد. عمل به اقتضاي لحظه فقط جزئي از مفهوم بديهه سازي در نمايش آموزشي است. بديهه سازي شكلي از بازيگري است كه در آن تاكيد روي خلاقيت كودك است. بديهه سازي يك شكل از بازي است كه مربي مي تواند از اين شيوه در پرورش تواناييهاي كودك در حد عالي استفاده كند و از اين طريق قسمتهايي از ارزشهاي آموزشي را تحقق بخشد. بديهه سازي داراي سه شكل عمده است؛
    - بديهه سازي راهبري شونده
    - بديهه سازي آزاد
    - بديهه سازي مطالعه
    بديهه سازي نوع اول را معلم رهبري مي كند. تحريكات او ممكن است متنوع باشد زيرا او در سالن تمرين تقريباً منابع نامحدودي در اختيار دارد. اما صداي اوست كه كلاس را وارد تجربه هاي جسمي، ذهني و حسي مي كند. در اين نوع از
    بديهه سازي، فرصتي براي تعبير و تفسير خود كودك وجود ندارد جز واكنش فردي نسبت به تحريكات. معلم در اين روش، يك رشته تصورات را با استفاده از صداي خود يا همراه موسيقي، نور و... تجسم مي كند و از كودكان مي خواهد خود را در اين فضاي ايجاد شده قرار دهند. كودك با استفاده از تخيل، خلاقيت و هوش خود، آن فضا را ساخته، وارد آن مي شود. در نوع دوم بديهه سازي به كودكان چند نوع محرك داده مي شود؛ موسيقي، عكس، نور، صداهاي الكترونيك و... آنان مطابق برداشت خود به آنها واكنش نشان مي دهند و آنچه را مي توانند بر مبناي آن محركها خلق مي كنند. راهنمايي معلم در اينجا سهم اندكي دارد. او بدون معارضه با كودكان به مشاهده خلاقيت خود آنان مي پردازد. كلاس به طور انفرادي كار مي كند اما همزمان از تمام وسعت فضاي كار استفاده مي كند. در نوع سوم از بديهه سازي، كودكان از طريق بحث كردن، افكار خود را مبادله مي كنند، مي آموزند، به نظرهاي ديگران گوش مي كنند و آنها را ارزيابي نموده و با سهيم كردن ديگران در تخيل خود غني مي شوند. آنها توسط اين تمرين از محدوديتهاي خود، آگاه شده و راههاي تازه اي براي تبديل افكار خود به صدا و حركت پيدا مي كنند. اين روش، خود قسمتي است از روند آفرينش نمايش و تحريك تخيل. در اين شيوه از بداهه پردازي، ايده هاي اصيل سازگاري يافته، دگرگون شده و بهتر مي شوند. اين شيوه شكلي است ميان بديهه سازي آزاد و رهبري شونده كه با تقسيم كلاس به گروههاي 3 تا 5  نفره انجام مي شوند كه اين تعداد در اثر افزايش اعتماد و تجربه كودكان مي تواند بيشتر شود.
 روزنامه رسالت، شماره 7073 به تاريخ 13/6/89، صفحه 19 (هنري)
 
تئاتر به ميان دانش آموزان دبستان بيايد
در جلسه نقد و بررسي كتاب «تئاتر پداگوژيك» عنوان شد


ورود تئاتر به آموزش و پرورش انتقال مفاهيم اخلاقي و انساني توسط اين هنر و نهادينه شدن نمايش در ميان مدارس و قشر سني كودك از اهم بحث هاي جلسه نقد و بررسي كتاب تئاتر پداگوژيك بود.
    به گزارش داوود كيانيان هنرمند پيشكسوت حوزه تئاتر كودك و نويسنده آثار تئوريك و آموزشي در نمايش هاي كودك و نوجوان در اين نشست گفت: كتاب تئاتر پداگوژيك به مسئله تعليم و تربيت مي پردازد. تئاتر كودك معمولاً هنري است كه در تالار هنر و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان اجرا مي شود. بحث تعليم و تربيت توسط هنر تئاتر تاكنون مطرح نبوده و كتاب پداگوژيك در اين زمينه كار مهمي انجام داده است. كيانيان افزود: كار در حوزه تئاتر كودك چه در زمينه آموزش و تئوري و چه در حوزه نمايش نيازمند تلاش بيشتر است. شايد جشنواره تئاتر كودك و نوجوان در اين زمينه بيشترين تلاش را داشته و بار اصلي نشر چنين كتاب هايي را به دوش كشيده است. ما در زمينه نمايش خلاق 15 كتاب داريم. اين در حالي است كه در حوزه نمايش هاي ساده تنها يك كتاب وجود دارد. بنابراين كار در اين حوزه ها ضروري است. اين هنرمند سرشناس افزود: كتاب تئاتر پداگوژيك به آموزش هنر خلاق و نمايش خلاق توجه ويژه اي داشته است. اين كتاب توجه به اين حوزه را در مقاطع دبستان و پيش دبستان مدنظر قرار داده است. منوچهر اكبرلو پژوهشگر و منتقد تئاتر نيز در اين نشست گفت: تمام هم و غم اين كتاب آموزشي و پژوهشي ورود تئاتر به حوزه مدارس است. ما بايد تلاش كنيم هنر تئاتر به آموزش و پرورش بيايد و در بطن نظام آموزشي ما گسترش يابد. كل نظام آموزشي ما مي تواند از طريق تئاتر تعليمي و تربيتي مواد درسي را به كودكان آموزش دهد.
    همچنين دكتر رحمت اميني نويسنده كتاب تئاتر پداگوژيك در اين نشست گفت: كتاب حاضر بيش از هر چيزي در پي توضيح مباني و معيارهاي تئاتر تعليمي و تربيتي است. از اين رو براي نگارش كتابي با رويكردهاي كاربردي تئاتر آموزشي به زمان ديگري نياز است. اين كتاب در عين تخصصي بودن از پيچيده گويي پرهيز كرده و روالي ساده و قابل درك را پيش گرفته است. بنابراين چه افراد آكادميك و حوزه دانشگاه و چه معلمان آموزش و پرورش در خواندن و درك مطالب كتاب مشكلي ندارند. مدير گروه رشته تئاتر دانشگاه هنر و معماري افزود: خاستگاه تئاتر تعليم و تربيتي نهاد خانواده است. وقتي بچه ها قهر مي كنند و از غذا خوردن پرهيز مي نمايند، والدين با لحني شبيه خود كودكان آنها را به غذا خوردن تشويق مي كنند. اين نخستين كاربرد آموزش تئاتر در نهاد خانواده است و در مدرسه نيز بايد همين كاركردهاي تعليمي و تربيتي مورد توجه واقع شود.
    رحمت اميني يادآور شد: در تئاتر روشنفكري سرگرمي بيشتر است. اما در تئاتر تعليمي و تربيتي كه يكي از شاخه هاي تئاتر كاربردي است هدف در اولويت قرار مي گيرد.
روزنامه ايران، شماره 4855 به تاريخ 11/5/90، صفحه 27 (فرهنگ و هنر)
 
 
نمايش و آموزش كودكان
تئاتر؛ موثرترين ابزار آموزشي
نويسنده: نرگس محبي


   در سال‏هاي اخير، نمايش خلاق و تئاتر پاي خود را از تالارهاي نمايشي فراتر گذاشته و سعي كرده حضور جدي‏تري در زندگي روزمره مردم داشته باشد. از نظر اگوست بوال، كارگرداني كه عرصه تئاتر را به زندگي روزمره مردم كوچه و بازار كشاند؛«تئاتر بايد شادماني و سعادت باشد، بايد به ما كمك كند كه درباره خود و عصر خود بياموزيم. بايد دنيايي را كه در آن زندگي مي كنيم بشناسيم و براي بهتر شدن، تغييرش دهيم. تئاتر، شكلي از دانش است كه هم مي تواند و هم بايد به صورت ابزار دگرگوني جامعه درآيد. تئاتر باعث مي شود به جاي چشم به راه آينده ماندن بتوانيم آن را بسازيم»
به جاي چشم به راه آينده ماندن، مي‏توان با آموزش و پرورش صحيح نسل فردا، دنياي زيباتري خلق كرد و تئاترابزاري است كه نقش موثر و تاثيرگذاري در رشد و تعالي علمي و تربيتي كودكان و نوجوانان ايفا مي‏كند. زيرا، علاوه بر اينكه يك ابزار آموزشي بسيار تاثيرگذار است و به كمك آن مي‏توان فرارترين و دشوارترين درس‏ها را آموزش داد، وسيله‏اي پرورشي نيز هست و مي‏تواند در انتقال فرهنگ و سنت‏هاي اجتماعي به كودكان موثر باشد. به همين دليل است كه طي چند دهه گذشته، در مدارس كشورهاي توسعه يافته‏اي مثل فرانسه، تئاتر به جايگاه ويژه‏اي دست يافته و از آن به عنوان يكي از موثرترين ابزارهاي آموزشي استفاده مي‏شود. اما متاسفانه در ايران، به جز در تعداد اندكي از مدارس خصوصي، در ساير مراكز آموزشي، اين كاركرد تئاتر همچنان ناشناخته و مهجور مانده است. چند سالي است كه نمايش به گونه‏اي شتابزده و كارشناسي نشده در كتاب‏هاي مقطع ابتدايي مدارس كشور وارد شده است. معمولادر انتهاي هر درس از معلمان تقاضا شده كه درس مورد نظر را با كمك دانش‏آموزان به صورت نمايشي تمرين كنند. اما، چه طور مي‏توان از معلميني كه خود كوچكترين آموزشي در اين زمينه نديده ‏اند و گاه حتي يك بار هم در طول عمرشان در مقام تماشاگر تئاتر قرار نگرفته‏اند انتظار داشت كه بتوانند تكنيك‏هاي نمايشي را در آموزش مباحث درسي به دانش آموزان به كار گيرند؟
       آموزش هنر فقط در قالب دو واحد درسي براي دانشجويان تربيت معلم در نظر گرفته شده است كه اين مبحث در مقطع پيش دبستاني و دبستاني شامل ارتباط با طبيعت، نقاشي، كاردستي، تربيت شنوايي، قصه و قصه ‏گويي و نيز، نمايش است. به عبارت ديگر، تنها يك ششم زماني يك درس دو واحدي براي آموزش اصول و فنون هنر نمايش اختصاص يافته است كه همان نيز معمولاً توسط يك كارشناس نمايشي و آن هم متخصص نمايش خلاق و بازي‏هاي نمايشي آموزش داده نمي‏شود. زيرا محتواي درس مدرس مربوطه بايد آموزش‏هاي كلي در ديگر زمينه‏هاي هنري از جمله نقاشي و كاردستي و ... را نيز شامل شود. لذا، معمولاً به بيان اصول كلي نمايش بسنده مي‏شود كه متاسفانه از نظر كاربردي در زمينه آموزشي محلي از اعراب ندارد. در عين حال، از آنجا كه همين ميزان آموزش نيز تنها چند سالي است كه به برنامه درسي اين مقطع اضافه شده معلمان قديمي از آن بي‏بهره مانده‏اند.در حالي كه در كشوري مثل فرانسه مربيان دوره‏هاي دبستاني و پيش دبستاني هر ساله دوره‏هاي آموزشي نمايش خلاق را زير نظر كمپاني‏هاي تئاتري‏اي مي‏گذرانند كه اختصاصاً در اين زمينه كار مي‏كنند. در عين حال، تئاتر رفتن، بخصوص براي مربيان تئاتر، جزئي از فرهنگ اجتماعي آنها در آمده است. ميشل وان لو، يكي از مدرسان به معلمان آموزش و پرورش در بلژيك، به آنها توصيه مي‏كند كه علاوه بر شركت در دوره‏هاي آموزشي در زمينه نمايش خلاق و اجراي تكنيك‏هاي مختلف تئاتر و بازي‏هاي نمايشي در كلاس، بايستي دانش‏آموزان‏شان را به تئاتر ببرند وخود نيز از تماشاگران حرفه‏اي تئاتر بزرگسالان باشند.اما منظور از به كار گيري نمايش در آموزش و پرورش، بخصوص به كار گيري نمايش در مقاطع پيش دبستاني و دبستان چيست و نمايش در اين مقاطع چه ويژگي‏هايي دارد؟
        در پاسخ به اين پرسش بايستي دو رويكرد متمايز را بررسي كرد؛ نمايش به عنوان ابزاري جهت آموزش و نمايش به عنوان موضوع آموزش. يعني، نمايش به عنوان وسيله‏اي براي آموزش موارد مورد نظر علمي يا پرورشي و نمايش به عنوان ماده‏اي كه خود مي‏تواند موضوع آموزش هنر باشد. با عنايت به نقش راهبردي تئاتر در آموزش‏هاي تحصيلي، از نمايش خلاق به عنوان روشي راهبردي براي توسعه نمايش در آموزشگاه‏هاي كشور ياد مي‏كنيم .اميد داريم كه نمايش در مدارس ما نه به عنوان يك فوق برنامه و تفنن بلكه به مثابه يك ابزار جدي آموزشي به كار گرفته شود.

 روزنامه رسالت، شماره 7240 به تاريخ 25/1/90، صفحه 18 (هنري)
 

 

فهرست منابع و ماخذ نمایش خلاق :
( منابع مفید برای مطالعه بیشتر در خصوص نمایش خلاق)
-        قصه گویی و نمایش خلاق . دیویی چمبرز . ترجمه ثریا قزل ایاغ . نشر دانشگاهی
-    نمایش خلاق در کلاس درس . راث بیل هینیک . لیدا استیل ول . ترجمه علی حسین قاسمی .نشر انتخاب نو.1380
-        نمایش خلاق . ید ا...آقا عباسی . نشر قطره . 1384
-        نمایش و تربیت . علی اکبر حلیمی . انتشارات آیین تربیت . 1370
-        تئاتر کودکان و نوجوانان . داوود کیانیان . انتشارات تربیت . 1371
-        نمایش کودک . داوود کیانیان . انتشارات آیین تربیت . 1387
-         نمایش خلاق . عرفان صاحبی . انتشارات پیام نور .1377
-    پرورش خلاقیت به کمک بازی های وانمودی . دورتی جی. سینگر-جروم ال. سینگر. ترجمه دکتر حمید علیزاده – علیرضا روحی . انتشارات رشد 1388
 

 

معرفی چند مقاله درخصوص نمایش خلاق:
v      "نمایش خلاق"- فصلنامه به کودکان بیاموزیم. شماره 66  - بهار 1382 – صفحات 26- 28.
v      " نمایش خلاق" – فصلنامه به کودکان بیاموزیم. شماره 68.
v      " نمایش خلاق و انگیزش خلاقیت های کودکان". هفته نامه گلستان. شماره 187- 1383- صفحه 41.
v      " از نمایش خلاق تا بدیهه پردازی" . زهرا جهانبخش. ماهنامه سما- شماره 153- سال 1386- صفحه 6.
v      "نمایش خلاق". حسین پیانلو. ماهنامه رشد معلم. شماره 223- سال 1387- صفحه 14.
v      " الگوی روانشناختی و رفتاری در نمایش خلاق". ماهنامه نمایش- سال 1386- صفحه 62.
v      " نمایش خلاق". مریم خالقیان. ماهنامه رشد معلم. شماره 229 – سال 1387- صفحه 22.
v      "سازماندهی نمایش خلاق". ماهنامه نمایش. شماره 104- سال 1387- صفحه 66.
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

افزودن محتوا

هوالخلاق
گزارش تشکیل نخستین جلسه " کارگروه تخصصی نمایش خلاق"
 خراسان رضوی – مشهد 7و8 اردیبهشت1390
 
حاضرین جلسه :
ریاست کار گروه : خانم راضیه باباخانی – مدیریت محترم استان خراسان رضوی
دبیر کارگروه : آقای علی اکبر حلیمی – کارشناس ارشدهنرهای نمایشی خراسان رضوی
نماینده ستادی : خانم صدیقه حسن زاده – کارشناس مسئول مدیریت تولید تئاتروتئاتر عروسکی کانون
دبیر جشنواره یک هفته با کانون استان خراسان رضوی با محوریت نمایش خلاق: خانم فهیمه سلجوقی – کارشناس محترم فرهنگی استان
عضو هیئت علمی کارگروه : آقای دکتر رحمت امینی ازدانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران
 عضو هیئت علمی کارگروه : آقای دکتریدا... آقا عباسی از دانشگاه شهید باهنر کرمان
مربی کارگروه : خانم عذرا امامی از استان تهران
مربی کارگروه : خانم سارا امیدوار از استان خراسان رضوی 
مربی و منشی کار گروه : خانم زهره معماری نسب از استان خراسان رضوی – مرکز فریمان -
اعضائ میهمان جلسه: کارشناسان فرهنگی ، هنری و ادبی استان – مرکز 4 مشهد
دستور کار جلسه:
1-      گزارش برنامه ها واهداف جشنواره یک هفته باکانون خراسان رضوی با محوریت نمایش خلاق
2-      توجیه طرح تشکیل کارگروههای تخصصی در استانها و تحلیل شیوه نامه و دستورالعمل کارگروهها
3-      تبادل نظر در خصوص نحوه پیشبرد اهداف کارگروه نمایش خلاق توسط اعضاء
4-      سخنرانی اساتید پیرامون " فلسفه نمایش خلاق ، چیستی و چرایی و چگونگی " و " شیوه سنجش میزان اثر گذاری "
5-      طرح دیدگاهها و تجربیات خلاق مربیان در نمایش خلاق
6-      تحلیل کارشناسی مباحث و جمعبندی ها
شرحکار جلسه:
Ø      تلاوت قرآن مجید
Ø      سرود جمهوری اسلامی ایران – پخش کلیپ رضوی
Ø      سخنان مدیریت محترم کانون استان خراسان سرکار خانم بابا خانی
Ø      گزارش دبیرمحترم جشنواره یک هفته با کانون استان خراسان سرکار خانم سلجوقی
Ø      سخنان کارشناس و دبیر کار گروه تخصصی نمایش خلاق آقای حلیمی
Ø      تبادل نظر اعضای گروه پیرامون پیشبرد اهداف کار نمایش خلاق
Ø      فلسفه نمایش خلاق چیستی و چرایی ها توسط آقا ی دکتر آقا عباسی
Ø      کاربرد نمایش خلاق و شیوه سنجش میزان اثر گذاری بر متربیان توسط آقای دکتر رحمت امینی
Ø      طرح دیدگاهها و انتقال تجربیات مربیان توسط خانمها امامی – امیدوار-معماری نسب
Ø      تحلیل کارشناسی و تبادل نظرکارگروه با اساتید محترم و جمع بندی ها
Ø      تقسیم کار و مصوبات جلسه...
 
مصوبات جلسه :
 
1.      راه اندازی سایت یا وبلاگ تخصصی کارگروه ( تالار گفتمان ، اخبار ، مقالات ،منابع و مصوبات کار گروه و ... ) بنا به بازدید کارگروه از سایت تماشا – آفرینشهای هنری- نمایشی خراسان رضوی با توجه به توانمندی و پتانسیل بالای پورتال خراسان رضوی مقرر شد از این فضای مجازی و اینتر نتی موجود استفاده شود.
2.      تهیه مواد و منابع علمی، آکادمیک و تجربی  نمایش خلاق( بانک اطلاعات ) کتب ترجمه، تالیف ، رسالات ، مقالات و سایر و مکتوبات مرتبط با نمایش خلاق، سایتها و... در دبیر خانه کارگروه با همکاری مدیریت محترم تئاترکانون
3.      مستند سازی اسناد و مدارک مورد نیاز در دبیرخانه  کارگروه( گزارشات ، عکس ف فیلم و ... )
4.      دعوت از اساتید و فعالان برتر کشوری نمایش خلاق در جلسات فصلهای آتی به عنوان عضو مهمان
5.      انعکاس رزومه اعضا کارگروه و فعالیتهای مرتبط با نمایش خلاق و هنرهای نمایشی در سایت
6.      تهیه جدول زمان بندی وبرنامه مناسب با شرح وظایف تبیین شده از سوی مدیر عامل محترم و نقش اعضاء کارگروه
7.      تدوین شرح درس  و برگزاری دوره پودمان آموزشی نمایش خلاق پیشرفته تکمیلی برای مربیان
8.      حمایت از پایان نامه هاو طرحهای آموزشی و پژوهشی اساتید و دانشجویان با موضوع نمایش خلاق
9.       طراحی و تنظیم شناسنامه سنجش و ارزیابی  اثر گذاری کمی و کیفی نمایش خلاق بر متربیان( کمک گرفتن از یک عضو آکادمیک روانشناسی یا روانسنجی )
10.  تعریف استاندارد سازی فضا و مکان نمایش خلاق در مراکز کانون
11.  پیشنهاد تربیت وتعیین نیروی تخصصی  مربی خاص برای اجرای نمایش خلاق
12. پیشنهاد تنظیم پروپوزال( طرح تحقیق ) علمی –کاربردی کتاب کار نمایش خلاق در کانون
13. ارائه تکالیف تعیین شده برای اعضای کارگروه مطابق مصوبات تا30//3/90وتحویل به دبیرخانه برای تصویب نهایی در جلسه دوم ( پایان تیرماه1390) کارگروه
14. و....
محل امضای حاضرین:
 
 امضاء و تاریخ
مسئولیت در کارگروه
نام و نام خانوادگی
ردیف
 
 ریاست کارگروه – مدیر استان خراسان رضوی
 راضیه با با خانی
1
 
دبیر کارگروه - کارشناس
علی اکبر حلیمی
2
 
دبیر جشنواره یک هفته با کانون خراسان رضوی
فهیمه سلجوقی
3
 
نماینده ستاد – کارشناس مسئول مدیریت تئاتر کانون
صدیقه حسن زاده
4
 
عضو آکادمیک گروه
دکترید ا... آقا عباسی
5
 
عضو اکادمیک گروه
دکتر رحمت امینی
6
 
مربی استان تهران
عذرا امامی
7
 
 مربی خراسان رضوی – منشی گروه
زهره معماری نسب
8
 
 مربی خراسان رضوی
سارا امیدوار
9
 
 
تنظیم کننده گان گزارش : منشی ودبیر کارگره                                         تایید کننده گزارش: ریاست کارگروه
زهره معمار نسب                                                                                       راضیه بابا خانی
علی اکبر حلیمی
 
     
  
کمينه
Text/HTML
 

افزودن محتوا

هوالخلاق
کارگروه تخصصی "نمایش خلاق"
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی
اعضاء کارگروه:
1- ریاست کارگروه: خانم راضیه بابا خانی – مدیر استان
2- دبیر کارگروه : علی اکبر حلیمی – کارشناس هنرهای نمایشی
3- نماینده ستادی: صدیقه حسن زاده – کارشناس مسئول تولید تئاتر
4- دبیر جشنواره یک هفته با کانون خراسان رضوی با محوریت نمایش خلاق: فهیمه سلجوقی – کارشناس فرهنگی استان
5-عضو هیئت علمی کارگروه : آقای دکتر رحمت امینی از دانشگاه هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران
6- عضو هیئت علمی کارگروه : آقای دکتر یدا...آقا عباسی از دانشگاه شهید با هنر کرمان
7- مربی کارگروه : خانم عذرا امامی از استان تهران
8- مربی کارگروه و منشی : خانم زهره معماری نسب - مربی مسئول مرکز فریمان
9- مربی کارگروه و منشی : خانم سارا امیدوار – مربی مسئول مرکز فرهنگی هنری شماره 4 مشهد
دبیرخانه کارگروه تخصصی نمایش خلاق

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی

رزومه کاری اعضای کارگروه

 خانم راضیه باباخانی: مدیر محترم استان خراسان رضوی و ریاست کارگروه تخصصی نمایش خلاق

 

مشخصات: راضیه باباخانی لطف آبادی  متولد 1343 مشهد، دارای مدرک تحصیلی کارشناسی الهیات
-سوابق اجرایی:
-داوری مسابقات و جشنواره های تاتر فجر (شاهد) 
-استخدام در آموزش و پرورش خراسان رضوی از سال 1364
-همکاری با مدارس شاهد مشهد به مدت 5 سال
-مدیریت مدارس متوسطه دو نوبته در مشهد به مدت 5 سال
-برگزیده جشنواره الگوهای برتر تدریس در خراسان رضوی
-تدریس در مدارس استعدادهای درخشان مشهد
-سرگروه آموزشی درس فلسفه در مناطق تهران (5 و 9)
-- مدیر حوزه برگزاری آزمونهای سراسری و آزاد در خراسان رضوی
- بازرس امتحانات دوره نهایی فلسفه منطقه 9 تهران
طراح سوالات پیش دانشگاهی فلسفه منطقه 9 تهران
- مدیر دبیرستان شهید حاتمی ناحیه 4 مشهد
 
تالیفات:
- 2 مقاله در روزنامه های تهران
- 50 مقاله با موضوعات تحقیق و پژوهش در زمینه های نهج البلاغه - انسان در قرآن و اقدام پژوهی با تایید آموزش و پرورش منطقه 5 تهران
 
 
 
 
رزومه : (خلاصه سوابق علمی-هنری ومشاغل علی اکبر حلیمی )متولد 1341مشهد
-----------------------------------------------------------------------------------------
کارشناس امور هنری-کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان استان خراسان رضوی
 محقق، مولف ومدرس هنر و ادبیات کودکان و نوجوانان در مراکز آموزش عالی ، تربیت معلم مشهد و...
نویسنده ، طراح و کارگردان نمایش و نمایش عروسکی
 
 
الف) تحصیلات:
   1 - دیپلم دانشسرای هنرمشهد-تهران 1359 (انحلال دانشسرا)
    2- دیپلم اقتصاد از دبیرستان سید محمود طالقانی 1360مشهد
   3 - لیسانس هنر های نمایشی از دانشگاه تهران – دانشکده هنرهای زیبا- 1370
   4 - فوق لیسانس ادبیات نمایشی-از دانشگاه هنرتهران- 1378
 
ب)تالیفات:( 2رساله ، 2کتاب، 5جزوات،  10مقالاتو 10نمایشنامه و...)
 - رساله کارشناسی - " کودک ونمایش عروسکی " دانشگاه تهران 1370
   - کتاب " نمایش وتربیت"-انتشارات تربیت 1370تهران
– کتاب کار "کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان " کانون ( معاونت فرهنگی)1387
 -رساله کارشناسی ارشد- پایان نامه فوق لیسانس " مبانی اقتباس در ادبیات نمایشی کودکان و نوجوانان"
     دانشگاه هنر تهران- دانشکده سینما وتئاتر 1378
 - جزوات آموزشی" نمایش خلاق کتابخانه ای" ، " آموزش نمایش عروسکی- نوآوران " نمایش خلاق ویژه مراکز فرهنگی وهنری کانون 1381تا 1386 - جزوه آموزشی " نمایش خلاق" ویژه مربیان جهاد دانشگاهی مشهد1388و...
نمایشنامه ها: ( تالیف شده ، انتشار، تولید صحنه ای و تلوزیونی – برگزیده جشنواره ها)
 -نمایشنامه "گفتگوی میوه ها" ویژه خردسالان 1365
 -نمایشنامه های"گرگ خیال باف" ، 1366
- " شهر الفباء" 1369
 -نمایشنامه"حسن کچل" 1370
 -نمایشنامه"نخودی"   1371
- نمایشنامه" قو قولی قوقو" 1373
 -نمایشنامه " هفت خوان رستم" ویژه نوجوانان 1375
 -نمایشنامه های دینی و مذهبی "معجزه نزول باران و شیران پرده" ، " کشتی نوح" و " نهنگ یونس" ویژه نوجوانان- انتشارات مدرسه-1380
 -ازولادت تا ولایت امام علی (ع) 1381 سیمای خراسان
 -نمایشنامه های " این عروسک مال کیه" ، " گرگ خیالباف"و" قضاوت کاراکوش" انتشارات آیین تربیت مشهد 1385-1381
 -نمایشنامه " میهمان غار" ویژه کودکان 1386( برگزیده سال پیامبر اعظم ص ) کانون و...
 
برخی مقالات: (منشر شده در مجلات وبرگزیده همایشهای علمی و دانشگاهی )
   - مجمو عه مقالات آموزشی ویژه " تئاترنوجوانان" و " نمایش عروسکی" و نمایشنامه نویسی" مجله سوره نوجوان1369تا 1371
 -" اقتباس از گنجینه ادبیات کهن در ادبیات نمایشی کودکان" - حوزه هنری1371
 - " ادبیات نمایشی کودکان ونوجوانان دانشگاه بیرجند 1382
 - "قصه ، بازی نمایش " مرکز تربیت معلم شهید بهشتی مشهد1384
 - " تئاتر وتربیت دینی" کتاب" پرواز خیال" اصفهان1385
- "نمایش عروسکی" نشریه تاک " – حوزه هنری مشهد1384
- نقد کتاب "کودک ونمایش" داوود کیانیا ن- مجله نمایش 1386
- مقاله چهار دهه تئاتر کانون از آغاز تاکنون (1351تا1389) دانشگاه تهران اردیبهشت 89
- " تئاتر و تربیت دینی کودکان و نوجوانان" مجله "تک" کانون1388و...
 
ج) تدریس:
-تدریس پاره وقت دروس تخصصی هنر وادبیات کودکان در دانشکده های علوم تربیتی وروانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه آزاد اسلامی –واحد مشهد1379تا کنون
-تدریس دروس تخصصی در مراکز تربیت معلم مشهد آموزش عالی فرهنگیان1369 تا کنون( پاره وقت)
- تدریس دروس تخصصی هنر در جهاد دانشگاهی مشهد1379تا کنون
- تدریس درو س تخصصی هنرهای نمایشی در دوره های بدو خدمت و ضمن خدمت کانون پرورش فکری کود کان ونوجوانان ، آ موزش و پرورش و...تهران واستانها 1369 تا کنون و...
 
د) مشاغل درکانون 1360 تاکنون: مربی هنری ( پاره وقت) – کارشناس هنری – کارشناس مسئول هنری معاونت فرهنگی در تهران 1375تا 1376 و.... halimi_honar@yahoo.com

 

 

 

 

یدالله آقاعباسی (1331 کرمان)
دیپلم ریاضی (دبیرستان شاهپور کرمان، 1350)، لیسانس مدیریت (کرمان، 1354)، لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی (کرمان، 1368)، فوق لیسانس اطلاع­رسانی و علوم کتابداری (دانشگاه تهران، 1373)، دکتری ادبیات نمایشی (وزارت علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان 1387)
مرتبة علمی: استادیار
عنوان پایان­نامه: کارشناسی ارشد: بانک دیالوگ در سازمان پژوهشی­های علمی و صنعتی
عنوان پایان­نامه: دکترا: بوطیقا و فرهنگ پژوهشی نمایش­های ایرانی
محل کار: دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، بخش کتابداری، مرکز چاپ و نشر دانشگاه و کتابخانة مرکزی دانشگاه
تدریس در درس­های: ادبیات (ایران، جهان، معاصر، کودکان)، قصه­گویی و نمایش خلاق، نمایه­سازی و چکیده­نویسی، روش تحقیق، هنر در تاریخ، نمایش در ایران، زبان تخصصی، جامعه­شناسی هنر، نقد و آیین­نگارش و...
کارگردانی
-    سیبی در دست، سودایی در سر، نوشتة یدالله آقاعباسی، 1388 کرمان
-         رو در روی آفتاب نوشتة یدالله آقاعباسی، 1386 کرمان
-    مرگ تصادفی یک آنارشیست.نوشتة داریوفو، ترجمه یدالله آقاعباسی و علی­اصغر مقصودی 1383 کرمان.
-    دیوار بزرگ چین، نوشتة ماکس فریش ترجمة یدالله آقاعباسی 1381، کرمان، شیراز، تهران
-    به گلی که فرشته­اش می­بایست، نوشتة یدالله آقاعباسی 1379 کرمان
-    پیوند خونی، نوشتة آتول فوگارد ترجمه یدالله آقاعباسی 1377، کرمان
-    راه باریک به شمال دور، نوشتة ادوارد باند ترجمة یدالله آقاعباسی1376، کرمان
-    قصه کوتاه کن شهرزاد، یدالله آقاعباسی 1375، کرمان)
-    فروبسته چشم،نوشتة یدالله آقاعباسی 1373، کرمان، بوشهر
-    در پوست شیر، نوشتة شون اوکیسی ترجمة اسماعیل خویی 1369، کرمان
-    دوغی عنابی، نوشتة یدالله آقاعباسی،  1368کرمان
-    آن شب که تورو زندانی بود، نوشتة رابرت ای لی و جروم لارنس ترجمه بهزاد قادری و یدالله آقاعباسی 1367، کرمان
-    مونتسرا، نوشتة امانوئل روبلس، ترجمة ابراهیم صدقیانی 1366، کرمان، تالار هنر تهران
-    سیزوئه بانسی مرده است، نوشتة اتول فوگارد، ترجمة محمود کیانوش 1365، تهران، تالار مولوی
-    چهار صندوق، نوشتة بهرام بیضایی 1358، کرمان
-    خانه بارانی، نوشتة فرامرز طالبی 1354، کرمان، سیرجان، رفسنجان
-    شب، نوشتة امین فقیری1354، کرمان
-    شب مهتاب، نوشتة یدالله آقاعباسی1354، کرمان
-    هر کسی کار خودش، نوشتة بهرام بیضایی 1354، کرمان
-    پیرپاتلن و کیل، کیوم ژوسولم، 1354، کرمان
-    مسافر (ریل)، نوشتة محمود دولت­آبادی 1353، کرمان، سنندج، رضاییه، شاه­آباد غرب، کرمانشاه، سقز
-    رهگذرهای درون شب، نوشتة نادر ابراهیمی1352، کرمان
بازیگری:
-    نقش پیرمرد در نمایشنامۀ رهگذرهای درون شب، نوشتۀ نادر ابراهیمی، کار یدالله آقاعباسی، 1352
-    نقش قهوه­چی در نمایشنامۀ پاتوغ نوشتۀ اسماعیل خلج، کار گروهی، 1352
-    نقش جوان و روباه در نمایشنامۀ محو در پرتو نور نوشته و کار لقمان نظیری، 1353
-    نقش مرحب در نمایشنامۀ مسافر(ریل) نوشتۀ محمود دولت­آبادی، کار یدالله آقاعباسی و مجدداً ابراهیم مطیعی، 1353
-    نقش وسطی در نمایشنامۀ بر روی اقیانوس (زورق سرگردان) نوشتۀ مرژوک کار ابراهیم مطیعی، 1353
-    نقش عزیز در نمایشنامۀ سیاه نوشتۀ علی نصیریان کار رضا خضرایی، 1353
-    نقش قصه­گو در نمایشنامۀ هر کسی کار خودش، نوشته و کار یدالله آقاعباسی،1353
-    نقش پاتلن در نمایشنامۀ پیرپاتلن وکیل، نوشتۀ کیوم ژوسولم. کار یدالله آقاعباسی، 1354
-    نقش شکراله در نمایشنامۀ شب نوشتۀ امین فقیری، کار یدالله آقاعباسی، 1354
-    نقش مرگ در نمایشنامۀ سیزیف و مرگ نوشتۀ روبرمرل ترجمه احمد شاملو کار دکتر حسینی، 1354
-    نقش حیدر در نمایشنامۀ خانه بارانی نوشتۀ فرامرز طالبی، کار یدالله آقاعباسی، 1354
-    نقش مترسک در نمایشنامۀ چهار صندوق نوشتۀ بهرام بیضایی، کار یدالله آقاعباسی، 1358
-    نقش بونتو در نمایشنامۀ سیزوئه بانسی مرده است نوشتۀ آثول فوگارد، کار یدالله آقاعباسی،1365
-    نقش ایزکیردو در نمایشنامۀ مونتسرا نوشتۀ امانوئل دوبلس کار یدالله آقاعباسی، 1366
-    نقش امرسون در نمایشنامۀ آن شب که تورو زندانی بود، ترجمه (مشترک با قادری) و کار یدالله آقاعباسی، 1367
-    نقش مرد در نمایشنامۀ دوغی، عنابی نوشته و کار یدالله آقاعباسی، 1368
-    نقش گریکسون در نمایشنامۀ در پوست شیر، نوشتۀ شون اوکیسی، کار یدالله آقاعباسی، 1369
-    نقش سردار در نمایشنامۀ فرو بسته چشم، نوشته و کار یدالله آقاعباسی، 1373
-    نقش خیال شهریار در نمایشنامۀ قصه کوتاه کن شهرزاد، نوشته و کار یدالله آقاعباسی، 1375
-    نقش باشو در نمایشنامۀ راه باریک به شمال دور، ترجمه و کار یدالله آقاعباسی، 1379
-    نقش رهگذر در نمایشنامۀ به گلی که فرشته­اش می­بایست نوشته و کار یدالله آقاعباسی، 1379
-    نقش روانی در نمایشنامۀ مرگ تصادفی یک آنارشیست نوشتۀ داریوفو، ترجمه و کار یدالله آقاعباسی، 1383
-    نقش هفتواد در نمایشنامة سیبی در دست سودایی در سر نوشتة یدالله آقاعباسی، 1389
کتاب­های تالیفی
-    به گلی که فرشته­اش می­بایست (نمایشنامه) تهران،سپیده سحر،1380
-    و دریا هماره می­آشوبد(شعر)،تهران،فصل سبز،1380
-    نمایشنامه­های کرمان (فروبسته چشم،قصه کوتاه کن شهرزاد، دوغی عنابی) تهران، نمایش،1380
-    نمایش خلاق، قصه­گویی و تئاترهای کودکان و نوجوانان، تهران، قـطره، 1385چاپ دوم 1386 ، چاپ سوم 1388و (دانشگاه کرمان)
-    بم، مهر بی­ریای رودابه (داستان)، تهران، نشر فرزان روز، 1386
-    سنگ فرسنگ (مجموعة نمایشنامه) نشر قطره، 1389
-    به ستاره ها به باران . تهران، نشر قطره.1387
-    جستارهایی در هنرنمایش، تهران، نشر افراز
کتاب­های ترجمه
-    کاربردهای نمایش در تعلیم و تربیت و اجتماع،هادسن و دیگران، تهران، نمایش، 1382
-    نظریه صحنه مدرن، اریک بنتلی،کرمان، فانوس،1381، قطره، 1390
-    کارگردان­ها از تیاتر می­گویند، ماریا دلگادو و پل هریتاج، تهران، نمایش،1380، قطره، 1390
-    بازنگری در بازیگری،فیلیپ ب زاریلی،تهران،قطره، 1383، چاپ دوم، 1389
-    از درمان گذشته،گراهام گرین،کرمان، فانوس، 1381
-    آن اسب کهر را بنگر، امریک پرس برگر، تهران، جامه­دران،1380
-    نوشته­هایی در باب لعبتک ها، ریلکه و دیگران، تهران، نمایش،1380
-    برخیزید و بخوانید،کلیفورد ادتس،(با فرشته وزیری نسب)،تهران،سپیده سحر،1379
-    مارکوپولی،یوجین اونیل،(با بهزاد قادری)،تهران،سپیده سحر،1379
-    مرغابی وحشی،هنریک ایبسن،(با بهزاد قادری)تهران،نمایش،1371، چاپ دوم، 1388
-    آن شب که تورو زندانی بود،رابرت ای لی و جروم لارنس)،(با بهزاد قادری) تهران، نمایش،1370، چاپ دوم، 1388.
-         فریاد، (فیلمنامه) آنتونیونی، تهران، سپیده سحر،1380
-    کسوف( فیلمنامه) آنتونیونی، تهران، سپیده سحر،1380
-    دریا، ادوارد باند، تهران، سپیده سحر،1380
-    احمق، ادوارد باند، (با بهزاد قادری)،تهران، سپیده سحر،1380
-    مرگ دانتون،گئورگ بوخنر،تهران،سپیده سحر،1380
-         بیتوس بیچاره،ژان آنوی،تهران،سپیده سحر،1380
-    مرد یخین می آید،یوجین اونیل،(با بهزاد قادری)،تهران،سپیده سحر،1380
-    پیوند خونی،آتول فوگارد،تهران،سپیده سحر،1379
-    راه باریک به شمال دور ادوارد باند،تهران،سپیده سحر،1379
-    خداوندگار براون،یوجین اونیل،(با فرشته وزیری نسب)،تهران،سپیده سحر،1379
-    عزا برازنده الکتراست، یوجین اونیل،تهران،قطره،1384
-    دیوار بزرگ چین، ماکس فریش، تهران قطره،1384
-    مرگ تصادفی یک آنارشیست، داریو فو،تهران، قطره،1384
-    امپراتور جونز،یوجین اونیل،تهران، قطره،1384
-    برگردان­ها، برایان فرایل، (با مینا متصدی)، تهران، نشر قطره، 1389
-    هنر پوشیده نمایشگر، یوجینیو باربا، تهران، سوره مهر، 1390
مقاله­های تألیفی
-    چه معنیستم من؛ نشریه دانشکده ادبیات شماره 13، بهار 82، 21 صفحه
-    تصویر استبداد قاجار در آینه آثار نمایشی؛ نشریه دانشکده ادبیات 4 و 5 بهار 78، زمستان 77
-    نقش سیاست بر نگین نمایش عصر قاجار 1؛ فصلنامه تیاتر، شماره 36، پاییز 82
-    نقش سیاست بر نگین نمایش عصر قاجار 2؛ فصلنامه تیاتر، شماره 37، زمستان 82
-    نمایه موضوعی؛ فصلنامه تیاتر، سال 79، شماره 5-4، (255-219)
-    بازگو تا قصه درمانها شود، فصلنامه کرمان، بهار 81
-    آفات درون سوز جامعه آرمانی، نمایش شماره 51، اردیبهشت 81، شماره 52،
-    حس نیاز به تیاتر، نمایش 71-70، آذر و دی 82
-    دیالوگ و کیفیت ارتباط در هنر تیاتر، مجله نمایش شماره 25-24
-    کارکردهای جشنواره، مجلة نمایش، شمارة 111 و 112
-    جایگاه تئاتر شهرستان در توسعة تئاتر کشور، سمینار، تالار چهارسوی تئاتر شهر، 1385
-    حدود کاربرد لهجه، فصلنامة تئاتر، شمارة 15
-    جستجوی ویژگی درام فصلنامة تئاتر، تهران، 79
-    یادداشتی بر نمایش تاریخی، مجلة نمایش، شمارة 53
-    دریدن پرده­های پندار در نمایشنامة مرغابی وحشی با نگاهی به ادبیات فارسی، سمینار بزرگداشت هنریک ایبسن، 1382
-    عصر اطلاعات، امکانات، خطرات، فرهنگ و ادب سال دوم، بهار 74
-    جستجویی در رکود هنر نمایش در ایران 1و 2، سینما تیاتر، 17 و 16 مهر و دی 75
-    تماشا بازیگر کیمیاگر تیاتر، مجله نمایش، شماره 5، تیر 77
-    هرگز کسی با من اینگونه سخن نگفت، فصلنامه کرمان، شماره 5، تابستان 70
-    تیاتر در پی اجرای عدالت است، مجله پایاب، شماره 6، آذر 80
-    جستجوی پرفورمانس در سرودهای گاهانی، مجله مطالعات ایرانی دانشکده ادبیات دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال چهارم، شماره 7، بهار 84
-    یادداشتی بر نمایش تاریخی، نمایش، شماره 53
-    دراماتورژی و پژوهش هنری، فصلنامۀ تئاتر، تهران، شماره 3، دورۀ جدید، تابستان 84
-    تئاتر: انگیزه­ها و چالش­ها، مجلۀ صحنه، شمارۀ 28، بهمن 84
-    سنت­ها و جایگاه آن­ها در طرح تئاتر ملی، دانشگاه تهران، سمینار تئاتر ملی خرداد 85
-    نمایش ایرانی و نسبت آن با نمایش جهان، تهران، فصلنامة تئاتر شمارة 42، 43 پاییز 87
-    باران­خواهی مجلة مطالعات ایرانی کرمان دانشکدة ادبیات دانشگاه کرمان شمارة 12 پاییز 86
-    سدة نمایش آیینی مجلة مطالعات ایرانی کرمان دانشکدة ادبیات دانشگاه کرمان شمارة 17 بهار 89
-    حسن ناصر و همشهریانش در تئاتر گیلان، کرمان، همایش کرمان­شناخت، اردیبهشت 89 کرمان
-    کارآفرینی برای فارغ­التحصیلان نمایش، دومین سمینار تئاتر دانشگاهی ایران، تهران بهار 87
-    نمایش خلاق، آزمایشگاه زندگی، فصلنامة تک، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، بیش شمارة 1388
مقاله­های ترجمه شده
-      ما هرگز هنرمند به حساب نمی­آمدیم،گفتگوبا کارامیترو، نمایش، شماره 1،(74-76)سال 77
-      نمایش به مثابه درمان، جی.ال. مورنو، نمایش، شماره 2، (45-37)سال77
-      نمایش در رویاها،جی.آ.هادقیلد، نمایش، شماره 4، (59-53)سال77
-      گفتگو با ايرين فورنس، نمایش، شماره 6، (51-42)،سال77
-      دل مشغول تیاتر،پل گودمن، نمایش، شماره 7، (60-57)سال77
-      گسترش نقش،رابرت جی لندی، نمایش، شماره 9-8، (69-61)سال77
-      جستجوی نمایش نو در تئاتر،آلبرت هانت، نمایش، شماره 11-10، (61-47)سال77
-      نمایش درمانی روش نقش،رابرت جی لندیف نمایش، ویژه، (124-118)سال78
-      اندیشه­های آدولف آپیا،لی سیمونس، نمایش، شماره 20-21، (74-62)سال78
-      سواران دریا (نمایشنامه)و سینج، نمایش، شماره 23-22، (77-67)سال78
-      عمل گویا،پیر آندللو، نمایش، شماره27-26، (68-65)سال79
-      تیاتر مباحثه ای،آگوستو بال، نمایش، شماره 31-30، (61-54)سال79
-      شخصیت، نمایش، شماره 39-38، (84-74)
-      تیاتر مردم، نمایش، شماره 40، (32-25)
-      حرکت رقص و بیان نمایش، نمایش، شماره 44، (52-45)
-      پرده سیاه سوءتفاهم، نمایش، شماره 45، (46-39)
-      ادبیاتی که راه می رود،مارجوری بولتون، نمایش، شماره 47، (61-53)
-      آفرینش چیزی که معمولی است،گفتگو با ادوارد باند، نمایش، شماره 50،(31-25)
-      تفسیر به مثابه ابزاری برای مطالعه، نمایش، شماره 52، (61-56)
-      دیوید واریلو، خالق نماد و رمز، نمایش، شماره 54، (48-42)
-      درگیری عاطفی در بازیگری، نمایش، شماره 58-57، (76-63)
-      ملاحظاتی در باب تئاتر مردمی، فصلنامه کرمان، شماره 7-6، (53-50)
-      نمایش از منظر بازی­سازی،کالدول کوک، فصلنامه کرمان، شماره 38-37،  (32-26)سال79
-      حرف و گفت و صوت، فصلنامه کرمان، شماره 47-45، (54-50)
-      اشتاین به نمایشنامه زندگی می­بخشد، فصل سبز، شماره 7، (53-37) ،سال79
-      من و سینما میکل آنجلو آنتونیونی،فرهنگ و ادب، شماره 18-17، (53-47)
-      اسرار و آیین­های تارکوفسکی،لیلا آلکساندر فرهنگ و ادب، شماره 14-12، (55-44)،سال78
-      آیین­ها و اقتدار تشیع،ژان کالمار، فصلنامه تئاتر، شماره 9-8، (117-33)
-      نمایش به مثابه سنتز، کرمان، شماره 26، 27، 28، بهار 77
-      هنر نوین صحنه،آرتور سیمونز، فصلنامه کرمان، شماره 1، تابستان 70
-      بهترین و بدترین حرفه،ژان لویی بارو، سینماتیاتر، شماره 24 ، مهر 76
-      مصاحبه با شیسگال، سینماتیاتر، شماره 20، فروردین 76
-      پیش تا به کجا، فصلنامه فرهنگ و ادب، شماره 9-8، زمستان 76
-      مقدمه­ای بر نمایش احمق،ادوارد باند، سینماتیاتر، شماره 26، دیماه 76
-      عمل دیدنی، نمایش شماره 49-48، اسفند 80
-      در چاه شاهین،(نمایشنامه)،و.ب.ییتز، نمایش شماره 35 و 34، دی 79
-      شکسپیر نمایشنامه­نویسی آلمانی است،گفتگو باپیتر اشتاین، فصل­سبز، شماره 7
-      تأثیر نمایش خلاق به عنوان تدبیری آموزشی، شری دویونت، فصلنامة تک کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شمارة 1 پاییز 88
-      باید و نبایدها برای نمایش کودک، مات ماکانان، فصلنامة تک، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، شمارة 2 زمستان 88
سایر فعالیت­ها در حوزۀ کار تئاتر
-      تاسیس گروه تیاتر نخست در سال 1351 در مرکز آموزش تیاتر فرهنگ و هنر کرمان
-      تاسیس گروه تیاتر انجمن تیاتر در سال 1357
-      تاسیس گروه تیاتر کانون پرورش فکری کودکان کرمان در سال 1357
-      تاسیس گروه تیاتر دانشگاه آزاد اسلامی کرمان در سال 1362
-      تاسیس گروه تیاتر هنر در سال 1375
-      تاسیس گروه تیاتر دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال 1380
-      برگزاری کلاسهای آموزشی تیاتر در مرکز آموزش تیاتر فرهنگ و هنر در
سال­های 53 و 54
-      برگزاری 8 دوره آشنایی با هنر نمایش در دانشگاه آزاد اسلامی کرمان از سال 62 تا70
-      برگزاری دوره های تربیت مربی و آموزش بازیگری در انجمن نمایش کرمان
-      برگزاری کلاسهای آموزش تیاتر در دانشگاه شهید باهنر کرمان
-      تربیت مربیان نمایش خلاق در شهرستان بم
-      پیگیری برای راه اندازی رشته نمایش در دانشگاه شهید باهنر (تا مرحلۀ پذیرش دانشجو)
-      همکاری در راه­اندازی رشته نمایش در هنرستان هنرهای زیبای کرمان
-      تأسیس مؤسسه فرهنگی هنری صنعتی کرمان، تلاش برای تأسیس تئاتر دایمی در کرمان (ادامه دارد)
-      تأسیس هسته و شرکت نمایشگران خلاق
پست­های اجرایی
-      کانون پرورش فکری و کودکان و نوجوانان (کارشناس فرهنگی)
-      سازمان پژوهش­های علمی و صنعتی (معاون، مدیر امور مالی، مدیر دفتر اطلاعات علمی و فنی، کارشناس)
-      دانشگاه شهید باهنر کرمان (عضو هیأت علمی بخش کتابداری، رئیس مرکز چاپ و نشر، رئیس کتابخانه مرکزی)
عضویت در شوراها:
-      شورای پژوهشی دانشگاه شهید باهنر کرمان
-      شورای انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان
-      رئیس هیأت مدیره انجمن نمایش کرمان
-      شورای پژوهشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
-      هیأت مدیرة کتابخانه­های عمومی استان کرمان
-      شورای نظارت مرکز رشد فناوری، علوم و فنون پیشرفته
-      کمیتۀ تدوین شهرک تحقیقاتی سازمان پژوهش­های علمی و صنعتی
-      انجمن نمایش کرمان
-      شورای سیاست­گذاری مسابقۀ نمایشنامه­نویسی، کانون نمایشنامه­نویسان کشور
-      موسسۀ تحقیقاتی افضل کرمانی
-      انجمن کتابداری شهرستان کرمان
-      هستة پژوهشی کتاب و دانشگاه، کتابخانة مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان
عناوین:
-      کارگردان برگزیدة چهارمین جشنوارة تئاتر دانشجویان کشور، بخش ویژه، 1367
-      مترجم برگزیدۀ چهار سال ادبیات نمایشی (84-1380) کشور، 1384(مشترک با بهزاد قادری)
-      کتاب سال استان در حوزۀ هنر، 1382، نظریه صحنۀ مدرن
-      کتاب سال استان در حوزۀ هنر، 1380، مرد یخین می­آید
-      کتاب سال استان کرمان در حوزۀ هنر، 1379، مارکوپولی
-      پژوهشگر و مترجم نمونه تیاتر کشور در سال 82 (منتخب خانه تیاتر کشور، مرکز هنرهای نمایشی و مرکز ITI ایران)
-      برگزیده جشنواره تیاتر دانشجویان کشور منطقه 5 شیراز 1381 با نمایش دیوار بزرگ چین
-      پژوهشگر نمونه دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، 1381
-      پژوهشگر نمونه دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان،، 1384
-      برگزیدة سومین دورة انتخاب آثار برگزیده در حوزة تئاتر کودکان و نوجوانان، (چاهی که کنی بهر کسی)، کانون تمایشنامه­نویسان خانة تئاتر ایران، 1388
-      بزرگداشت در جشنواره تیاترفجر.تهران تالار وحدت بهمن1389
طرح­های پژوهشی
-    تاریخچه تیاتر در کرمان (ناظر)
-    تاریخ تحلیلی تیاتر دهۀ شصت کرمان (ناظر)
-    طرح ساخت انیمیشن (ناظر)
-    تعزیه در سیرجان (ناظر)
-    طرح نمایش خلاق در 8 شهر استان دانشگاه شهید باهنر کرمان (مجری)
-    طرح پژوهشی جنبه­های هنری نسخه­های خطی کتابخانة مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان (مجری)
 

 

 

  

 رحمت امینی
تاریخ و محل تولد:
1350 ورامین
تخصص: نمایشنامه‌نویس، کارگردان، مدرس (عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری)
تحصیلات: کارشناسی ادبیات نمایشی؛ تهران، دانشگاه هنر (دانشکده سینما و تئاتر)؛
1375، کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی؛ تهران، دانشگاه تهران؛ 1377 ، دکترای پژوهش هنر؛ دانشگاه تهران؛ 1387
اجراها: نویسندگی نمایشنامه "خرس و چشمه" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، تئاترشهر، تالار شماره 2؛
1376
نویسندگی نمایشنامه "اتفاق با شماره 2" به کارگردانی "امیر آتشانی"؛ تهران، تئاترشهر، تالار قشقایی؛
1377
چاپ نمایشنامه "تصویر ماه در قهوه تلخ"؛ مجله نمایش؛
1387
نویسندگی نمایشنامه "همسر چینی" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، تالار مولوی؛
1378
چاپ نمایشنامه "همسر چینی"؛ انتشارات جهاد دانشگاهی؛
1379
نویسندگی نمایشنامه "جگر هندی" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، تالار مولوی؛
1382
کارگردانی و نویسندگی نمایشنامه "شناسایی"؛ تهران، تماشاخانه مهر؛
1381
نویسندگی و کارگردانی نمایشنامه "مجلس غریب تنهایی"؛ تهران، تالار مولوی، سالن کوچک؛
1382
نویسندگی نمایشنامه "مچ‌گیری" به کارگردانی "علیرضا امینی"؛ ورامین، تالار قطب‌الدین رازی؛
1383
نویسندگی نمایشنامه "داستان باورنکردنی یک زن" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، تئاترشهر، تالار نو؛
1384
نویسندگی نمایشنامه "تصویر ماه در قهوه تلخ" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، اداره تئاتر، خانه نمایش؛
1384
دراماتورژ و تنظیم نمایش "جهت فروش" به کارگردانی "محسن سلیمانی"؛ تهران، تماشاخانه مهر؛
1385
نویسندگی نمایشنامه "آهو به وقت انفجار" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، اداره تئاتر، خانه نمایش؛
1386
دراماتورژ و تنظیم نمایش "طناب" به کارگردانی "علی محمد رحیمی"؛ تهران، تئاترشهر، تالار سایه؛
1386
دراماتورژ و تنظیم نمایش "رویه و آستر" به کارگردانی "حسن وارسته"؛ تهران، نیاوران، تالار گوشه؛
1386
چاپ نمایشنامه "مجلس غریب تنهایی"؛ انتشارات حوزه هنری؛ سال (؟)
کارگردانی نمایش "گمشدگان دریا" نوشته "اسماعیل مهدی پور"؛ سال (؟)
توضیحات: عضو هیأت امنا انجمن نمایش ورامین (2 دوره)؛
77-1373
مدیر روابط عمومی تالار مولوی (جهاد دانشگاهی تهران)؛
83-1379
دبیر شورای تئاتر کشور؛
84-1383
دبیر شورای تئاتر دانشگاهیان کشور؛
87-1384
عضو شورای طرح و برنامه نمایشی گروه خانواده شبکه اول سیما؛
1381
مدیر کمیته هنرهای نمایشی نخستین نمایشگاه بزرگ فرهنگ عاشورا (بنیاد شهید و امور ایثارگران)؛
1385
معاون نظارت و ارزشیابی یازدهمین جشنواره سراسری تئاتر دفاع مقدس؛
1383
مسئول بخش همایش هفدهمین جشنواره ملی روستا؛
1382
دبیر یازدهمین جشنواره سراسری تئاتر سوره، کرمانشاه؛
1380
دبیر دوازدهمین سراسری تئاتر سوره، اراک؛
1381
عضو هیأت بازخوانی نوزدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر (دانشگاهی)؛
1379
عضو هیأت بازبینی نخستین جشنواره تئاتر دانشجویی (میثاق)، ‌دانشگاه آزاد اسلامی؛
1379
عضو هیأت بازبینی نوزدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر (دانشگاهی)؛
1380
عضو هیأت بازبینی پانزدهمین جشنواره تئاتر دانشجویان کشور (جهاد دانشگاهی)؛
1380
داور بخش نمایش‌های خیابانی دهمین جشنواره سراسری تئاتر دفاع مقدس؛ اهواز؛
1382
داور مسابقات دانش‌آموزی؛
1375-79
عضو هیأت بازبینی نخستین جشنواره سراسری تئاتر ماه؛
1382
داور کانون ملی منتقدان تئاتر در جشنواره تئاتر فجر؛ سال (؟)
داور بخش هنری –نمایشنامه‌نویسی- سومین جشنواره نهج‌البلاغه دانشگاهیان؛
1383
عضو هیأت بازخوانی دومین جشنواره نمایشنامه‌خوانی نیاوران؛
1384
عضو هیأت بازخوانی جشنواره نمایشنامه‌خوانی نیاوران؛
1386
عضو هیأت بازبینی بیست و چهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر؛
1384
داور دوازدهمین دوره جشنواره هنر و ادبیات دینی (دانشگاه آزاد اسلامی)؛
1385
پژوهشگر نمونه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی؛
1386
حضور و سخنرانی در سمینار جهانی کانون ملی منتقدان تئاتر اسلواکی؛ سال (؟)
گردآوری کتاب مقالات تخصصی تئاتر (نما) سال؛ انتشارات جهاد دانشگاهی؛ (؟)
سخنرانی با عنوان "مفهوم تئاتر دینی" در نخستین همایش عاشوراییان؛ (؟)
ارائه مقاله و سخنرانی در سمینار علمی گردهمایی مکتب اصفهان با عنوان "آرا و نظریات در سنجش و ارزیابی اجرای نمایش‌های مذهبی ایرانی"؛ تهران؛
1385
ارائه مقاله و سخنرانی در سمینار بین‌المللی نمایش و دین با عنوان "بررسی متقابل نمایش‌های مذهبی و تئاتر معاصر ایران"؛
1385
سخنرانی در دومین جشنواره سراسری بسم‌الله با عنوان "پژوهش در هنر قرآنی"؛ سال (؟)
مدیر و کارشناس دفتر پژوهش هنرهای نمایشی حوزه هنری؛
1375-79
مشاور و سردبیر ماهنامه تخصصی صحنه (به سردبیری دکتر مهدی پوررضاییان)؛
1381
مدیر کارگاه نقد صحنه حوزه هنری؛
1382
سردبیر فصلنامه تخصصی هنرهای نمایشی (به مدیر مسئولی دکتر سیدمصطفی مختاباد)؛ ؟؟
مدیر اجرای فصلنامه پژوهشی تئاتر مرکز هنرهای نمایشی؛
1383
مدیر گروه پژوهش هنر جهاد دانشگاهی؛
1385
مدیر اجرایی و عضو تحریریه فصلنامه علمی-پژوهشی فرهنگ و هنر؛
1384-86
سردبیر نشریه روزانه پانزدهمین جشنواره تئاتر دانشجویان کشور؛
1381
دبیر تحریریه نشریه "نما"، سیزدهمین جشنواره تئاتر دانشجویان کشور؛
1378
دانشجوی نمونه دانشگاه هنر در سال تحصیلی؛
137?-72
عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز؛ از سال
1378
مدیر گروه نمایش دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی؛ از سال
1384
عضو هیأت مدیره کانون ملی منتقدان تئاتر ایران؛ سال (؟)
عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی؛ (؟)
عضو انجمن صنفی روزنامه‌نگاران؛ (؟)
عضو هیأت ممتحنه آزمون عملی نمایش در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد؛ سال (؟)
مدرس دانشکده‌های سوره، سینما و تئاتر، صدا و سیما در دروس: آشنایی با هنر در تاریخ، روش تحقیق، گزارش‌نویسی، آشنایی با متون فارسی نمایش، تحلیل نمایشنامه، نمایش در ایران، شیوه‌های نمایش در ایران، اصول و فنون نمایشنامه‌نویسی، نمایشنامه‌نویسی برای رادیو و تلویزیون، آشنایی با ادبیات کهن ایران و جهان، آشنایی با ادبیات معاصر ایران و جهان، تاریخ نمایش.
تدریس نمایشنامه‌نویسی در شهرستان‌های شمیرانات، ورامین، قرچک، پاکدشت، فیروزکوه و اسلامشهر.
www.aminii_rahmat@yahoo.com

 
 
عذرا امامی گواشین
 - متولدتهران-1359.
- عضویت در مرکز 33 کانون تهران-1367.
- دیپلم گرافیک ازهنرستان هنرهای تجسمی وزارت ارشاد تهران-1377.
- کارشناسی نمایش -گرایش عروسکی-دانشکده سوره تهران-1385
 
فعالیت در گروه هاینمایشی:
 - حضور در چندیندوره جشنواره دانشجویی در بخش طراحی و ساخت دکور
- حضور در پایاننامه های  دانشجویی در بخش عروسک گردانی و دستیار کارگردان
-جشنواره دفاع مقدسو جشنواره فجر در بخش های کارگردانی-عروسک گردانی-طراحی و ساخت دکور و طراحی پوسترو بروشور.
 
فعالیت های نمایشیدر کانون:
-برگزاری کارگاهنمایش خلاق در مراکز استان تهران(80-90)
- مربی کارگاهنمایش خلاق در پروژه تبادل فرهنگی کودکان ایران و هلند با موضوع خودشناسی(82-84)
- سرپرست داوراننوجوان در دو دوره جشنواره نمایش عروسکی استان تهران(85و 88)
- داور دو دورهجشنواره منطقه ای نمایش عروسکی کانون پرورش فکری(تبریز 85-زاهدان87)
- مسئول اجرایی بخشدانش آموزی جشنواره نمایش عروسکی استان تهران(87)
- طراحی و ساختعروسک های نمایش "تهران" برای غرفه تهران نمایشگاه یک هفته با کانون(87)
- مشاور جشنوارهنمایش عروسکی استان تهران( 88)
-طراحی و ادارهکارگاه نمایش خلاق در نمایشگاه یک هفته با کانون استان تهران (89 )
- طراحی و ادارهکارگاه نمایش خلاق در بخش پژوهش کانون با موضوع تاثیر نمایش خلاق بر رفتارهایاجتماعی کودکان(90 )
 پروژه های بینالمللی:
 - اجرای نمایشگاهشهر مثبت با موضوع پیشگیری ازایدز (یونیسف 86)
- طراحی و اجرایبازی های نمایش خلاق در نمایشگاه سفردرون با موضوع آگاهی نوجوانان از تاثیر موادمخدر بر کارکرد مغز و ایدز بر سیستم دفاعی بدن(دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدرسازمان ملل 88)
- طراحی و ادارهکارگاه های نمایش خلاق با موضوع پیشگیری از رفتار های پر خطر نوجوانان در معرضآسیب(دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدر سازمان ملل (89
 
 
  
 

 

 

 نام و نام خانوادگی : زهره معماری نسب    نام پدر : محمد     متولد : 1/02/1356     وضعیت تاهل : متاهل 

تعداد فرزندان : یک فرزند     محل سکونت : فریمان    سمت : مربی مسئول    وضعیت استخدامی : رسمی آزمایشی
میزان تحصیلات : دانشجوی ترم سوم کارشناسی ارشد رشته ی روانشناسی بالینی           
تاریخ اولین قرارداد با کانون : 28/02/1380    محل کار : کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهرستان فریمان  
موفقیتها و فعالیتهای کاری در کانون :
-       مربی مسئول موفق کشوری در سال 84
-       کسب مقام اول استانی و مقام هفتم کشوری در گزارمان نویسی سال 83
-       شرکت در جشنواره های قصه گویی مربیان در سالهای 80- 81- 82- 84- 85- 87- 86 - 88- 89 و موفقیت در چهار سال به عنوان قصه گوی برگزیده استانی و شرکت در جشنواره ی منطقه ای در دو سال 84 و 88
-       شرکت در جشنواره ی شعرخوانی استانی  مربیان در سالهای 81 و 82
-       شرکت در جشنواره های نمایش عروسکی استان در سالهای 82 آی بچه های دنیا -83 کفشهای لنگه به لنگه -84 سیاه و سفید -85 چرخونک -87 راماهی -88 آرزوی خط خطی  و موفقیت در مرحله استانی منطقه ای و کشوری در پنج نمایش اخیر و کسب مقامهای اول دوم و سوم در بخشهای کارگردانی عروسک سازی- نمایشنامه نویسی طراحی صحنه انتخاب موسیقی
-       شرکت و موفقیت استانی در پژوهش و تحقیق با موضوع فریمان شناسی
-       شرکت و کسب موفقیت در جشنواره نمایشنامه خوانی کشوری در سال  87 با نمایش قو قولی قو قو و 88 نمایش پهلوان پنبه موفق در مرحله استانی
-       شرکت و کسب موفقیت استانی در جشنواره استانی پانتومیم و نمایش بی کلام در سال 85 با نمایش سواره و پیاده و سال 87 با همکاری در نمایش حکیم و قصاب
-       شرکت در جشنواره های نمایشنامه نویسی در سالهای 83 کفشهای لنگه به لنگه 84 سیاه و سفید -85 چرخونک - 87 راماهی -88 آرزوی خط خطی  و کسب مقام برگزیده کشوری و چاپ نمایشنامه در سالهای 85 و87 با نمایشهای چرخونک و راماهی
-          شرکت در دوره تخصصی تاتر و تربیت کودکان (خانم پرفسور هافمن) در مرکز تاتر کشور به عنوان رابط نمایش استان.88
-       شرکت در نمایشگاه قرآنی شهرستان در رمضان 89 وکسب تقدیر نامه از دبیر جشنواره
-       شرکت در جمع آوری قصه های محلی و بومی 88 و تقدیر مدیریت استان
-       شرکت در جشنواره نشریه دیواری کشوری امام رضا (ع) از جشنواره های رضوی سال 89 و تقدیر مدیریت استان
-       شرکت در همه دروه های آموزشی متنوع مسئولین و مربیان فرهنگی که از طرف استان اعلام شده بود
-       همکاری با فرمانداری و ادارات شهرستان و دریافت تقدیر نامه های مختلف از آنها

 

 

سارا امیدوار متولد 1353 ، دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات فارسی دانشگاه پیام نورمشهد هستم .ده سال سابقه کار فرهنگی دارم . فعالیت های فرهنگی و هنری اینجانب به شرح زیر می باشد :

-گذراندن دوره 120 ساعته نمایش خلاق و نمایش عروسکی در تهران
- گذراندن دوره نمایشنامه نویسی ( سه دوره 72 ساعته در تهران )
- گذراندن دوره 45 ساعته نمایش خلاق در مشهد
و کسب تقدیر نامه در ارتباط با نمایش :
-برگزیده منطقه ای عروسک گردانی
-برگزیده استانی نمایش عروسکی در سه دوره
-برگزیده نمایشنامه نویسی و چاپ آن در کتاب نمایشنامه در دو دوره
-برگزیده استانی موسیقی نمایش
-برگزیده شدن اعضای کلاس نمایشنامه نویسی
-فعالیت در قسمت نمایش خلاق یک هفته با کانون در سال گذشته در تهران
-برنامه ریزی وفعالیت در قسمت نمایش خلاق یک هفته با کانون امسال
- برگزاری کارگاه های نمایش خلاق در کانون
-برگزاری کارگاه های نمایش خلاق برای مربیان مهد در کانون
-برگزاری کارگاه نمایشنامه نویسی برای نو جوان در سه سال اخیر
-مدرس قصه گویی و نمایش خلاق مربیان کودک در جهاد دانشگاهی در چهار سال اخیر
- چاپ آثار نمایشنامه نویسی نوجوانان در مجموعه دفتر نمایشی پر سیمرغ

 

 

 

 

 
     
  
 
 
الف) مقدمه - معرفی اجمالی نمایش خلاق
 
" نمایش خلاق " یک فعالیت سازمان یافته توسط مربی است که با استفاده از میل طبیعی و فطری کودکان به" بازی های نمایشی " (وانمود بازی-symbolicplay) و ترکیب آن با یک قصه ، موضوع یا ماجرا، به انجام یک فعالیت خلاقه و لذت بخش آفرینشی- نمایشی همراه با آموزش و یادگیری میپردازد .  طبعا در فرایند این فعالیت خلاقه استعدادها و توانمندی های بالقوه کودکان نیز پرورش یافته و رشد فکری و شخصیتی آنان به سهولت اتفاق می افتد .( این فعالیت تعریف شده در آموزش و پرورش جدید ، از یافته های نو چند دهه اخیر است که بانگرش خلاق و هوشمندانه دست اندر کاران تعلیم و تربیت پدیدار شده و در رویکرد علمی و کاربردی خود " هنر ، ادبیات و بازی ها " را به عنوان ابزار و واسطه در خدمت آموزش و پرورش رسمی در کلاس درس، وآموزش و پرورش غیر رسمی مراکز فرهنگی هنری ، کتابخانه های کودکان و... قرار میدهد .منابع ترجمه و تالیف خوبی نیز به زبان فارسی در این خصوص وجود دارد کهبرخی از آنها درپایان معرفی  شده اند )
نمایش خلاق با " تئاتر" تفاوت دارد ، در این فعالیت نمایشی ساده و آسان هرگز نمایشنامه ای از پیش نوشته شده در اختیار بازی کنندگان قرار نمیگیرد و آنان با استفاده از تفکر خلاق و تعامل سازنده با دیگر هم سن و سالان خود به افرینش فی البداهه متن نمایشی و گفتگوها ( دیالوگ )، وتک گویی ها ( منولوگ) مورد نیاز بازی نمایشی خود می پردازند . علاوه براین اجرای نمایش خلاق نیازمند ابزار و امکانات تئاتری نظیرلباس ، دکور ، موسیقی ، گریم ، صحنه وتماشاگر نیست .
 در فعالیتهای نمایش خلاق کتابخانه ای ( مراکز فرهنگی هنری ) و مراکز غیر رسمی آموزشی و پرورشی مثل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از روش نمایش خلاق برای انجام سایر فعالیتهای فرهنگی هنری و ادبی مثل معرفی شخصیت ، سرزمین ، ایام و وقایع ، مسابقات ، اردو ، بازی و سرگرمی و فعالیتهای خاص مثل نمایش و نمایش عروسکی و نمایشنامه نویسی ، کارگاههای هنر و ادبی و... نیز میتوان بهره گرفت .
"هدف اصلی" از اجرای نمایش خلاق ، و بیشترین تاکید آن برانجام دادن مراحل کار و مشارکت فعال کودکان در فرایند آفرینش هنری و ادبی یک قصه یا موضوع و ماجراست . به بیان دیگردر این فعالیت محصول نهایی کار(اجرای یک نمایش ) چندان مهم نیست و بیشتر از تماشاگران ، اجرا کنندگان( کودکان شرکت کننده در فعالیت ) مورد نظرمربیان و برنامه ریزان قرار میگیرند ، به همین دلیل نمایش خلاق میتواند بدون حضور تماشاگر وبیننده گان صورت پذیرد و به اهداف آموزشی و تربیتی و حتی درمانی در فرایند فعالیت خلاقه دست پیدا کند.
 
" برخی کاربردهای نمایش خلاق"  کاربردهای نمایش خلاق در سه بخش " کاربردهای آموزشی ، پرورشی و دروانی قابل تقسیم و تعیین است ، اما برخی از کاربرد پرورشی های مهم آن در حوزه فعالیتهای مراکز کانون عبارت است از:
پرورش خلاقیت و تخیل کودکان، پرورش فکری و ذوقی کودکان،تقویت زبان و مهارتهای برقراری ارتباط با دیگران ، تقویت اعتماد به نفس ، تقویت تفکر خلاق و حل مسئله ، شناخت استعدادهای خود و دیگران ، یادگیری هنرنمایش و در امکانات آن ، تقویت روحیه همکاری و...
"هسته اصلی نمایش خلاق" ادبیات ( قصه ها و حکایتها) و منابع مکتوب و شفاهی ادبیات کودکان است وبدین وسیله یا واسطه مخاطبان به شکل خلاق و قابل درک و دریافت ماندگار با ادبیات و قصه ها ارتباط برقرار کرده و فهم عمیق تری از آن پیدا میکنند . علاوه بر منابع ادبی ، موضوعات و مطالب علمی آموزشی ، مفاهیم مورد نظر مربیان و معلمان ، خاطرات و مشاهدات و دریافتهای درونی و ذهنی کودکان و تمرینهای خلاقه نمایشی ( آموزشی – پرورشی و درمانی) نیز میتواند دستمایه و محتوای برنامه نمایش خلاق قرار گیرند .
" مراحل اجرای نمایش خلاق" مراحل اجرای نمایش خلاق از8 تا 12 مرحله در منابع علمی و کاربردی تعریف و تقسیم شده که به ترتیب از:
برنامه های مقدماتی و فضاسازی مثل بازی های کلامی و حرکتی ، پانتومیم و چیستانهای نمایشی و شیرین کاری های تقلیدی کودکانه آغاز شده وسپس مربی با قرار گرفتن کودکان در فضای خلاقه به بیان قصه ، موضوع و ماجرای  مورد نظر وانتخاب خود پرداخته، وبا مشارکت کودکان به تحلیل وتقسیم نقش بین کودکان میپردازد . بعد از تدارک و تمرین کوتاه کودکان به صورت فی البداهه به اجرای نمایش خلاق خود پرداخته و پس از آن به ارزیابی نقاط قوت و ضعف کار خود و بازسازی خلاق مشغول میشوند.
در این روش علاوه بر پرورش فکری و ذوقی کودکان ، "کاربردهای آموزشی " نظیرتحلیل ادبی ،تقویت مهارتهای زبان آموزی نظیر شنیدن ،گفتن و زبان محاوره ، تفکر خلاق ، ، برنامه ریزی و نقد و ارزیابی موثرو... نیز قابل دستیابی است .
و... ( مطالب تفصیلی و تحلیلی تخصصی نمایش خلاق را میتوانید در منابع معرفی شده پایان این نوشتار و یاسایر مواد و منابع تالیف و ترجمه ای، یا اینتر نت جستجو کنید )
 
ب)نمایش خلاق در مراکز کانون
( چکیده جزوه آموزشی و مقاله نمایش کتابخانه ای تالیف شده علی اکبر حلیمی درکانون ،که دردوره های آموزش بدو خدمت آموزش تهران و ضمن خدمت برخی استانها از سال80 مورد استفاده قرار گرفته است )
 
نمایش خلاق یکی از فعالیتهای عام فرهنگی هنری در مراکز کانون است که به دلیل کاربردهای وسیع فرهنگی -تربیتی وجاذبه های خاص خود برای کودکان و نوجوانان در بیشتر مراکزمورد استقبال و استفاده قرار میگیرد . اما کیفیت اجرای برنامه نمایش خلاق در کانون با مدرسه ( کلاس درس) متفاوت  و دارای امتیازات ویژه است .
چنانچه در مقدمه آمد این یافته نواز فعایت هنری- ادبی به عنوان یک روش آموزشی جدید درآموزش پرورش پیشرفته و کلاس درس مورد استفاده معلمان آگاه وبا تجربه قرار میگیرد و کاربردهای آموزشی خاص خود را در پیشبرد اهداف مدرسه ای تعقیب میکند . اما همین فعالیت در مراکز کانون و کتابخانه های کودکان و نوجوانان، به عنوان مراکز آموزش غیر رسمی با کیفیت متفاوت و متنوع تری به اجرا در می آید :
 
 این تفاوتها را میتوان درقالب امتیازات اجرای نمایش خلاق در کانون به اجمال برشمرد و تبیین نمود :
1-       امتیاز فضا ومحیط اجرای نمایش خلاق در کانون
2-       امتیازمربی مجری نمایش خلاق در کانون
3-       امتیاز منابع ومواد و متون ادبی- هنری موجود نمایش خلاق در کانون
4-       امتیاز مخاطبان اجرای نمایش خلاق در کانون
5-       امتیاز زمان ، مکان و امکانات اجرای نمایش خلاق در کانون
6-       و....
1-" فضا و محیط اجرای نمایش خلاق درکانون به کلی با فضای آموزش رسمی در مدرسه و کلاس درس متفاوت است. فضا ومحیط مراکز فرهنگی هنری و کتابخانه های کودکان در کانون ، فضای آموزش غیر رسمی دراوقات فراغت با استانداردهای فرهنگی هنری خلاق و ایجاد فضای آفرینشی و است که مخاطبان به دلخواه خود و نه به اجبار وارد آن میشوندوبا انگیزه و علاقه در فعالیتها مشارکت می کنند  . بنابراین در این فضا موقعیت بسیار عالی برای فعالیتهای خلاقه کودکان و نوجوانان و از جمله " نمایش خلاق فراهم میشود .
شاید بتوان این فضا را به 3بخش : " فضای فیزیکی"، "فضای فرهنگی هنری " و فضای حسی و عاطفی" در مراکز کانون تقسیم نمود که در یکدیگر تنیده شده واز یکدیگر غیر قابل تفکیک هستند . فضای فیزیکی شامل سالنهای نمایش مراکز ، فضای عمومی کتابخانه و کلاسها و کارگاههای هنری موجود در معماری متنوع مراکز با نورها و رنگهای زیبا است که امکانات بسیار گسترده برای اجرای نمایش خلاق دارد .فضای فرهنگی هنری نیز شامل مواد و منابع ادبی و هنری موجود در کانون است که با توجه به تعدد و تنوع فعالیتهای عام و خاص فرهنگی هنری ، بی نهایت امکان و فضا برای انتخاب ایده و اجرای نمایش خلاق به دست مربی و مجریان نمایش خلاق میدهد و از همه مهمتر نوع روابط و فضای عاطفی و حسی میان مربیان و اعضاء کانون است که شرایط را برای فعالیت نمایش خلاق به آسانی پدید می آورد وبدین ترتیب همین ترکیب فضا و پتانسیل های موجود در آن به موفقیت نمایش خلاق در کانون کمک میکند . در حالیکه محیط و فضای کلاس درس و مدرسه بسیار محدود و فضای رسمی آموزشی بر آن حاکم است و معلم خلاق و آگاه نسبت به نمایش خلاق در نهایت با تلاش و کوشش فوق العاده میتواند فضایی در لابلای برنامه درسی و کلاسی خود برای نمایش خلاق ایجاد کند.
 
2-مربیان مجری نمایش خلاق در کانون ( عموما مربیان فرهنگی و به طور خاص برخی مربیان هنری -نمایشی ) نیز به عنوان یک امتیاز ویژه و ممتاز برای اجرای نمایش خلاق در کانون محسوب میشوند .
نیروی انسانی مربی در کانون در مقایسه با معلم در کلاس درس که تنگناها و محدودیت های کار آموزش رسمی دانش آموزان را به عهده دارد، موقعیت  مناسبی برای فعالیتهای آزادانه نظیر نمایش خلاق با کودکان و نوجوانان را در اوقات فراغت دنبال میکند . مربی در اینجا وظیفه پرورش فکری ، روحی و ذوقی مخاطبان را به عهده دارد و ابزارها و برنامه کارش بسیار متنوع و موثر است .
سطح آگاهی و دانش مربیان نسبت به هنر و ادبیات کودکان ، همچنین مباحث فرهنگی – تربیتی و... در چهار چوب وظایف شغلی و سازمانی فرصت های مناسبس را برای اجرای برنامه های خلاقه نظیر نمایش خلاق فراهم میکند . معلم در کلاس درس و مدرسه ترجیحا موظف به کسب دانش حرفه ای و تخصصی ادبیات و هنر کودک و ... نیست و صرفا بر مباحث محتوایی و روش درس خود مسلط است .
 
3- امتیازمنابع و مواد ادبی مکتوب موجود در کانون ، یک امتیاز ویژه و فوق العاده ارزشمند برای مربیان ومخاطبان اجرای نمایش خلاق است که کمتر در مدرسه و کلاس درس وجود دارد .
 نیک میدانیم که هسته اصلی نمایش خلاق و منبع اصلی اخذ ایده های نمایش خلاق " ادبیات " است .،طبعا این نیاز اساسی ومهم نمایش خلاق ازطریق مواد و منابع گسترده ادبیات کودکان و نوجوان موجود در مراکز فرهنگی هنری تامین میشود . تنوع مواد و منابع ادبی کودک و نوجوان در کانون اعم از قصه، شعر ، کتاب ، مجلات، مراجع علمی ، هنری و کاردستی و... به مربیان مجری برنامه نومایش خلاق و مخاطبان کمک میکند تا در انتخاب موضوع و محتوای خود از غنای بیشتری برخوردار شوند .
از سوی دیگرفعالیتهایی مثل قصه گویی ، شعر خوانی ،کتابخوانی ،نقد و بررسی کتاب ، بحث آزاد ، معرفی ها ( سرزمین ، شخصیت و ایام و وقایع)، مسابقات و ...نیز به عنوان دستمایه های قوی و پیش نیاز موضوعی و محتوایی میتواند در خدمت نما یش خلاق قرار گیرد و یا به صورت بالعکس نمایش خلاق در خدمت اجرای بهتر و موفق فعالیتهای فرهنگی ، هنری و حتی ادبی خاص قرار گیرد . ( مربیان آفرینشهای ادبی نیز میتوانند برای خلق داستان و آفرینشهای ادبی از روش نمایش خلاق بهره وری کنند ، چنانچه دریکساله اخیر کارگاههای نمایشنامه نویسی نوجوانان نیزدر مراکز کانون سراسر کشور از روش نمایش خلاق برای نگارش نمایشنامه بهره برده است .در مجموع مواد ، منابع و فعالیتهای ادبی مرتبط با کودکان و نوجوانان و نمایش خلاق در مراکز کانون در مقایسه با مدرسه بسیارغنی است .
 
4-مخاطبان نمایش خلاق در کانون ( اعضاء) نیز در مقایسه با دانش آموزان کلاس درس ، آماده گی بالقوه بیشتربرای حضور موفق در برنامه نمایش خلاق دارند . یکی از عوامل موفقیت در اجرای نمایش خلاق مخاطبان و اجراکننده گان آن هستند که با قرار گرفتن در فضای کار نمایش خلاق و در تعامل با دیگر هم سن و سالان خودو هدایت و سازماندهی مربی، به آفرینش هنری و خلاق نمایشی می پردازند . عضو کانون دانش آموزی است که :
الف) با انتخاب و اختیار خود آزادانه به کانون آمده است.
ب) کتابخوان و فهیم در زمینه ادبیات و فعالیتهای فرهنگی هنری است .
ج) با طیف متنوعی از گروههای سنی در کنار هم قرار گرفته اند .
د) دارای خلاقیت و تخیل مفید و مناسب برای نمایش خلاق است .
و)و.... که این همه به موفقیت و کیفیت برتر اجرای نمایش خلاق در کانون کمک میکند .
 
 5- زمان ، مکان و امکانات نمایش خلاق در کانون بسیار گسترده و متنوع تر از کلاس درس است .
زمان از دو جهت : اوقات فراغت بودن عضو و محدودیت نداشتن مثل ساعات کلاس درس به عنوان یک عامل و امتیاز مثبت برای فعالیت خلاقه محسوب میشود و دست مربی و عضو را برای اجرای یک برنامه کامل ، حساب شده و سازمان یافته در اختیار قرار میدهد .
مکان دارای تنوع فضا های متنوع و متفاوت اعم از سالن نمایش ، کارگاهها ی هنری ، اطاق قصه گویی ، قرائت خانه گسترده و.... که در مقایسه با مکان محدود کلاس درس امتیاز ویژه محسوب میشود .
امکانات موجود در مراکز کانون مثل ماسک ،عروسک ، کاردستی ها ، دورریختنیها ی متحرک ، ابزار اشیاء و سازه های دیگر هنری فرهنگی و تجسمی میتواند در خدمت نمایش خلاق قرار گیرد .طبعا این امکانات و فضا در کلاس درس برای اجرای نمایش خلاق در اختیار دانش آموزان نیست .ناگفته نماند که با این همه صاحب نظران معتقدند که " خلاقیت در محدودیت پدیدار میشود".
6-شیوه های اجرایی متنوع نمایش خلاق در مراکز کانون
چنانچه اشاره شد نمایش خلاق درمراکز کانون امتیازات ویژه ای دارد که ناشی از تفاوتها و تنوع فعالیتهای فرهنگی ، هنری و ادبی جاری و ساری در آن است ، مواد و منابع ادبی ، فرهنگی و هنری و نیروی انسانی خلاق و خودجوش و فضای آموزش غیر رسمی ( اوقات فراغتی ) و دلچسب و جذاب برای مخاطبان و... شرایط را برای ظهور و بروزخلاقیتها و اجرای شیوه های نو و متنوع فراهم میکند .
ازجمله شیوه های خلاق و متنوع این فعالیت " نمایش خلاق در قالبهای نمایش بی کلام ( پانتومیم ) ، نمایش خلاق عروسکی ( دستها و دور ریختنی ها ) ، نمایش خلاق با کاردستی ها و سازه های تجسمی و نمایش خلاق در کارگاههای ادبی ( شعر و داستان ) و... است که در بخش بعدی نمونه های عینی و کاربردی و عملی بیشتری در فعالیتهای فرهنگی ، هنری و ادبی را بیان می کنیم .
...
در مجموع نمایش خلاق در کانون دارای امتیازات گسترده ای است که به برخی از عوامل و امکانات آن اشاره مختصر شد . امیدواریم که مربیان و مجریان نما یش خلاق در کانون از این فضا ، امکانات و امتیازات موجود، آگاهانه و خلاق در راستای پیشبرد اهداف پرورشی و تربیتی مورد نظر کانون هرچه بهتر و بیشتر استفاده و بهره وری کنند .
 
 
   ج) راهکارهای عملی بهره وری از نمایش خلاق در فعالیتهای فرهنگی ، هنری و ادبی
 
( پیشنهادات اجرایی و کاربردی برای برنامه محوری خراسان " نمایش خلاق" در یک هفته با کانون 89)
 
با توجه به تعیین برنامه " محوری " برای فعالیتهای جشنواره یک هفته با کانون ( نمایش خلاق ) برای مراکز کانون در استان خراسان رضوی،( از سال88 تاکنون ودر برنامه 4ساله آینده) که قطعا ناشی از وجود و حضور پتانسیل مثبت و سازنده کارشناسی تخصصی و تجربیات خلاق و موفق مربیان استان است ، ضرورت دارد تا با نگاهی " علمی و کاربردی "( تخصصی ) راهکارهای عملی و کارشناسی نحوه استفاده و بهره وری بهتر و سازمان یافته از این " روش آموزشی پیشرفته " در برنامه و فعالیتهای نمایش خلاق در مراکز استان تعیین و تبیین شود .
چنانچه در قبل نیز اشاره رفت " نمایش خلاق " یک فعالیت عام فرهنگی است که در سر فصل فعالیتهای مربیان فرهنگی مراکز کانون تعریف شده است ، اما دانش تخصصی و تجربه های بدست امده نشان میدهد که این فعالیت و روش آموزشی ترکیبی با عنایت به " جوهره خلاقیت " و ذات " هنری و ادبی " ( پوسته هنری – نمایشی و هسته ادبی – داستانی) که دارد ، علاوه بر اجرای مستقل فعالیت تحت عنوان " نمایش خلاق"، قابل بهره وری و استفاده خلاق در سایر فعالیتهای مراکز کانون ازجمه فعالیتهای " ادبی و هنری " نیز هست .
 در ادامه این مبحث کارشناسیف راهکارهای عملی و عینی قابل اجرا برای استفاده مجموعی از نمایش خلاق در فعالیتهای فرهنگی ، هنری و ادبی به تفکیک و اجمال ،با معرفی نمونه فعالیتها بیان شده که امیدواریم مورد استفاده جدی مربیان محترم قرار گرفته و تجربیات موفق ، ناب و خلاق خود را نیز ثبت و ضبط و برای استفاده سایر مراکز و مربیان به این نوشتارافزوده و در اختیار دیگران قرار دهند .
( قطعا تبادل تجربیات موفق به دیگران نه تنها مایه ارتقاء حرفه ای و شغلی ما بلکه موجب رشد معنوی و اخلاق مربیگری، و بذل و بخشش آن نوعی ذکات علمی است )
1)      نمایش خلاق و فعالیتهای فرهنگی
طبعا نمایش خلاق به عنوان یک فعالیت عام تعریف شده بر اساس شیوه های تعیین شده به صورت مستقیم و مستقل در فعایتهای فرهنگی مربیان تحت همین عنوان مورد استفاده قرار می گیرد ، اما دراینجا نمونه راهکارهای استفاده غیر مستقیم از روش نمایش خلاق در سایر فعالیتهای فرهنگی مراکز کانون معرفی و مشخص میشود :
-          "قصه گویی و نمایش خلاق " یکی از آسان ترین و عملی ترین برنامه ها ،استفاده از روش نمایش خلاق در فعالیت قصه گویی مراکز است . مربی در این برنامه میتواند با بهره وری از روشهای شبه نمایشی قصه گویی مثل " قصه گویی همراه با تقلید صدا و حرکات " ، " قصه گویی با استفاده از بازیگران آشکار و پنهان " ، " قصه گویی با استفاده از عروسک ، ماسک و ابزار"  و... مشارکت کودکان برای ورود به نمایش خلاق بعد از اجرای نمایش خلاق یا در حین اجرای برنامه خود را فراهم کند .بدین ترتیب با این روش تعامل دوجانبه مربی و اعضائ نیز در فعالیت قصه گویی با استفاده از روش نمایش خلاق فراهم میشود ...
-          " معرفی شخصیت ، ایام و وقایع، و نمایش خلاق "در این فعالیت نیز مربی میتواند با برنامه ریزی و تدارک اجرایی لازم برای معرفی اشخاص ، ایام و وقایع خاص که قابلیت " باز سازی نمایشی، با برانگیختن تعامل و مشارکت اعضاء ودانش آموزان را دارد ، ویا با کمک گرفتن و سازماندهی حین اجرای برنامه و یا با تمرینهایی که قبل از اجرای برنامه با برخی اعضاء علاقه مند و توانمند داشته است ، معرفی های ماندگار و اثر گذار تری داشته باشد .( مثلا بازسازی شخصیت فردوسی ، وقایع انقلاب و جنگ و یا روز 13آبان و...)
-          "نمایش خلاق و مسابقات فرهنگی " در برنامه مسابقات حضوری فرهنگی نیز امکان بهره وری از نمایش خلاق در قالبهای " چیستان نمایشی " ، " پانتومییم " ، بازی خلاق نمایشی " و بازسازی نمایشی سئوالات و پرسشهای مورد نظر و... وجود دارد . بدین ترتیب نه تنها مربی ازاین روش هنری - ادبی خلاق برای کیفیت بخشی به فعالیت فرهنگی خود بهره برده بلکه لحظات شاد و خاطره انگیزی رلا برای کودکان و نوجواانان عضو فراهم می آورد .
-          " سایر فعالیتهای فرهنگی و نمایش خلاق " در سایر فعالیتهای فرهنگی مثل :
-          اردوها ، بازدید ها ،کتابخوانی ، معرفی و نقد کتاب و... نیز با ابتکاراتی میتوان از نمایش خلاق استفاده عملی نمود که امیدواریم نمونه های خوب و موفق اجرا شده در مراکز را مربیان خلاق به دیگران باز نمایی و منتقل کنند .
2)      نمایش خلاق و فعالیتهای هنری :
از نمایش خلاق در فعالیتهای هنری مختلف و متنوع مراکز کانون اعم از " هنرهای نمایشی " ، " هنرهای تجسمی " و " موسیقی و سرود خوانی " و.... نیز میتوان استفاده نمود .
-          در حوزه هنرهای نمایشی ، فعالیتهایی چون " تئاتر زنده " ،" نمایش عروسکی" ،" نمایش بی کلام" ، و حتی" نمایشنامه نویسی و نمایشنامه خوانی "و ... در مراکز کانون از این روش بهره برداری می کنند و در شکل گیری برنامه های خود بنا به ذات هنری – نمایشی  خود از آن استفاده می کنند ، ( شیوه ها و راهکارهای عملی و تفصیلی در فعالیتهای یادشده قبلادر جزوه های ارسالی معاونت محترم فرهنگی کانون " آموزش نمایش عروسکی مربیان کانون "، " کتاب کار کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان" و... تالیف علی اکبر حلیمی آمده است ) در اینجا نمونه هایی برای "استفاده از نما یش خلاق در فعالیت هنری – تجسمی و..." برای اول بار بیان میشود :
-          نمایش خلاق و شکل سازی و کاردستی : مربی شکل سازی و کاردستی میتواند بر اساس سازه های در دست انجام کلاس و کارگاه خود در حین ساخت ، یا قبل و پس از آن ، مثلا پیکره و سر حیوانات ، چهره ها ، اشیاء و اشخاص واقعی و خیالی( دیو ، غول ، اژدها ، فرشته و ...) از کودکان بخواهد تا به جای آن سازه که "نماد یا نمایشی تجسمی" ( حجمی ) از یک شخصیت یا شی بی جان" است، و از زبان و بیان او با دیگر اعضائ کلاس گفتگو و رفتار نمایشی داشته باشند . ( این نوعی آنیمیزم یا جان بخشی به اشیائ  و برانگیختن تخیل خلاق کودکان در فعالیتهای هنری – تجسمی نیز محسوب میشود )
-          مربی کاردستی ، سفال و شکل سازی بسته به نوع برنامه کارگاهی و گروه سنی میتواند از قابلیتهای ، صوتی ، گفتاری و نمایشی و حرکتی خلاق کودکان در برنامه کارگاه هنری – تجسمی خود استفاده و بهره وری کند .( تکه گلی و خمیری برسر انگشت دست کودکان)
-           در پایان مربیان میتوانند روی اشکال و احجام ساخته شده نام گذاری کرده و داستانهای خلق شده برای سازه های حجمی - تجسمی را ثبت و ضبط نمایند . ( از کودکان و نوجوانان بخواهند تا در صورت تمایل آفرینشهای خلاقه نمایشی خود را بر کاغذ بنویسند ) این نوعی ورود هنرهای تجسمی از کانال هنرهای نمایش خلاق به " آفرینشهای ادبی " نیز هست و حکایت " مجموعیت واسطه ها" و" وحدت هنر و ادبیات" در کار تعلیم و تربیت است .
علاوه بر این ساخت سازه های تجسمی چون ماسکهای ساده کاغذی ، کاغذ و تا ، حیوانات کاغذی ، عروسکهای تزیینی و نمایشی و ...در کلاسهای کاردستی مراکز و مربیان فرهنگی ، بهترین دستاویزها برای ورود مربیان هنری به حوزه " نمایش خلاق " است .
و...
-          نمایش خلاق و نقاشی کودک :
-           یافته های روانشناسی و رویکردهای هنری – روانشناختی و آموزشی جدید به نقاشی کودک ،حکایت از" مراحل رشد و پیشرفت حسی ، عاطفی و فکری کودک" تا آنجا دارد که :
-          کودک  در نقاشی" دریافتها و مشاهدات " ، تخیلات و خلاقیتها ، و " افکار خود را در قالب " قصه – نقاشی " برون فکنی میکند و به "افرینش هنری – تجسمی دو بعدی" در قالب نقاشی می پردازد .
-           مربی نقاشی با تجربه و اگاه از این فرایند تحولی و تکاملی رشد کودک در نقاشی برای " بازی نمایشی و باز افرینی خلاقه تجسمی – نمایشی " میتواند استفاده کند . خلق سه بعدی " قصه نقاشیهای کودکان " و باز سازی شخصیتها و وقایع خلق شده تخیلی و یا واقعی کودکان بر روی صفحه نقاشی ، روی صحنه صمیمی نمایش خلاق در فضای کوچک کارگاه نقاشی " حتی دور میز کار میتواند اتفاق بیفتد . شاید بتوان این نظریه را برای اول بار مطرح نمود که :
" نقاشی کودک ترسیم تجسمی همان بازیهای نمایشی وتجسم تخیلات خلاقه و دریافتهای هنری و ذهنی کودکان در وانمود بازی است "
 این فرضیه را حقیر در کار داوری مسابقه دوسالانه بین المللی نقاشی های کودکان کانون با موضوع " من و اسباب بازیهایم " و ازمیان تحلیل صدها نقاشی رسیده از کودکان جهان درسال86 و در جریان داوری یافتم که:
 " کودکان آنچه را که قبلا به صورت واقعی یا در خیال خود با عروسکها و اسباب بازیهای خود بازی نموده اند ، در نقاشی های خود بازنمایی یا ترسیم میکنند ."
خلاصه انکه مربی نقاشی اگاه و با تجربه نیز میتواند در فرایند افرینشهای هنری و خلاق خود در کلاس و کارگاه نقاشی کودکان از روش نمایش خلاق بهره وری کند و از میل طبیعی کودکان به بازی و نمایش برای تقویت تخیل و تجسم خلاق کودکان کمک بگیرد .
 بدین ترتیب نه تنها کار نقاشی کودک از کیقیت بالاتری برخوردار میشود ، بلکه کودکان درون گرا و خجالتی که به نقاشی به عنوان یک کار فردی پناه اورده اند ، درگ کار جمعی نمایش خلاق و نقاشی "بمرور تحول شخصیتی ، قوه بیان و تحرک و تعامل طبیعی بیشتری نیز با دیگران پیدا می کنند . ( اگر این پیشنهادات عملی شود ، قطعااین گونه کلاس نقاشی درکانون بی نظیر، ویژه و ممتاز میشود )
 
سایر فعالیتهای هنر تجسمی و نمایش خلاق
علاوه بر فعالیتهای یادشده تجسمی ، سایر فعالیتها حجمی و تجسمی مثل " معماری "( خانه سازی با لگوهای حجیم " برای کودکان، و گرافیک ، عکاسی ، فیلمسازی و انیمیشن نیز برای نوجوانان میتواند از روش نمایش خلاق برای بارور سازی آفرینشهای هنری خلاق خود به تناسب و آگاهانه استفاده کند .
در حقیقت " خاله بازی کودکان – خانه بازی یا میهمان بازی های کودکان – جنگ بازی و ... با استفاده ابزار و اشیائ حجمی و تجسمی موجود در خانه و طراحی صحنه های کودکانه ، چادر کشیدن در گوشه های خلوت و کنج ها و سوار بر اسب خیال چوبین شده و ... نوعی استفاده تجسمی و خلاق کودکانه برای بازی و نمایش است که اکنون در برخی مراکز آموزشی پیشرفته پیش دبستانی و دبستانی تحت عنوان " بازیهای وانمودی" از آن استفاده میکنند . شاید ما بتوانیم در کانون با تدبیر و تحقیق بیشتر " برنامه ترکیبی از هنر های تجسمی و نمایشی کودکان" برای تحقق افرینشهای هنری خلاق مدرن در آینده طراحی و اجرا نماییم .( اینها یک اشاره و نشانه یا ایده هایی برای رسیدن به برنامه هایی پیشرفته تر و جدید هنری برای آینده است )
 
و.....
 
3)      نمایش خلاق و فعالیتهای ادبی
" هسته اصلی نمایش خلاق " ادبیات کودکان و قصه های بر آمده از ادبیات شفاهی و کتبی کودکان است و در فرایند فعالیتهای نمایش خلاق در دو سه دهه اخیر بیشترین بهره وریها برای شکل گیری نمایش خلاق در مراکز آموزشی و پرورشی پیشرفته جهان ، بر اساس " ادبیات کودکان " صورت پذیرفته است .
 در حقیقت نمایش خلاق ترکیبی هنرمندانه از " ادبیات و هنرهای نمایشی کودکانه " است و گزارشات ثبت شده از تجربیات موفق نمایش خلاق در منابع علمی تالیف و ترجمه ای جدید حکایت از ارتباط تنگاتنگ و سازمان یافته میان " ادبیات کودکان و نمایش خلاق دارد . در یکی از اولین منابع علمی ترجمه ای سه دهه اخیر ( کتاب قصه گویی و نمایش خلاق دیویی چمبرز ترجمه خانم دکتر ثریا قزل ایاغ نشر دانشگاهی اول 1366) ضمن تاکید بر اهمیت ادبیات کودکان و ضرورت اشنا سازی کودکان با قصه ها و ادبیات از طریق نمایش خلاق ، به ضعف موجود در سیستم اموزشی آن زمان مقاطع ابتدایی در انگلیس در انتقال " زبان " و مفاهیم مورد نیاز از طریق اموزشهای مدرسه ای اشاره شده و روش نمایش خلاق را بهترین متد برای " تقویت زبان و ادبیات کودکان " و آشنایی بیشتر و عمیق کودکان با قصه ها معرفی می کند ...
از سوی دیگر نیک میدانیم که " قصه مادر نمایش است " وتقریبا تمامی انواع ادب نمایشی کودکان اعم از " نمایش خلاق تا نمایش عروسکی وسایر گونه ها " برای کودکان یا با کودکان" نیازمند ادبیات و قصه ها ی قدیم و جدید هستند . کودکان در بازیهای فطری و طبیعی نمایشی خود در جستجوی قصه زندگی و دریافتهای ذهنی و عینی خود هستند و مربیان آگاه بر اساس همین نیاز کود ک به" قصه ، بازی و نمایش" به طراحی سازمان یافته نمایش خلاق می پردازند .( در یکی از اخرین دوره های تخصصی تئاتر و تعلیم و تربیت در کانون که توسط استاد آلمانی سرکار خانم پروفسورکریستل هافمن دیماه88 در تهران برگزار شد و اینجانب افتخار حضور در آن دوره به عنوان کارشناس ارزیابی را داشتم ، بیشتری تاکید و تمرینهای نمایشی خلاق این استاد برجسته متمرکز بر خلق داستان و آفرینش ادبی داستان از طریق بازی نمایشی ، تقویت حرکت و حس خلاق و ایجادموقعیتهای نمایشی برای خلق داستان توسط کودکان بود )
 
 نمایش خلاق و آفرینش ادبی داستان وشعر
در فعالیتهای ادبی و حضوری " کارگاههای داستان نویسی و شعر " بویژه برای کودکان در کانون ودر جهت تفهیم و شناخت عینی تر و ملموس عناصر و ابزار های داستان و شعر، مربیان میتوانند از تمرینهای نمایش خلاق در " طرح داستان " ، شخصیت پردازی " ، " دیالوگ و مونولوگ نویسی " و ... آفرینشهای صنعت خیال( شعر ) استفاده کنند .
 این تمرینها ی نمایشی و خلاق در کلاسهای ادبی طبعا به صورت ساده تر برای ایجاد انگیزه در دریافت موقعیت نمایشی و ورود کودکان و نوجوانان به "آفرینش ادبی داستان" و " شعر" ( نگارش) طراحی و اجرا می شود .
 مربی میتواند ابتدا به صورت شفاهی ( کلامی و حرکتی ) و با کمک کودکان " شخصیتها "، "حوادث" ، " موقعیت " ، " گفتگوها و... را در کارگاه و با کمک جمعی اعضاء بیافرینند و سپس از آنها بخواهد که بنویسند ...
 پخش افکت ، موسیقی و صداهای طبیعت و صنعت و... در کارگاههای ادبی نیز برای" تقویت حس و تجسم خلاق نویسندگان  و شاعران جوان "و" توصیف و تصویر سازی عینی و ملموس بهتر و دقیق تر( قابل باور برای خوانندگان) فضای داستانی یا تخیل شعری میتواند مورد استفاده قرار گیرد . در این برنامه از کودکان خواسته میشود تا خود را به جای شخصیتهای واقعی یا تخیلی داستانها و اشعا خود قرار داده و گفتگو کنند . بدین ترتیب علاوه بر ایجاد موقعیت عینی و عملی برای خلاقیتهای ادبی ، شادی و نشاط و انگیزه های قوی تری برای حضور خلاقه در کارگاههای آفرینش ادبی کانون فراهم میشود .
طبعا مربیان موفق ادبی مراکز نیز پیشنهادات و تمرینهای کامل تر و بهتر نمایشی و خلاق را برای کار خود طراحی و اجرا خواهند نمود .
و...
( در ادامه با عنایت به تمدید طرح کانون – مدرسه ، نمایش خلاق در این رابطه نیز معرفی میشود)
 
د)  کاربردهای نمایش خلاق در کانون –مدرسه
 
نمایش خلاق یکی از فعالیتهای جذاب و کاربردی در کانون است که با طرح کانون مدرسه سنخیت کامل داشته و میتواند در خدمت برنامه روزانه مراکزیا مدارس قرار گیرد .( تجربه دو دوره برگزاری طرح کانون –مدرسه موید ومبین نقش موفق این فعالیت فرهنگی هنری و ادبی است )
نمایش خلاق یک روش آموزشی نوین با استفاده از نیاز طبیعی و فطری کودکان به " بازی نمایشی "است که متناسب با محتوای مورد انتظار طرح کانون –مدرسه در پایه ها و دروس تعیین شده دوره ابتدایی می تواند به موفقیت این برنامه در فضای خلاق کانون ، نوآوری و شکوفایی بیانجامد . در حقیقت این فعالیت پیوند میان اهداف آموزشی مدرسه و اهداف پرورشی کانون ایجاد کرده است .
مزایا ومناسبت های اجرای نمایش خلاق در طرح کانون مدرسه:
1-        آموزشی بودن غیر مستقیم این فعالیت هماهنگ با محتوای دروس
2-        قابلیت اجرای نمایش خلاق در یک جلسه30-40دقیقه ای
3-        گروهی بودن فعالیت ودر برگرفتن کل دانش آموزان یک کلاس
4-        جاذبه های هنری و نمایشی فعالیت و ایجاد شادی ونشاط و خلاقیت
5-        عدم احتیاج نمایش خلاق به امکانات وملزومات مصرفی و استفاده از وسایل و امکانات موجود در کانون یا مدرسه
6-        بهرو وری ازفضای فیزیکی و امکانات محیطی موجود جهت اجرا
7-        خاطره انگیزی وتاثیرات تعلیمی و تربیتی این روش برمخاطبان
8-         مکمل بودن این فعالیت برای برنامه هایی چون قصه گویی، شعر خوانی ، معرفی کتاب ، شخصیت ، سرزمین ، ایام و وقایع و....
در پایان چند نمونه طرح و برنامه پیشنهادی برای اجرای نمایش خلاق در پایه ها و دروس مختلف ارائه میشود که امید است راهگشای فعالیت نمایش خلاق برای مربیان و معلمان عزیز باشد :
 الف )پایه دوم-کتاب فارسی-جلسه اول – درس " مدرسه ما "
      مربی می تواند بر اساس محتوای خلاصه درس از دانش آموزان بخواهد در یک فرصت کوتاه و زمان مشخص در گروههای 5-6 نفره ،کارهای خوب و بد ی را که برای داشتن یک کلاس یا مدرسه خوب و منظم میتوانند تصور کنند، در قالب یک نمایش کوتاه وبا مشارکت گروهی نمایش دهند .
بمنظور ایجاد تحرک وجاذبه بیشتر با طرح نمونه رفتارهای اغراق آمیز و طنز دانش آموزان را در این جهت تشویق و هدایت کنید ...
ب) پایه سوم – کتاب تعلیمات اجتماعی-جلسه اول- " خانواده آقای هاشمی"
مربی ضمن طرح درس خانواده آقای هاشمی ،از دانش آموزان میخواهد تا در قالب گروههای 4-5 نفره موضوعات و خاطرات جالب از خانواده خود و اتفاقاتی خاص را با مشورت گروهی بصورت بازسازی نمایشی به اجرا در آورند .
 ملاحظات L به دانش آموزا ن توصیه کنید مسائل و موضوعاتی( حوادثی) را از خاطرات خانواده خود انتخاب کنند که قابل طرح در برنامه نمایش خلاق در کانون – مدرسه ومفید باشد .
نقش های مخالف ( دختران به جای پسران یا بالعکس ) را با استفاده از ماسک ، عروسک یا یک نماد مثل کلاه ، کفش ، روسری یا... به اجرا در آورند .
ج) پایه چهارم –کتاب هدیه های آسمانی-جلسه اول –درس " خنده ها و گریه های من "
پس از طرح خلاصه محتوای درس برای دانش آموزان ، مربی از آنها می خواهد بصورت نمایشی و پانتو میم مراحل کودکی ، نوجوانی ، جوانی و بزرگسالی را با انجا م کارهای گروهی نمایش دهند .
با راهنمایی مربی دانش آموزان موقعیت های شاد زندگی ( خنده ها ) و شرائط سخت و غم انگیز ( گریه ها را انتخاب و با همکاری گروهی نمایش دهند .
د) پایه پنجم –هنر-جلسه سوم ( بخش کار با نمایش عروسکی)
 مربی از دانش آموزان می خواهد با استفاده از ماسکها ( صورتکهای ساده ) و ساخته شده در کلاس هنر یا عروسکهای موجود در مرکز ، یک نمایش کوتاه اجرا کنند .اجرای فعالیتهای هنری و نمایشی مثل پانتومیم ( نمایش بی کلام )،و...در کلاس هنر کانون مدرسه نیز قابل اجراست .
توصیه کارشناسی : مربیان و معلمان محترم با مطالعه طرح درسها و محتوای تعیین شده به انتخاب بهترین و جذاب ترین موضوعات و روشها برای اجرای موفق نمایش خلاق در کانون ومدرسه بپردازند .
 
 
  ه) نمایش خلاق در مراکز فرهنگی هنری کانون خراسان رضوی
 
نمایش خلاق یکی از فعالیتهای عام فرهنگی هنری در مراکز کانون است که به دلیل کاربردهای وسیع فرهنگی -تربیتی وجاذبه های خاص خود برای کودکان و نوجوانان در بیشتر مراکز استان صورت میپذیرد.
تقریبا دربیش از 30مرکز فرهنگی هنری ثابت استان با توجه به حضور مربیان آموزش دیده و علاقه مند به فعالیت نمایش خلاق ، این فعالیت سازنده بصورت مداوم و مرتب اتفاق می افتد .
از سوی دیگر با توجه به حضور کارشناس متخصص هنرهای نمایشی در خراسان رضوی و اختصاص جایگاه کارشناسی برای فعالیتهای هنری نمایشی ویژه، در اغلب مراکز استان این فعالیت به شکلهای متنوع و متفاوت در برنامه هایی مثل : معرفی سرزمین ، معرفی شخصیت ، ایام و وقایع، مسابقات و سرگرمی ها ، قصه گویی و فعالیتهای نمایشی ، جشنها و گرد همایی و اردوها و... اجرا میشود .
علاوه بر این طی سالهای گذشته جشنواره های استانی مثل " جشنواره نمایشهای بی کلام "، "جشنواره نمایش عروسکی استانی" ، " کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان" و سایر برنامه ها و گردهمایی های فرهنگی هنری شاهد جلوه هایی از نمایش خلاق بوده است .
 اکنون برخی کارشناسان و مربیان متخصص و خلاق کانون خراسان با توجه به مهارتها و دانش کسب کرده در این خصوص طی سالهای اخیر به عنوان مدرس و مجری برنامه های نمایش خلاق در جشنواره های محلی ، منطقه ای و ملی در کانون و ... حضور داشته اند و کارشناس هنرهای نمایشی استان خراسان رضوی نیز به عنوان مدرس رسمی این درس در دانشگاه  فردوسی و آزاد اسلامی مشهدو مراکز آموزش عالی و تربیت معلم خراسان دعوت شده و در برنامه دوره های آموزش بدو و ضمن خدمت کانون و اموزش و پرورش و سایر نهادها نیزهمین عنوان درسی و سایر دروس مرتبط با ادبیات و هنر کودکان و نوجوانان را تدریس داشته اند .
از سوی دیگر در فرایند فعالیتهای نمایش خلاق در خراسان رضوی و طی دوره های آموزشی استانی وضمن خدمت، جزوات اموزشی تحت عنوان " نمایش خلاق کتابخانه ای " تدوین ، تالیف و تدریس شده توسط کارشناس ارشد هنرهای نمایشی(علی اکبر حلیمی) تا مربیان با تفاوتها و ویژگیهای کار نمایش خلاق در مراکز کانون و تفاوتهای آن با " نمایش خلاق در مدرسه و کلاس درس" آشنا شوند . طبعا فضای کانون ، مواد و منابع ادبی موجود ، نیروی انسانی مربی و مخاطب ( عضو) در مراکز فرهنگی هنری متفا وت بوده و اهداف و برنامه های مجزا دارد . در همین رابطه و در برنامه " کانون – مدرسه" سال جاری تلاش شد تا معلمان و دانش آموزان با امکانات و کاربردهای این فعالیت سازنده آشنا شوند و از آن به عنوان یک روش پیشرفته در برنامه آموزشی و پرورشی استفاده کنند .
در ادامه چند نمونه تجربه موفق و نواین فعالیت موفق به اجمال معرفی میشود :
 
و) تجربه موفق نمایش خلاق در خراسان رضوی
 
( گزینش و گنجاندن نمونه تجربه ها ی نو، موفق و برتر خواسته شده از  مربیان خراسان رضوی)
 
در مجموع با توجه به امکانات بالقوه ومفید در مراکز کانون و مربیان مجرب و خلاق ، و فضاهای سازنده انتظار میرود تا ازاین فعالیت مفید و موثر بیشتر و بهتر ازقبل در مجموعه کانون استفاده شود.